Hetmanka polskich sufrażystek

Zakładała futro na nagie ciało - gdy chciała zrobić wielkie wejście, to je zrzucała - mieszała białą różą chloroform z eterem i zjadała płatki, a jej show miał tytuł “Tańce deprawacji, horroru i ekstazy”. Berlin w czasach Republiki Weimarskiej tańczył na wulkanie - a nikt nie spalał się szybciej i intensywniej niż Anita Berber.

Wymyśliła komedię romantyczną - pisząc, tak naprawdę, o rynku. Zakochanie od pierwszego wejrzenia, uważała, jest mocno nierozważne. I miłość miłością, ale bez pieniędzy za mąż wychodzić nie należy.Bohaterką dzisiejszego odcinka jest bardzo złośliwa i umiarkowanie romantyczna Jane Austen, a o jej życiu, twórczości i najnowszej ekranizacji “Rozważnej i romantycznej” Katarzyna Wężyk rozmawia z Alicją Urbanik-Kopeć.

Poetka pisząca o ciele, starości i Powstaniu Warszawskim bez heroizmu i bogoojczyźnianej martyrologii. Zaciekła feministka, wegetarianka, abstynentka segregująca śmieci - w czasach, gdy feminizm był strasznym słowem na f, na mięso polowało się w kolejkach, alkohol lał się strumieniami, a recykling tak śmieszył, że aż Jerzy Urban poświęcił mu zjadliwy felieton.Bohaterką dzisiejszego odcinka “Historii kobiet” jest Anna Świrszczyńska, a opowiada o niej autorka biografii poetki “Baba na barykadzie”, Małgorzata I. Niemczyńska.

Kobieta wyzwolona to taka, która ma seks przed ślubem, a po ślubie pracę, mawiała. Ikona feminizmu drugiej fali, naczelna magazynu “Ms.”, bojowniczka o prawa reprodukcyjne, równą płacę za równą płacę i likwidację dyskryminacji ze względu na płeć - ale przede wszystkim o to, żeby decyzje były podejmowane przez osoby, których dotyczą. Bohaterką dzisiejszego odcinka “Historii kobiet” jest Gloria Steinem.

Nie “Bluszcz”, tylko “Ster”, nie Eliza Orzeszkowa, tylko Paulina Kuczalska-Reinschmit, i nie późne lata 70. 19 wieku, tylko początek XX. A poza tym w netflixowej “Lalce” wszystko się zgadza. Kim była prawdziwa hetmanka polskich sufrażystek? O co walczyły emancypantki pod koniec XIX wieku? Jak wpisywały prawa kobiet w walkę narodowowyzwoleńczą? I jak bardzo “oddanymi przyjaciółkami” były Kuczalska-Reinschmit i jej partnerka Józefa Bojanowska?

Jak dama siadała w kaczym kuprze (nie siadała), ile razy dziennie przebierała się panna Izabela, jak kolor czerwony i żółty demolował reputację, a zielony zdrowie, i dlaczego kostiumolodzy kochają XIX-wieczne mug shots, czyli zdjęcia aresztowanych? O tym - oraz o XIX-wiecznej modzie, ulubionych filmowych kreacjach i pracy przy kostiumach do filmu “Lalka” opowiada Katarzyna Lewińska.

Stanisław Wokulski oddawał się w Paryżu rozpuście, Izabela Łęcka raczej nie poprzestała na biernych fantazjach o marmurowym posągu, a salonowe damy nie kryły, że chętnie wskoczyłyby dorobkiewiczowi do łóżka niekoniecznie jako żony - choć zapewne w szkole tych akurat fragmentów “Lalki” nie omawialiście. Dzisiejszy odcinek “Historii kobiet” jest o zgubnym wpływie romantycznych projekcji na relacje damsko-męskie, o aniołach domowego ogniska i kobietach upadłych oraz o epoce wiktoriańskiej, która wcale nie była taka pruderyjna.

Ile z biografii Bolesława Prusa można znaleźć w “Lalce”? Co myślał o emancypacji kobiet? Czy naczelny polski pozytywista wciąż wierzył w pozytywizm? I jak wyglądała rywalizacja dwóch primabalerin warszawskiej sceny literackiej ostatniej ćwiartki XIX wieku, czyli Bolesława Prusa i Henryka Sienkiewicza?

Czy związek absurdalnie bogatego i kupca, Polaka, katolika i to jeszcze szlachcica, ze zrujnowaną hrabianką był faktycznie takim mezaliansem? Dlaczego w XIX wieku dla kobiety małżeństwo było nie tylko kontraktem przede wszystkim ekonomicznym, ale jeszcze oferującym, w porównaniu z pracą zarobkową, dużo wyższy standard życia? I co ma Adaś Miauczyński do Bolesława Prusa?

Przez prawie 20 lat z godnością znosiła faworytów męża, ale w końcu miała dość. Z kochankiem u boku - oficjalnie w imieniu syna - ekspresowo podbiła Anglię i zdetronizowała króla. A potem (podobno) kazała go zlikwidować. Rozgrzanym do czerwoności pogrzebaczem. Bohaterką dzisiejszego odcinka "Historii kobiet" jest Izabela zwana Wilczycą z Francji.