De Dijle vertelt

Geograaf Gert Verstraeten en ecohydroloog Piet De Becker vertellen hoe een kronkelende Dijle haar valleilandschap heeft geschapen en dat nog altijd doet. Beeld © Bart Heirweg

De kijk op water is vandaag anders dan vroeger. Landbouwer op rust Marcel Avermaete en waterexpert An Steegen vertellen over de Getevallei. Beeld: Bart Heirweg, 2025.

Christiane Bosmans en Luc Vervoort vertellen over de Demer. Het is een verhaal over een landschap dat van open naar meer gesloten evolueerde, over kikvorsen, koehoorns en populieren in de vallei. Beeld: Postkaart van de samenvloeiing van Demer en Dijle in Werchter, ca. 1928. KU Leuven Bibliotheken Bijzondere Collecties, GP077587.

In deze aflevering graven we – letterlijk en figuurlijk – in de bodem. We ontdekken hoe compost tegelijk een bodemverbeteraar, meststof, kringloop én klimaatoplossing is. Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert en Jet Bakels in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.

We duiken de geschiedenis van composteren in, en vragen ons af: wat is compost nu precies? Wie gebruikt het, waarom, en hoe doe je het goed – op kleine én grote schaal? Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert en Jet Bakels in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.

In deze aflevering vertrekken we van de kennis van de watermolenaars, niet alleen over hun molen, maar ook over hun omgeving. We vroegen molenaars en waterloopbeheerders wat maakt dat een watermolen duurzaam kan zijn.

Maak kennis met Ellen Danneels, Geert Meersdom en René De Backer, die zich vol passie inzetten voor de gezondheid van de honingbij. De kunst van de imkerij, een vakmanschap dat al duizenden jaren bestaat, staat vandaag de dag voor grote uitdagingen. Wereldwijd hebben bijen te maken met ziekten, plagen en andere bedreigingen die hun populaties aantasten. Van de meer dan 350 bijensoorten in Nederland en Vlaanderen dreigt meer dan de helft te verdwijnen. Dit is zorgwekkend, want deze bestuivende insecten zijn onmisbaar voor de voortplanting van zowel planten als onze voedselgewassen. Imkers zoals Ellen, Geert en René nemen actief maatregelen om bijensterfte en de afname van bestuivers te stoppen. Ze observeren, registreren en luiden de alarmbel wanneer nodig, gebruikmakend van zowel wetenschappelijke kennis als traditionele wijsheden om optimale resultaten te bereiken. De imkerij beleeft tegenwoordig een opmerkelijke opleving in populariteit. Dit heeft geleid tot een nieuwe generatie imkers die hun bijen koesteren vanwege hun cruciale rol in het ecosysteem. Door nauwkeurig te kijken naar de honingbij, leren deze moderne imkers veel over de natuur. Hun toewijding aan het welzijn van bijen opent een diepgaand begrip van ecologie. Sluit je aan bij deze beweging en ontdek hoe de zorg voor bijen niet alleen de bijenpopulaties helpt, maar ook bijdraagt aan een gezonde en bloeiende natuur. Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert, Jet Bakels en Liesbeth Vandenbroucke in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.

Aat Rietveld en Ellen Danneels zetten zich in voor een bijenvriendelijke wereld door de bloeiboog te promoten. Dit betekent dat er het hele jaar door bijenvriendelijke bomen en struiken geplant worden, wat essentieel is voor alle bestuivers. Wilde bijen en honingbijen concurreren om voedsel, wat leidt tot oproepen om honingbijenkasten uit natuurgebieden te verwijderen. Hoe kunnen honingbijen en wilde bijen toch in harmonie samenleven? Aat en Ellen benadrukken dat imkers een zorgplicht hebben om zowel honingbijen als wilde bijen te ondersteunen met voedselplanten. Imkers spelen een cruciale rol in het bevorderen van bijen, andere insecten en biodiversiteit. Doe mee en maak van je tuin een paradijs voor bijen! Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert, Jet Bakels en Liesbeth Vandenbroucke in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.

Ontdek de kunst van het vlechten! Of je het nu een heg of een haag noemt, het vlechten vereist vakmanschap en passie. Ontmoet Dirk Cuvelier, Arnout Zwaenepoel en Lex Roeleveld, pioniers van de erfgoedpraktijk in Vlaanderen en Nederland, die aan de wieg stonden van de heropleving van deze eeuwenoude techniek. Vlechten is niet alleen een manier om heggen te onderhouden, maar ook om ze te verdichten en te verjongen, waardoor ze een natuurlijke schuilplaats worden voor insecten en dieren. Ontdek de verschillende stijlen en technieken die door de tijd heen zijn geëvolueerd, en ervaar hoe dit ambacht weer tot leven komt. Luister naar hun verhaal en word deel van de hernieuwde belangstelling voor het vlechten, met als doel samen 'behaaglijke' landschappen te creëren die zowel mens als natuur ten goede komen. Voel de sterke verbondenheid met het landschap en ontdek hoe beoefenaars actief bijdragen aan het behoud ervan. Met geluidsfragmenten opgenomen tijdens het Nederlands kampioenschap heggenvlechten op 19 november 2023. Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert, Jet Bakels en Liesbeth Vandenbroucke in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.

Wist je dat gelegde en gevlochten heggen erg interessant zijn voor natuur en klimaat? Heggen bieden bijvoorbeeld een thuis voor insecten en vogels. Ook in de landbouw hebben heggen tal van voordelen: ze breken de wind langs akkers, verminderen bodemverstuiving en uitdroging, beperken afspoeling en zorgen voor een betere natuurlijke drainage. Eeuwenlang werden heggen dan ook gebruikt als natuurlijke afscheiding. Toch is de heg om verschillende redenen steeds meer aan het verdwijnen uit ons landschap. En daar moeten we iets aan doen, stellen Kenneth F. Rijsdijk en Jaap Dirkmaat in deze podcastaflevering. Rijsdijk en Dirkmaat gaan in gesprek met Jet Bakels, onderzoeker bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, over heggen, hun superkrachten en wat er nodig is om heggen weer te herintroduceren in het landschap. Dit is Water & Land (www.waterenland.be), een podcast van Centrum Agrarische Geschiedenis en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland over immaterieel erfgoed en haar bijdrage aan een duurzame toekomst. Gemaakt door Laura Danckaert, Jet Bakels en Liesbeth Vandenbroucke in samenwerking met productiehuis Willem Tel. De muziek is van Kees van Velthoven. Vond je deze aflevering interessant? Schrijf dan een review. Dan kunnen anderen hen sneller terugvinden.