Isabelle van der Zanden

Iedereen praat over de bodem en hoe die moet verbeteren, maar weten we eigenlijk wel wat er precies in de bodem gebeurt?Onderzoeker Isabelle van der Zanden van NIOO-KNAW heeft het voor elkaar gekregen om echt te mogen gaan kijken. Samen met Lieke Moereels van de universiteit Gent heeft zij de afgelopen vijf jaren van haar leven besteed aan het bemonsteren van weilanden, akkers, bossen en voedselbossen en alles geteld. Hoeveel van welke soort schimmel, nematode, regenworm, bacterie, spin of pissebed zit er daadwerkelijk in ieder bodemmonster en welke conclusies kun je daar uit trekken?Een heerlijk gesprek waarin ons een wereld vol beestjes, schimmels, successie, verrassende samenwerkingen, subtiliteiten en ontdekkingen werd onthuld. In voedselbossen, maar ook daarbuiten. Meer informatie:Profiel van Isabelle van der Zanden op NIOO-KNAW(let op: links naar de publicatie van het onderzoek werken daar niet)Samenvattend artikel over het onderzoek op Voedsel uit het BosDe publicatie van het onderzoek in Nature

Wij nemen na dit gesprek de pet diep af voor deze twee bosboerinnen van de Bosboerderij. Want, ze boeren pas een paar jaar en hun bedrijf en alle planten en bomen op het land dat ze bewerken groeit als kool, zonder dat ze zelfs maar een meter land bezitten! Ze werken volgens de syntropische boslandbouwmethode van Ernst Gotch. Maar ze doen nog veel meer: ze blijven betrokken bij de plek, denken ook na over de sociale aspecten, beheren het land zelf, oogsten ook en laten zo een steeds grotere groep mensen meegroeien met ieder stuk land en hun bedrijf.Ze hebben hun bedrijf bovendien in een prachtige organisatievorm gegoten èn trekken vanaf het begin op met de wetenschap en tenslotte zijn ze nu ook al bezig met de verkoop van hun producten. Hoe dat kan en werkt? Alle antwoorden komen in deze aflevering langs.Meer informatie:https://debosboerderij.eu/https://debosboerderij.eu/syntropische-landbouw/https://www.freshventures.eu/De voedselboscast wordt gemaakt door het team van Voedsel it het Bos. Wij kunnen dit niet doen zonder steun van onze donateurs en leden van de vereniging. Vind jij dit een mooie podcast? Steun ons dan of nog mooier, word lid. Dat kan al voor een paar tientjes per jaar.

Het onderwerp was toegang tot land en dus werd het onderwerp al heel snel: toegang tot geld. Wat kan er nog vernieuwen als land zo duur is dat het bijna ieder denken verstart?Niet alleen door Damaris Matthijsen van Grond van Bestaan die een radicaal andere manier van denken over bezit en samenwerken poneert, maar ook door Nina van der Giessen, die vertelt hoe ook de Rabobank transitiefondsen begint te omarmen en in meervoudige waardes gaat denken. Impact investeerder Arne Driessen tenslotte voegt hier zijn ervaringen uit de praktijk aan toe en geeft ook aan hoe hij, ook als klant van de bank, meer in staat wil worden gesteld om zelf te bepalen naar welk soort voedsel/besteding zijn geld gaat. Een podcast, kortom, vol hoopvolle goede ideeën voor een toekomst die veel meer op samenwerken is gebaseerd. Meer informatie:Grond van BestaanDe Economy TransformersDe afdeling sustainable development van de RabobankKwekerij KoperwiekGolden Bird Impact Investment

Xavier begon als techneut, studeerde verder als architect en na een lange tocht door permacultuurland heeft hij nu al jarenlang drie voedselbosmodellen strak in zijn systeem: voedselbossen in je woonomgeving, in recreatieve omgevingen, zoals bijvoorbeeld een schoolplein en in oogstbare Agroforestry rijensystemen. De meest bekende projecten zijn Utopia eiland in Almere en de eetbare woonwijk Rijnvliet in Utrecht. Omdat hij betrokken blijft bij zijn projecten, blijft hij ook constant doorleren over wat er werkelijk blijft gebeuren in deze meerjarige voedselsystemen. Meer informatie:Rijnvliet: Rijnvliet de eetbare woonwijk: bomen planten - 20 maart 2019https://youtu.be/J1zFbbXUCWI?The residential area where you pick your own food - Jun 1, 2026https://youtu.be/4UaUY-G-kF4?Utopia https://utopiaeiland.nl/https://utopiaeiland.nl/webwinkel/veldgids-utopia-eiland/Utopia aan het begin- Feb 19, 2023⁠https://youtu.be/NYYLVhA_xjY⁠?vanaf 2023 - Nov 28, 2023https://youtu.be/N1wPUMKTFkI?Voedselbos schoolpleinen - JeugdjournaalOp dit schoolplein groeit straks een fruitbos⁠https://jeugdjournaal.nl/artikel/2262037-op-dit-schoolplein-groeit-straks-een-fruitbosOp deze school kunnen kinderen eten uit eigen voedselboshttps://youtu.be/gJJAAVWdqGY?Boeren programma - Agroforestry: Leren met boeren in de praktijkhttps://youtu.be/hzwImdlS4AY?

De receptenkeuken van de Fruitslagers ligt inmiddels bezaaid met voedselbosoogst waar de meest waanzinnige producten van worden gemaakt. Hoog tijd dus om oprichter Tom van Stijn de oren van het hoofd te vragen hoe dit precies werkt. Het werd een heel eerlijk en diepgaand gesprek over de oogst, de samenwerking, de smaak, de prijzen, de ontwikkeling van receptuur en natuurlijk hoe we hier samen in vertrouwen iets mee kunnen verdienen. Meer informatie:De fruitslagersDe fruitslagers webshopHet fruitslagers restaurant

De meeste mensen dromen te klein en durven te weinig. Sarai en Paul Venner zijn dé uitzondering op deze regel. Niet bang, wel goed voorbereid en gegrond. Maar tegelijkertijd kijken ze jaren vooruit en zetten dus ook hun groeilokaal concept nu al neer als een schaalbaar model.Je leert in dit gesprek veel over steward ownership, share funding, menselijke copings-, groei- en leerprocessen, kweken, delen, voeding en natuurlijk ook concreet over de plannen van het eerste voedselbos-groeilokaal in de Betuwe.Meer informatie: groeilokaal.nlBen je geïnteresseerd om mee te funden in het groeilokaal, dan vind je hier de specifieke Eyevestor funding pagina:https://platform.eyevestor.com/ventures/NL_GRL?lang=nlDe Thriving Farmer podcast die Marieke noemde staat nu in de pauzestand maar er staan meer dan 340 afleveringen online die meestal ook nu nog relevant zijn.

Door studies als ecologie, filosofie en bedrijfskunde, maar ook door jaren mee te helpen op voedselbossen en boerderijen, heeft Li An Phoa ongelofelijk veel geleerd. Over voedsel, bomen, dieren en planten, maar ook over economie, tijd, mensen, en uiteindelijk water.Via haar stichting Drinkable Rivers organiseert ze -met een zingend hart- onvermoeibaar wandelingen langs rivieren, verbindt ze boeren, burgemeesters, en ondernemers en geeft ze doorlopend bekendheid aan een steeds belangrijker onderwerp: schoon water is van ongelofelijk grote waarde, eigendom van iedereen en doet alles en ieder wezen goed.Meer informatie:https://drinkablerivers.org/

Dit is een gesprek dat je rustig twee keer kan beluisteren. Rob heeft zoveel ervaring en kennis en heeft daar ook zoveel over te vertellen dat je bij de eerste keer luisteren makkelijk wat mist. De onderwerpen zijn (onder meer): Cressen, glastuinbouw, Koppert Cress, de andere Koppert, groente, kinderen, personeel, ziekte, bioom, diabetes, duurzaamheid, biodynamische landbouw, zaden en kiemen, biologische bestrijding, voedselbossen, volle grond versus kassen, wildplukken, schooltuinen, personeelskantine, belastingdienst, innovatie, WKK, lokale markt, gezondheid als kernbegrip achter alles en nog veel en veel meer. Mis dit gesprek dus niet, want je wordt er zeker wijzer van!Meer informatie:https://www.koppertcress.com/nlDe toekomst heeft haast, het boek dat Rob heeft geschreven kun je hier kopen: https://webshop.koppertcress.com/en/collections/boek/products/de-toekomst-heeft-haastErwin Westers, de boer op Horaholm die de zaden kweekt waar Koppert Cress mee werkt: https://horaholm.weebly.com/De andere Koppert. heel groot in biologische bestrijding: https://www.koppert.com/De alliantie Schooltuinen waar Rob zich voor inzet:https://alliantieschooltuinen.nl/Dan Kittredge over de voedingswaarde van voedselhttps://www.dankittredge.com/Michael Moss met het boek Suiker, zout, vet, een aanrader:https://www.bol.com/nl/nl/p/zout-suiker-vet/9200000046118594/?cid=1785767049601-3071969640295

Gijs is 26 jaar, net dubbelgemasterd afgestudeerd op de combinatie ondernemen en milieu (en voedselbossen) en nu Business developer voor het Oncra platform van Climate Cleanup. Dit is een platform waarop koolstofrechten worden verhandeld die zijn gebaseerd op natuurlijke koolstofvastlegging. Veel mensen worstelen met dit onderwerp. Wat is koolstofvastlegging precies? Hoe kan je het verhandelen? Waarom is dat een goed idee is en wat kan een (voedselbos)boer er mee? In dit gesprek krijg je alle antwoorden. Mis je er nog een? Zet je vraag in de comments en we vragen Gijs om een antwoord. Meer informatie:https://climatecleanup.org/https://oncra.org/

Van oorsprong een landschapsarchitect, is hij al sinds de vroege jaren nul van deze eeuw actief op het gebied van voedselbossen, stadsvergroening en stadslandbouw in Rotterdam. En dus ook een van de weinigen die het strijden nooit moe lijkt te zijn. Sterker nog, hij is nu aan het promoveren op hoe succesvolle en minder succesvolle transitieprocessen richting een groenere leefomgeving, juist ook sociaal gezien, eigenlijk werken.Hoe krijgt hij die lange adem voor elkaar? En wat heeft hij eigenlijk zelf van die lange transitie-geschiedenis geleerd? Meer informatie over Paul de Graaf en zijn werk:https://pauldegraaf.eu/https://www.wur.nl/en/persons/ir-pa-paul-de-graafhttps://ondergrond.eu/https://www.voedselbosvlaardingen.nl/