Modanın Dönüşen Sahnesi

Moda Personası'nın bu bölümünde Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz modanın sanatla ilişkisini, moda müzelerinin ve moda sergilerinin rolü üzerinden ele alıyorlar. Bu çerçevede tarihsel olarak sanatın farklı formlarının moda kültürünü nasıl beslediğini, okullu moda profesyoneli oluşmadan önce sanatçıların ve yazarların moda yazınını ve söylemini nasıl oluşturduğunu ele alarak, bazı tasarımcıların sanat eserlerinden aldığı ilhamla nasıl modanın ticari sınırlarını aştıklarını vurguluyorlar. Modanın kültürel ve tarihsel mirasının korunduğu ve aktarıldığı moda müzelerinin oluşumuna , modanın bilgi birikimini ve söylem dünyasını oluşturan araçsal moda müzelerine ve moda küratörlüğü uzmanlığının gelişimi ile bu müzelerin ev sahipliği yaptığı tematik çağdaş moda sergilerine ışık tutuyorlar . Kaynaklar -Fashion and Modernism . Louise Wallenger & Andrea Kollnitz( eds) .Bloomsbury.2018 -"Art, life, and the fashion museum: for a more solidarian exhibition practice." Fashion and Textiles, vol. 7, no. 1, 5 June 2020. Gale Academic – Louise Wallenberg, OneFile, link.gale.com/apps/doc/A625816103/AONE?u=anon~354ae776&sid=googleScholar&xid=20396dbf. Erişim .4 Mar. 2024. - Thinking through Fashion : Guide to Key Theorists -Agnes Racomora and Anna Smelik – I.B. Tauris . London .New York . 2016 -Fashion Zeitgeist: Trends and Cycles in the Fashion System .Barbara Vinken. Berg Publisher.2004. - Fashion, History, Museum: Inventing the Display of Dress . Julia Petrov. Bloomsbury. 2019 -Adorned in Dreams: Fashion and Modernity. Elizabaeth Wilson . Bloomsbury. 2020 -“Is Fashion Art?” Valerie Steele. Fashion Tales Conference Milan 2012 .Keynote konuşması . -King of Fashion : The Autobiography of Paul Poiret . ‎ Victoria & Albert Museum.2009 -The painter of modern Life and Other Essays . Charles Baudelaire. İlk baskı .1863 Re-Published by Phaidon Press, 1995 - “The Golden Dustman: A critical evaluation of the work of Martin Margiela and a review of Martin Margiela: Exhibition (9/4/1615)” Caroline Evans Fashion Theory Cilt 2, 1998 - sayı 1 - Camp : Notes on Fashion. Andrew Bolton.The Met. NY. 2019 -Fashion Curating : Critical Practice in the Museum and Beyond . Annamari Vanska ve Hazel Clark ( eds) Bloomsbury. 2018

Bu bölümde “Modaya Ne Oldu?” sorusuna cevap arayan Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz, modanın doğuşuna öncülük eden modern dünyanın, küreselleşme, hızlı üretim ve tüketim döngüsü ile nasıl zamanla modanın sonunu getirdiğine yer veriyor, Covid-19 salgını ile ivme kazanan etik sorgulamaların modanın yeniden doğuşuna yol açabileceğini öneriyorlar.

Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz bu bölümde çağdaş moda tarihinde bir dönemin başlangıcını oluşturan kavramsal modanın gerçekleştirdiği yaratıcı dönüşüm üzerine konuşuyorlar. Modanın sanatla etkileşiminde, değişen toplumsal cinsiyet kalıplarında ve disiplinler arası bir moda anlayışında öncülük yapan aktörlere yer veriyorlar. Kaynaklar: “ Erkeklerin Geleceği “ ,Marian Salzman, Ira Matathia, Ann O’Relly,MediaCat.2006 / “Japanese Fashion Revolution in Paris Fashion” , Yuniya Kawamura , Berg pub.2004 / “Fashion Today”,Colin Mc Dowell,Phaidon Press.2003 / “Radical Fashion”,Claire Wilcox , V&A Pub.2001 / “Moda Dünyasının Geçiciliğinde Söylem Üretmenin Olanak ve Sınırları: Hüseyin Çağlayan’ın Söylemsel Direnci “ , Şölen Kipöz ve Deniz Güner , Türkiye’de Tasarımı Tartışmak konferans kitabı, İTÜ.2006 / “Fashionable Reform Dress and the Invention of “Style” in Fin-de-siècle Vienna”, Rebecca Houze. .Fashion Theory . Cilt 5, 2001 –Sayı 1 / “Fashion and the White Savage in Parisian Music Hall” , Rae Beth Gordon .Fashion Theory . Cilt 8, 2004 –Sayı 3 [email protected]

Bu bölümde Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz “modanın cinsiyeti var mı?” sorusuna cevap arıyorlar. Kadınlık ve erkeklik rollerinin nasıl bir “cinsiyet belasına” sebep olduğunu ve androjeni ve akışkan cinsiyet rollerinin modayı nasıl biçimlendirdiğini tartışıyorlar. İletişim için: [email protected] Kaynaklar A Portrait of Fashion: Six Centuries of Dress at the National Portrait Gallery Paperback – Illustrated. Aileen Ribeiro  ve Cally Blackman .2015 /Kadınların Dünyası , Alain Touraine ., 2006 . Kırmızı yay./ “Fashion Dolls and Feminism” .Louise Collins [içinde: Fashion: Philosophy for Everyone (eds) Jessica Wolfendale and Jeanette Kennett]. 2011. A John Wiley & Sons, Ltd., Publication “Suitability of Dress” Oscar Wilde [içinde: The Rise of Fashion: A Reader. (ed.) Daniel Leonhard Purdy. ] University of Minnesota Press.2004 Theory of Leisure Class. Thorstein Veblen. Ozford University Press.2007 Modern Hayatın Ressamı. Charles Baudelaire .İletişim Yayınları.2003 Moda Kültür ve Kimlik. Fred Davis .Yapı Kredi Yayınları.1997 İnadına Canlı: Kadınlar Ekoloji ve Hayatta Kalma .Vandana Shiva. Sinek Sekiz.2014 “Erkeklerin Geleceği “ ,Marian Salzman, Ira Matathia, Ann O’Relly, MediaCat.2006

Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz bu bölümde modanın teknosferi olarak tarif ettikleri moda ve teknoloji ilişkisini masaya yatırıyor. Bu tartışmaya ışık tutan sorular şöyle; Teknoloji modayı araç olarak mı kullanıyor; moda teknolojiden ne ölçüde besleniyor ; moda tasarımı ve tasarımcılığı gelişen teknolojilerle ne ölçüde dönüşüyor; giyilebilir teknolojiler modaya nasıl entegre oluyor; dönüşen teknolojik altyapıya tasarım alanı ve tasarım eğitimi nasıl yanıt verecek; modanın tekno-optimistleri ve tekno-konservatifleri kimler?  Kaynaklar “Prometheus of the Everyday: An Ecology of the Artificial and Designer’s Responsibility” Ezio Manzini ( içinde) Discovering Design R. Buchanan ve V. Margolin( eds).1995. Chicago University Press Objects of Desire .Adrian Forty .1989.Thames and Hudson Unpacking the Fashion Industry. Annie Phizacklea .1990. Routledge “Yavaş Ülkeyi Yeniden Düşünmek” . Alastair Fuad Luke (içinde) Modada Yavaşlık.Şölen Kipöz (ed).2020.Yeni İnsan Yayınları Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi. Yuval Noah Harrari.2016.Kolektif Kitap “Memory and Materiality in Hussein Chalayan’s Techno-Fashion”. Lianne Toussaint ve Anneke Smelik (içinde) Materializing Memory in Art and Popular Culture. L.Munteán,L. Plate ve A. Smelik( eds).2017. Routledge “Iris van Herpen: Transforming Fashion” . Jessica Hemmings .2019. Fashion Theory, DOI: 10.1080/1362704X.2018.1560931 “New materialism:A theoretical framework for fashion in the age of technological innovation”.Anneke Smelik .International Journal of Fashion Studies Volume 5 Number 1 © 2018 Intellect Ltd Article. English language. doi: 10.1386/infs.5.1.33_1 Electronic Textiles: Wearable Computers, Reactive Fashion, and Soft Computation. Joanna berzowska .Journal TEXTILE .Cloth and Culture Cilt 3, 2005 - Sayı 1. ttps://doi.org/10.2752/147597505778052639 Fashion Futures . Bradley Quinn .2012. Merrell Publishers Staying With The Trouble. Donna Haraway. 2016. Duke University Press “Harley Earl and Art and Color Section: ‘The Birth of Styling in the General Motors” D. Gartman . (içinde )Design History: An Anthology . D. Doordan, 1996. (ed)MIT Press “Domestication of Everyday Life Technology: Dynamic Views on the Social Histories of Artifacts”. Mika Pantzar. Design Issues: Cilt 13: No .3, 1997. MIT Press “Fashion Futuring in the Anthropocene : Sustainable Fashion as Taming and Rewilding”. Alice Payne .2017.Fashion Theory. http://doi.org/10.1080/1362704X.2017.1374097 Fashioning the Future: Tomorrows Wardrobe. Suzanne Lee. 2007.Thames and Hudson Robotların Yükselişi.Martin Ford . 2018. Kronik Kitap Extreme Fashion / Courtenay Smith+Sean Topham. 2004. Prestel Giyilebilir Teknolojilerin Moda Endüstrisi Üzerindeki Etkileri. 2017 (Gözde Öymen).  http://urbanwearables.technology/polar-loop-crystal-fitness-tracker-meets-fashion http://www.bilisimdergisi.org  https://www.engadget.com  http://www.endustri40.com

Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz bu bölümde moda ve yerellik ilişkisini, modada tasarım zanaat ilişkisini , geleneksellik ve modernlik, yerellik ve evrensellik arasındaki ilişkileri konuşuyor. Modanın kültürel kimliği ve kültürel kodları üzerinden modanın etnosu ne ifade ediyor, çağdaş modada kendini nasıl gösteriyor, modanın etnosundan etosuna geçişte modanın oryantalizm, post-kolonyel söylem ve yavaşlık paradigmalarını nasıl içine aldığını tartışıyorlar. Kaynaklar "Modanın Beslendiği Oryantalist Ögeler:1910-1920 Yılları Vogue Dergi Kapakları Örneği” Emine Koca ve Fatma Koç, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD) Cilt 6 Sayı 10 Yıl 2019 “Self Oryantalizm: İçimizdeki Modernite ve/veya İçselleştirdiğimiz Modernleşme” Bünyamin Bezci ve Yusuf Çiftçi. Akademik İncelemeler Dergisi Cilt/7, Sayı: 1 Yıl:2012 “Post kolonyel teoriye kısa bir bakış” Tarih Ekonomi ve Siyaset Araştırmaları Derneği https://www.tesadernegi.org/post-kolonyal-teoriye-kisa-bir-bakis.html?b9feb2&b9feb2W Zanaatkar. Richard Sennett.Ayrıntı Yayınları: İstanbul.2009 The globalization of Asian Dress: Re-orienting Fashion.Sandra Neissen, Anne Leshkowich ve Carla Jones ( eds.) Berg: Oxford.2003 “Local Consumption Cultures in a Globalizing World” . Peter Jackson ,Institute of British Geographers .2004 Sürdürülebilir Moda . Şölen Kipöz ( ed.) Yeni insan yay: İstanbul.2019 Dress and Globalisation.Margaret Maynard.Manchaster University Press.2004 Oryantalizm .Edward Said. Metis: İstanbul. 2001 Slow Living .Geoffrey Craig ve Wendy Parkins. Berg pub.2006 The Fashion Reader. Linda Welters ( eds) Berg. 2007 Modada Yavaşlık . Şölen Kipöz ( ed.) Yeni insan yay: İstanbul. 2020 “Slow+ Fashion : An Oxymoron or Promise for the Future “.Hazel Clark .Fashion Theory. Cilt. 12.sayı. 14.2008 Fashion and Sustainability: Design for Change . Kate Fletcher ve Linda Grose.Laurence King pub.2012

Modanın Belleği ve Unutkanlığı Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz bu bölümde moda ve bellek ilişkisini, modanın tarihselliğini, zamansallığını tarihsel kırılmalar, geri dönüşler ve anımsama durakları üzerinden konuşuyorlar. Modanın hatırlama ve unutma alışkanlığını, değişim döngüsünü, geçmiş gelecek ilişkisini, modernlik ve postmodernlik arasında kalmışlığını, süpermodern olma halini masaya yatırıyorlar. Kaynaklar :  “Modern Hayatın Ressamı “ Charles Baudelaire . Özgün adı: Painter of Modern Life. İstanbul: İletişim yay. 2003 “Three Centuries of Women’s Dress Fashions: A Quantitative Analysis , Anthropological Records 5-2 , Alexander Kroeber .Berkeley : University of California Press .1940 “Moda , Kültür ve Kimlik” Fred Davis. Özgün adı: Fashion Culture and Identity. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları .1997 “Fashion Today”. Claire Mc Dowell . Hong Kong: Phadion Press . 2000 “Resort to Nostalgia: Mountains, Memories and Myths of Time (İçinde ). Studies in Advertising and Consumption. Mica Nava ve Andrew Blake( eds.) London: Routledge . 1997 “Fashion as Communication” .Malcolm Barnard.London: Routledge. 1996  “The Image versus the Visible: From Baudelaire’s The Painter of Modern Life to David Lynch’s Lost Highway”. Patrizia Lombardo. Palgrave MacMillan,2003 “Fashioning Memory: Vintage Style and Youth Culture”. Heike Jenss . London: Bloomsbury.2015 “What Is the Contemporary?”. Giorgio Agamben Stanford University Press | 2009 https://doi.org/10.1515/9781503600041-004 “Adorned in Dreams: Fashion and Modernity”.Elizabeth Wilson.L.B.Tauris .2013  Fashion: Consumer Behavior Toward Dress ve Perpectives of Fashion ve Changing Appearances (understanding Dress in Contemporary Society) George B. Sproles . 1981

Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz bu bölümde pandemi ile modanın değişen çehresini , sahnesini , dijital moda haftalarını ve bu bağlamda Türkiye deki ilk dijital moda haftasını ele alıyorlar. Bu dönemde akılda kalan moda sunumları, pandemi döneminde gelişen yaratıcı çözümler, sürdürülebilirlik temasının nasıl işlendiği, toplumsal cinsiyetin nasıl dönüştüğü ve kadın istihdamının artan önemi, yabancı basında Türk modasına bakış sohbetin ana başlıkları  İletişim için : @modapersonası ve [email protected] Kaynaklar  Elif Ekin Akşit ( 2005). Kızların Sessizliği. İletişim yayınları , İstanbul https://fashionmagazine.com/style/vritual-runway-shows-ss21-recap/ https://www.crfashionbook.com/fashion/a34386639/digital-fashion-shows/ https://www.papermag.com/digital-fashion-collections-spring-2021-2648128680.html?rebelltitem=13#rebelltitem13 https://www.independent.co.uk/voices/london-fashion-week-digital-shows-b1804599.html https://fashionmagazine.com/style/haute-couture-fashion-week-fall-2020-shows/

Bu bölümde Hatice Gökçe ve Şölen Kipöz sinemada ikonikleşen karakterlerin kostümlerinin modaya etkilerini mercek altına alıyorlar. Filmlerin etkisini moda açısından ele almakla kalmıyor, filmlerdeki kostümler aracılığı ile yaratılan ifade, duyusallık, retorik, statü göstergeleri, moda ikonları, cinsiyet rolleri, gerçeklik sanallık ilişkisi ve kültürel kodlara da yer veriyorlar. Program dönem filmlerindeki kadın ve erkek görünümlerinde rol çalan kıyafetlere, gelecek senaryolarını zenginleştiren bilim kurgu filmlerinin perde arkasına ve Japon sinemasında moda ile flört eden sanat yapımlarına yer veriyor.  Kaynaklar  Castro, O (2021) Loved Clothes Last . Penguin Life  Gülseren,M., Turk, A (2021).“Matrix Filmi ve Simgeleşmiş Kostümler”. ulakbilge, 56 (2021 Ocak): s. 133–143. doi: 10.7816/ulakbilge-09-56-12  Steele, V ( 2018) “Film and Fashion” ( içinde ) Berg Companion to Fashion , Bloomsbury pub. Fawnia O. H. , (2019) Why The Iconıc Costumes In 'The Matrıx' Are About So Much More Than 'A Black Shıny Coat' Retrieved from https://fashionista.com/2019/03/the-matrix-20th-anniversary-costumes, Erişim Tarihi: 28-10-2018  Kurt, E. K. (2008). The Analysis of the Design Concepts of the Movie “The Matrix” Retrieved from http://alanistanbul.com/turkce/wp-content/uploads/2010/08/4b.pdf, Erişim Tarihi: 28-10-2018  Martin, P. (2012) Interview with Kym Barrett (Costume Designer) from The Matrix Reloaded (2003) fhttps://www.matrixfans.net/interview-with-kym-barrett-costume-designer-from-the-matrix-reloaded-2003/, Erişim Tarihi: 28-10- 2018  Nascimento G. (2017) The Esoteric Meaning Of Neo, Morpheus & The Woman In The Red Dress, https://anewkindofhuman.com/meaning-neo-morpheus-woman-red-dress/, Erişim Tarihi: 20-11-2019 Soysal Z. A. Matrix ya da içsel bir yolculuk hikâyesi, Ü  Kurt, E. K. (2008). The Analysis of the Design Concepts of the Movie “The Matrix” Retrieved from http://alanistanbul.com/turkce/wp-content/uploads/2010/08/4b.pdf, Erişim Tarihi: 28-10-2018  Martin, P. (2012) Interview with Kym Barrett (Costume Designer) from The Matrix Reloaded (2003) fhttps://www.matrixfans.net/interview-with-kym-barrett-costume-designer-from-the-matrix-reloaded-2003/, Erişim Tarihi: 28-10- 2018  Nascimento G. (2017) The Esoteric Meaning Of Neo, Morpheus & The Woman In The Red Dress, https://anewkindofhuman.com/meaning-neo-morpheus-woman-red-dress/, Erişim Tarihi: 20-11-2019  https://fashionhist ory .fi tny c.edu/2007-kapur-elizabeth-the-golden-age/ https: / / w ww.vogue.com/article/oral-history-of-marie-antoinette-15th-anniversary https://thisisglamorous.com/2018/03/hubert-de-givenchy-audrey-hepburn-a-love-story.html/#section1 https://thisisglamorous.com/2018/03/hubert-de-givenchy-audrey-hepburn-a-love-story.html/#section1  https://www.spiritualityandpractice.com/films/reviews/view/9930 https://sabukaru.online/articles/celluloid-threads-when-yohji-yamamoto-designed-costumes-for-takeshi-kitano  https://www.dazeddigital.com/fashion/article/35551/1/yohji-yamamoto-costume-design-takeshi-kitano-brother-dolls-japanese Aslı Şafakla İşin Aslı Şölen Kipöz söyleşisi https://youtu.be/YbiAssDnSDw -30-03-2022