60. Skazani na traumę. Dlaczego co czwarty Polak ma PTSD?

6.5.2026

Stacja Dywagacja

0:00

51:04

Jak to możliwe, że prawie co czwarty Polak cierpi na zespół stresu pourazowego i w ogóle się o tym nie mówi? Średnia dla naszej części świata to 5-10%, ale nawet w Rwandzie ten odsetek wynosi "tylko" 18%. Co nas tak traumatyzuje? Jakie są tego konsekwencje? Co możemy z tym zrobić?

Już od 4 lat dysponujemy reprezentatywnymi badaniami dla całej Polski potwierdzającymi tę diagnozę. Ostatnio zostały zreplikowane i wynik nadal jest szokujący: 24% Polaków ma PTSD. Wygląda na to, że głębiej nad tym zjawiskiem pochylił się tylko Michał Bilewicz w książce Traumaland i jego perspektywę przybliżamy i omawiamy. Pramatką naszych traum jest II Wojna Światowa, a masowe PTSD, które wywołała w naszym społeczeństwie jest przenoszone na następne pokolenia. Aby taka transmisja w ogóle była możliwa, muszą zajść specjalne okoliczności i akurat tak się złożyło, że w polskim społeczeństwie zachodzi wiele z nich jednocześnie i to z wyjątkową intensywnością. Jesteśmy krajem przynajmniej trzech samonapędzających się mechanizmów, tzw. Zaklętych Kręgów Traumatyzacji.

Warto przeczytać: "Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości" - Michał Bilewicz

0:00 Szok i niedowierzanie

2:33 Co to jest to PTSD

5:10 Przygniatające liczby

9:12 Dziedziczenie PTSD

12:09 Nieprzepracowana trauma IIWŚ, PRL i lat '90

17:17 Najważniejszy mechanizm - pętla traumatyzacji

21:22 Martyrologia i Syndrom Oblężonej Twierdzy

29:09 Polska nieufność

34:02 Podsumowanie

35:43 Efekty uboczne

40:28 Wzrost potraumatyczny czyli słynne polskie zrywy