Περί τυφλότητος

Είναι το άτμισμα και τα ενεργειακά ποτά οι νέοι εθισμοί των νέων ανθρώπων που πρέπει να αντιμετωπίσουμε; Είναι πιο αθώα από αυτούς τους εθισμούς για τους οποίους λαμβάνονται μέτρα και απασχολούν επισήμως την εκπαίδευση; Τι συμβαίνει όταν μπλέκονται οι εθισμοί μεταξύ τους;Καλεσμένες μας στο επεισόδιο αυτό είναι η καθηγήτρια του τμήματος Ιατρικής του Α.Π.Θ. Μαρία Μυρωνίδου - Τζουβελέκη και η ψυχολόγος και υποψήφια διδακτόρισσα Ολυμπία Καλαμπαλίκη, συμμετέχουσες στο Med School, που είναι Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας από το Εργαστήριο Φαρμακολογίας της Ιατρικής Α.Π.Θ. για τα σχολεία.

Είναι η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης ένα σημείο καμπής στην ιστορία των ανθρώπων; Σε συνδυασμό με τη βιολογική γνώση, πόσο μακριά είμαστε από την ανάπτυξη υπερανθρώπων; Κινδυνεύουν η ανθρωπότητα, οι σημερινές αξίες και η δημοκρατία; Στη σημερινή απολαυστική συζήτηση, καλεσμένος μας είναι ο διδάκτορας Φιλοσοφίας και συγγραφέας του βιβλίου "Φιλοσοφία της Τεχνητής Νοημοσύνης - Ένα ταξίδι στο μέλλον" Γιώργος Χατζηβασιλείου, ο οποίος δίνει απαντήσεις και μας προβληματίζει για αυτά, αλλά και για άλλα ερωτήματα που προκύπτουν για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας.

Όταν οι ανθρωπιστικές και οι φυσικές επιστήμες συνεργάζονται, τότε μπορούν να μας αποκαλύψουν πολλές πληροφορίες, μυστικά ή να ανατρέψουν την ιστορία όπως τη γνωρίζαμε. Στο επεισόδιο αυτό, η καλεσμένη μας Δήμητρα Μιχαήλ, οστεολόγος με ειδίκευση στη βιοαρχαιολογία, μας μιλάει για το πώς τα οστά και άλλα ευρήματα συνθέτουν μια πιο πλήρη εικόνα της πραγματικότητας και μας συστήνει τους καθημερινούς ανθρώπους της αρχαιότητας, αλλά και τους Δεσμώτες του Φαλήρου και τον Ριχάρδο τον Γ' μέσα από τις μαρτυρίες της βιολογίας.

Τι όνειρα βλέπουν οι τυφλοί άνθρωποι; Πώς παραγγέλνουν στο εστιατόριο; Είναι αλήθεια πως αυξάνονται όλες οι υπόλοιπες αισθήσεις τους; Πώς η τεχνολογία βοηθά στην προσβασιμότητα και πώς την φανταζόμαστε στο μέλλον; Στο πρώτο επεισόδιο της τρίτης συνεχόμενης χρονιάς καλεσμένη μας είναι η Χρυσέλλα Λαγαρία, με την οποία μιλήσαμε για την τυφλότητα. Ξεκινήσαμε από την επιστήμη και συνεχίσαμε στην κοινωνική διάσταση της τυφλότητας, αγγίζοντας θέματα καθημερινότητας, εμπειρίας και νομοθεσίας. Έπειτα από την καθορισμένη συνέντευξη, θα ακολουθεί το δεύτερο μέρος "Enjoy the talks", όπου καταγράφηκαν αυθόρμητα οι ερωτήσεις που προέκυψαν σε μια πιο χαλαρή διάθεση.

Σε αναμονή για τη συνέχεια της πετυχημένης ταινίας "Τα μυαλά που κουβαλάς" της Pixar, μαζί μας ήταν οι μεταδιδακτορικές ερευνήτριες Ηλιάνα Μιχαηλίδου, Ευαγγελία Κεσίδου και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Πασχάλης Θεοτόκης, για να συζητήσουμε τη νευροεπιστήμη πίσω από την ταινία. Τι είναι το κέντρο ελέγχου ή ο χώρος αναμονής; Πώς εξηγούνται οι αφηρημένες σκέψεις; Γιατί βλέπουμε τα ίδια παράξενα όνειρα οι περισσότεροι άνθρωποι; Εκτός από καλή ταινία "Τα μυαλά που κουβαλάς" είναι και μια σπουδαία μελέτη νευροβιολογίας.

Είναι η διάδοση των fake news στο DNA μας, από τότε που ξεκινήσαμε να μιλάμε; Πότε καταγράφηκαν τα πρώτα fake news και πότε ξεκίνησε η μαζική παραγωγή τους; Πώς θα επιδράσει στη δημιουργία και τη διάδοση της πληροφορίας η τεχνητή νοημοσύνη; Η καθηγήτρια Βιολογίας και Αγωγής Υγείας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ συζητάει μαζί μας για όλα αυτά και για την ιστορία των fake news στην επιστήμη στην Ελλάδα.

Γιατί στη φύση υπάρχουν δύο διαθέσιμα βιολογικά φύλα για αναπαραγωγή και όχι περισσότερα; Τι σχέση έχουν τα μιτοχόνδρια με αυτό; Τι ρόλο έπαιξαν τα παράσιτα; Υπάρχει η μονογαμία στη φύση; Ποια μπορεί να είναι η απαρχή του ρατσισμού και της ομοφοβίας στα γονίδιά μας και τι έχει φτάσει τον σύγχρονο άνθρωπο σε τέτοιες συμπεριφορές; Ο Καθηγητής Οικολογίας και Βιοποικιλότητας του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου είναι καλεσμένος μας στο επεισόδιο αυτό προκειμένου να αναλύσουμε σε βάθος την έννοια της σεξουαλικότητα και όσα πηγάζουν από αυτή σε ολόκληρη την ιστορία της ζωής στον πλανήτη μας.

Τι είναι οι μύκητες; Θέλουν το κακό μας και μας προξενούν μυκητιάσεις; Θέλουν το καλό μας και μας βοηθούν να φτιάχνουμε ψωμί, τυρί και κρασί; Κάνουν σεξ; Πόσα φύλα έχουν; Μήπως θέλουν να μας κάνουν ζόμπι, όπως κάνουν στην πραγματικότητα σε μυρμήγκια, αλλά και σε ανθρώπους στη Sci-Fi υπόθεση του The last of us; Μπορεί η φαντασία να γίνει πραγματικότητα; Στο τέταρτο επεισόδιο, και πρώτο για τη φετινή σχολική χρονιά, καλεσμένος είναι ο λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Λουντ της Σουηδίας κύριος Δημήτρης Φλούδας και μας μιλάει για την ιδιαίτερη αυτή κατηγορία οργανισμών που δίχως αυτούς δύσκολα θα υπήρχε ζωή στον πλανήτη όπως την ξέρουμε.

Από τότε που η ανθρωπότητα άφησε ιστορικά στοιχεία πίσω της γίνεται εμφανής τόσο η κοινωνική ανισότητα όσο και οι εχθροπραξίες με τους ξένους. Τι είναι αυτό που διαχρονικά μας κάνει να πιστεύουμε πως είμαστε τόσο ίδιοι ή διαφορετικοί; Τι σημαίνουν οι "φυλές" και πότε πρωτοχρησιμοποιήθηκαν; Έχουν άραγε βιολογική αξία; Έχοντας πια όλα τα επιστημονικά στοιχεία από τη Βιολογία μπορούμε να μιλάμε για "ελληνικό DNA"; Καλεσμένος στο τρίτο επεισόδιο είναι ο λέκτορας του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης Γιώργος Αθανασιάδης, για να μας μιλήσει για όλα αυτά. Αν και δε θα έπρεπε να χρειαζόμαστε τη βιολογία για να αντιληφθούμε ότι η ανθρώπινη φύση μας είναι πιο δυνατή από όσα νομίζουμε ότι μας χωρίζουν, εντούτοις είναι ωραίο να είναι σύμμαχος και η επιστήμη στο αυτονόητο: είμαστε ένα τόσο νέο είδος που το DNA μάς επιβεβαιώνει ότι τα ποσοστά ομοιότητας μεταξύ δύο τυχαίων ανθρώπων είναι ασύγκριτα υψηλότερα σε σχέση με τις διαφορές μας.

Μέχρι πριν από 100 χρόνια ο κόσμος πέθαινε από σύφιλη και μέχρι πριν από 30 από AIDS. Τι έχει αλλάξει εν τω μεταξύ και πώς αντιμετωπίζονται τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα τον 21ο αιώνα; Και αν η θεραπεία είναι ζητούμενο, η σωστή εκπαίδευση των ανθρώπων σε θέματα πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης είναι απαραίτητη, γιατί σε συνδυασμό θα μπορούσαν να οδηγήσουν τόσο στην αποδυνάμωση και την οριστική εξάλειψη των ασθενειών όσο και στην εξάλειψη του κοινωνικού στιγματισμού, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά στην ώριμη αντιμετώπιση του φαινομένου συνολικά. Καλεσμένη στο δεύτερο επεισόδιο είναι η Αμαλία Μανωλοπούλου, υπεύθυνη του Thess Checkpoint, κέντρου πρόληψης, ενημέρωσης και εξέτασης Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων.