Zaman Sığınağı

M.Ö 412 yılında geçen ama günümüzün diliyle anlatılmış, hem çok eğlenceli hem de zaman zaman çok hüzünlü bir çağdaş roman var bu kez ben okurum’un stüdyosunda. Deniz Yüce Başarır, tiyatronun merkezde durduğu Muhteşem Zaferler’i, tiyatrocu ve seslendirme sanatçısı Murat Eken ile konuşuyor. İrlandalı Ferdia Lennon’un kaleminden çıkan bu eserle ilgili sohbet, size güçlüyle güçsüzün her an yer değiştirebileceğini ve kelimelerin her şeyden uzun ömürlü ve etkili olduğunu hatırlatacak. Romandan alıntılarla renklenen ben okurum’u kaçırmayın.

Ben Okurum’un Kayıp Zamanın İzinde macerası yeni bölümde de sürüyor. Deniz Yüce Başarır, Fransız yazar Marcel Proust’un yedi ciltten oluşan bu yoğun eserini İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünün değerli hocası Prof. Nedret Öztokat Kılıçeri ile konuşuyor. Bu arada, elbette yazarın sıra dışı hayat hikâyesini de eserleriyle ilişkisini göz ardı etmeden dinleyenlere aktarıyor. Ve elbette romanın çeşitli ciltlerinden farklı bölümler de Başarır’ın sesiyle hayat buluyor.

Ben Okurum’un sekizinci sezonu Dünya Edebiyatı’nın en önemli eserlerinden biriyle açılıyor: Kayıp Zamanın İzinde. Deniz Yüce Başarır, Fransız yazar Marcel Proust’un yedi ciltten oluşan bu yoğun eserini İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünün değerli hocası Prof. Nedret Öztokat Kılıçeri ile yatırıyor ben okurum masasına. 20. Yüzyılın en etkili yazarlardan biri olarak kabul edilen Proust’un sadece dünya edebiyatına değil, nöroloji ve psikolojiye de ilham olan eseri geçmişe, hatıralara, sanata, yaratmaya, okumaya, aşka, gönül tutukluklarına ve hayal kırıklıklarına dair bir uzun ve yoğun bir okuma serüveni sunuyor. Ben Okurum podcasti de bu uzun ve yoğun okumaya layık olmaya çalışarak, bu seferlik bir değişiklik yapıyor ve sohbeti ikiye bölüyor. Yani Kayıp Zamanın İzinde’nin peşindeki yolculuk bir sonraki bölüme, 140. Bölüme de taşacak; şimdiden duyuralım. Ve elbette her iki bölümde de Marcel Proust’un bazı etkili satırları her zaman olduğu gibi Deniz Yüce Başarır tarafından seslendirilecek.  

Ben Okurum’un yedinci sezonu, Japon Edebiyatı’nın en önemli isimlerinden Osamu Dazai’nin varoluşsal sancılarını ortaya koyan, etkili romanı İnsanlığımı Yitirirken ile sona eriyor. Sosyal antropolog, Japon söz ve sahne sanatlarından “raguko” uzmanı, akademisyen, tiyatro insanı Esra Gökçe Şahin’in katıldığı podcastte, yazar ve eseri modernleşme, bireysel yabancılaşma, mizahın rolü ve edebi etkileşimler bağlamında ele alınıyor. Her zaman olduğu gibi Deniz Yüce Başarır’ın ses verdiği satırlarla da tablo tamamlanıyor.

İlk kez bir öykü olarak yayımlandığı 1959 yılında ve roman olarak genişletilmiş olarak okurlara ulaştığı 1966 yılında, çeşitli ödüllere layık görülen ve bilim kurgu türünün psikolojik derinliğiyle de ilgi çeken örneklerinden biri olan Algernon’a Çiçekler yatırılıyor bu kez “ben okurum” un masasına. Deniz Yüce Başarır, Amerikalı psikolog ve akademisyen yazar Daniel Keyes’ın bu çok sevilen eserini yine bir psikologla, Pınar Sabancı ile konuşuyor. Zeka ve hafızası bir ameliyatla geliştirilen Charlie’nin hikayesi, zeka nedir, kimlik nasıl inşa olur,  ilişkiler, travmalar, anlamlı bir hayat sürmek gibi hayata vazgeçilmez soruları ve insana dair önemli soruları da sohbetin bir parçası kılıyor haliyle. Romandan etkileyici bölümler de, her zaman olduğu gibi, Başarır’ın sesinde hayat buluyor.

Ülkemizde de çok sevilen Bulgar yazar Georgi Gospodinov’un Zaman Sığınağı adlı romanı masaya yatırılıyor bu kez ben okurum’da. Deniz Yüce Başarır ile yazar konuğu Hakan Bıçakcı, yazarın eserleri arasında dolaşırken, geçmiş, hafıza, nostalji ve gerçeklik algısı arasındaki karmaşık ilişki üzerine derinlikli bir sohbet gerçekleştiriyorlar. İnsan hayatının her döneminde tekrar gözden geçirdiği "zaman" kavramı üzerine bitmeyecek bir düşünce yolculuğu sunan Zaman Sığınağı’nın ve usta yazarının izindeki bu söyleşiye, elbette Başarır’ın sesinden romanın etkili satırlarından bir seçki de eşlik ediyor

‘Ben Okurum’ bu bölümünde beyin-davranış ilişkisine meraklı okurların çok sevdiği bir kitap var: Karısını Şapka Sanan Adam. Deniz Yüce Başarır, hastalık değil insan odaklı bakışıyla, doktorluğunda da vaka hikayelerini anlattığı yazarlığında da benzersiz bir yere sahip olan Oliver Sacks’a büyük ün kazandıran bu eseri ve tabii Sacks’ın kendisini, ülkemizin önemli kognitif nörologlarından Gülüstü Salur ile masaya yatırıyor. Beynimizin kıvrımlarında eşsiz bir yolculuk bekliyor dinleyenleri. Elbette, bu çok sevilen kitaptan satırlar da yine Başarır’ın sesinde hayat buluyor. 

20. yüzyılın en önemli entelektüellerinden biri olarak kabul edilen Amerikalı yazar, aktivist Susan Sontag’ın artık klasikleşmiş eseri Başkalarının Acısına Bakmak ben okurum’da… Dört bir yanımızda savaşlar sürer, her gün yeni bir vahşet olayıyla karşı karşıya kalırken ve tüm bunları fotoğraflar, videolar, sosyal medya üzerinden izlerken, konuya farklı bakmak için kaçırılmaması gereken bir sohbet bu. Deniz Yüce Başarır’ın, podcast komşusu, gazeteci, sosyolog Can Kozanoğlu’nu ağırladığı bölüm, geniş bakış açısı, samimiyeti ile dinleyenleri çok da düşündürecek. Tabii Başarır’ın sesinden, Sontag’ın satırları eşliğinde…

Varoluşçu edebiyatın köşe taşlarından biri olarak kabul edilen, İtalyan yazar Dino Buzzati’nin başyapıtı Tatar Çölü ‘ben okurum’un masasına yatırılıyor sonunda. Kitapları ve youtube söyleşileriyle çeşitli alanlarda, geniş bir perspektiften bakarak yazan ve düşünen Yalın Alpay’ın, Deniz Yüce Başarır’ın kitapla ve kendi hikayesiyle ilgili sorularını yanıtladığı bölümde, beklemek, umut etmek, atalet, hayatın uçuculuğu gibi kavramlar üzerinden yaşamak denilen sanat hakkında konuşuluyor. Ve romanın etkileyici satırları da Başarır’ın sesinden bu sohbete eşlik ediyor. 

Man Booker Ödülü’nü kazanan ilk İrlandalı kadın yazar olma özelliğine de sahip Anne Enright’ın ülkemizde 2026’nın hemen başında yayımlanan romanı Çitkuşu konuk oluyor bu kez ‘ben okurum’a. Deniz Yüce Başarır ve edebiyatımızın yetkin kalemlerinden Figen Şakacı, üç neslin sesinin duyulduğu bu romanı büyük bir heyecanla ve sevgiyle konuşuyorlar. Enright’in aile ilişkilerine dair, İrlanda şiir geleneğinden de yararlanarak yazdığı Çitkuşu, hem anlatım biçimiyle hem de anlattıklarıyla okurunun yüreğine dokunuyor, iki kadının sohbeti de zaman zaman bayağı duygusallaşıyor. Başarır’ın sesinden dinleyenlere ulaşan bölümler de romanın ne kadar etkili olduğunu yansıtıyor elbette.