Betrayed & Imprisoned! Young Bajirao's Darkest Test of Survival | अंधारी कोठडी

दमाजी थोरातच्या त्या भयंकर कैदेतून आणि कच्च्या गुळाच्या आहारातून सुटल्यानंतर, बाळाजी आणि तरुण बाजीरावाचा ॲटिट्यूड आता अधिकच आक्रमक झाला होता! स्वराज्याला पैशांची आणि ताकदीची अत्यंत गरज होती. याच वेळी दिल्लीच्या राजकारणात एक डेंजरस भूकंप आला... सय्यद बंधू नावाचे दोन भाऊ दिल्लीचे सर्वेसर्वा बनले होते. त्यातील सय्यद हुसेन अली दख्खनचा सुभेदार म्हणून भयंकर मोठी फौज घेऊन आला. पण इकडे महाराष्ट्रात खंडेराव दाभाडे या खतरनाक सेनापतीने बागलणच्या आणि खानदेशाच्या जंगलात मुघलांची भयंकर कोंडी केली होती. हुसेन अलीने आपला सर्वात शूर सेनापती, झुल्फिकार बेग याला दाभाडेला संपवण्यासाठी पाठवले. पण खंडेराव दाभाडे हे काही साधे सरदार नव्हते... त्यांनी गनिमी काव्याचा एक असा ब्लॉक-बस्टर ट्रॅप लावला की मुघलांना पार घाम फुटला! त्यांनी मुद्दाम माघार घेण्याचे नाटक केले आणि मुघलांना बागलणच्या घनदाट आणि भयानक जंगलात ओढून आणले. तिथे मुघलांना ना रस्ता मिळत होता, ना लपायला जागा. आणि अचूक टायमिंग साधून अचानक चारही बाजूंनी मराठ्यांनी भयंकर हल्ला चढवला! या युद्धात मुघलांची अक्षरशः कत्तल झाली आणि झुल्फिकार बेग मारला गेला... मुघलांचा एकही उंट किंवा घोडा जिवंत परत गेला नाही! या ऐतिहासिक विजयाने मराठ्यांचा आत्मविश्वास गगनाला भिडला आणि मुघलांना मराठ्यांच्या ताकदीचा खरा अंदाज आला. आता वेळ होती थेट दिल्लीवर धडक मारण्याची! पण दिल्लीच्या त्या काळोख्या जगात कोणता भयंकर ट्रॅप त्यांची वाट पाहत होता? ... [Music Fades Out]... Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

स्वराज्याच्या या प्रवासात अजूनही अनेक भयंकर काटे उरले होते... इसवी सन १७१६ सालातील ही एक काळजाचा थरकाप उडवणारी घटना! सुपे परगण्यातील हिंगणगाव नावाच्या ठिकाणी दमाजी थोरात नावाचा एक क्रूर आणि निर्दयी सरदार धुमाकूळ घालत होता. हा माणूस रयतेचा भयंकर छळ करत होता आणि शाहू महाराजांच्या आदेशालाही त्याने केराची टोपली दाखवली होती. त्याची मस्ती उतरवण्यासाठी खुद्द पेशवे बाळाजी विश्वनाथ आणि सोळा वर्षांचा सळसळत्या रक्ताचा तरुण बाजीराव फौज घेऊन गेले. दमाजीने एक अत्यंत नीच आणि भयंकर प्लॅन आखला... त्याने बाळाजींसोबत वाटाघाटीचे नाटक केले, जेवणाचे आमंत्रण दिले आणि बेल-भंडाराची पवित्र शपथ घेतली की तो कोणताही धोका पोहोचवणार नाही! पण गद्दारांवर कधीच विश्वास ठेवायचा नसतो... या विश्वासघातकी माणसाने जेवणाच्या पंगतीवरच दगाफटका केला आणि बाप-लेकांना क्रूरपणे कैद केले! त्यांना एका अत्यंत अंधाऱ्या, दमट आणि भयानक कोठडीत डांबून ठेवण्यात आले. तिथे खायला काय मिळायचे? फक्त सुके पोहे, कुरमुरे आणि कच्चा गूळ! विचार करा, भविष्यात संपूर्ण हिंदुस्थानावर राज्य करणारा हा तरुण योद्धा साक्षात मृत्यूच्या छायेत खितपत पडला होता. पण या वेदनेने बाजीरावाला तोडले नाही... तर त्याला पोलादासारखे टणक आणि आक्रमक बनवले! कच्चा गूळ खाऊन मरण यातना भोगणाऱ्या बाजीरावाची या अंधाऱ्या कोठडीतून सुटका कशी होणार? आणि या भयंकर अपमानाचा बदला तो भविष्यात कसा घेणार? ... [Music Fades Out]... Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

१७१२ हे साल स्वराज्यासाठी साक्षात मृत्यूचा सापळा बनून आले! चंद्रसेन जाधव फितूर होऊन मुघलांना आणि निझामाला जाऊन मिळाला. पण सर्वात भयंकर आणि डेंजरस संकट आले ते थेट कोकणातून! मराठा आरमाराचे सम्राट कान्होजी आंग्रे यांनी शाहू महाराजांच्या विरोधात भयंकर बंड पुकारले... त्यांनी तत्कालीन पेशवे बहिरोपंत पिंगळे यांचा दारुण पराभव करून त्यांना चक्क अंधाऱ्या तुरुंगात टाकले! एवढेच नाही, तर ते स्वतःची मोठी फौज घेऊन थेट साताऱ्याच्या दिशेने चालून येऊ लागले. संपूर्ण साताऱ्यात आणि महाराजांच्या गोटात जीवघेणे टेन्शन पसरले! राज्याला आता कोण वाचवणार? नोव्हेंबर १७१३ मध्ये शाहू महाराजांनी बाळाजी विश्वनाथ यांना बोलावून त्यांच्या गळ्यात थेट पेशवेपदाची माळ घातली! नवीन पेशवे बाळाजींनी तलवारीपेक्षा बुद्धीचा आणि संवादाचा एक ऐतिहासिक मास्टरस्ट्रोक खेळला. ते स्वतः कान्होजी आंग्रे यांना भेटण्यासाठी लोणावळ्याजवळ गेले. अत्यंत पॉवरफुल आणि लॉजिकल शब्दांत त्यांनी कान्होजींना समजावले... "तुमचे वडील तुकाजी यांनी शिवाजी महाराजांची अत्यंत प्रामाणिक सेवा केली होती... मग तुम्ही आता शाहू महाराजांशी बंड का करत आहात? जर तुम्ही महाराजांना राजा मानले, तर संपूर्ण कोकणचे सरखेल म्हणून तुम्हाला मान्यता दिली जाईल!" बाळाजींच्या या अचूक संवादाने कान्होजींचा राग पूर्णपणे शांत झाला. कालचा भयंकर शत्रू आज स्वराज्याचा सर्वात ताकदवान मित्र बनला! शत्रूला मित्र बनवण्याचे हे रहस्य अफलातून होते! पण स्वराज्याच्या या प्रवासात... एक अत्यंत क्रूर आणि नीच गद्दार बाळाजी आणि बाजीरावासाठी मृत्यूचा सापळा रचून बसला होता! तो गद्दार कोण होता? ... [Music Fades Out]... Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

बाळाजी विश्वनाथ यांनी शून्यातून सुरुवात करून पुण्याचे सरसुभेदार होण्यापर्यंत मजल मारली होती... पण १७०४ ते १७०७ या काळात स्वराज्यावर एक भयंकर टेन्शन पसरले होते! खुद्द औरंगजेब लाखोची फौज घेऊन महाराष्ट्रात ठाण मांडून बसला होता. आणि सर्वात भयंकर गोष्ट म्हणजे... साक्षात छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नातू, शाहू महाराज... हे लहानपणापासून मुघलांच्या लाल रंगाच्या तंबूंच्या कैदेत अडकले होते! शाहू महाराजांची सुटका करण्यासाठी बाळाजी विश्वनाथ यांनी थेट मुघल छावणीत अत्यंत गुप्तपणे संपर्क साधायला सुरुवात केली. साक्षात मृत्यूच्या जबड्यात हात घालण्याचा हा प्रकार होता! अखेर २० फेब्रुवारी १७०७ मध्ये तो ऐतिहासिक प्रसंग घडला... मराठा साम्राज्य संपवण्याची प्रतिज्ञा करणारा औरंगजेब स्वतःच अहमदनगर जवळ मातीत कायमचा मिसळला! औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर सत्तेसाठी झालेल्या रक्तरंजित संघर्षात आझम शाहने शाहू महाराजांची मुक्तता केली. तब्बल १८ वर्षांच्या भयंकर तुरुंगवासानंतर हा खरा वारसदार मायभूमीत परतत होता! पण पिक्चर अभी बाकी होता... महाराणी ताराबाई यांनी शाहू महाराजांना राजा मानण्यास स्पष्ट नकार दिला आणि त्यांना तोतया ठरवले! स्वराज्याच्या गादीसाठी आता घरातच भयंकर आणि रक्तरंजित यादवी युद्ध पेटणार होते... ताराबाईंनी आपले सर्वात बलाढ्य सेनापती धनाजीराव जाधव यांना शाहू महाराजांना संपवण्यासाठी अंगावर सोडले! संपूर्ण महाराष्ट्रात एकच हाहाकार उडाला. आता शाहू महाराज कसे वाचणार? धनाजीराव जाधव यांची ती भयंकर तलवार कुणाचे रक्त सांडणार? आणि संकटात धावून येणारा बाळाजी आता कोणता डाव टाकणार? ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

विस्तीर्ण आणि खवळलेला अरबी समुद्र... किनाऱ्यावर आदळणाऱ्या त्या महाभयंकर लाटा... आणि त्याहूनही भयंकर अशी जंजिऱ्याच्या सिद्दीची दहशत! ... विचार करा, सतराव्या शतकाच्या शेवटच्या दशकाचा तो काळ. कोकणातील निसर्गरम्य श्रीवर्धन आणि दांडा राजपुरी या भागात भट घराणे पिढ्यानपिढ्या देशमुख म्हणून आपला मानाचा कारभार पाहत होते. हे घराणे त्यांच्या अफाट बुद्धिमत्तेसाठी आणि कष्टासाठी संपूर्ण कोकणात आणि रायगड परिसरात प्रसिद्ध होते. पण ऐकणाऱ्यांनो... तो काळ अत्यंत डेंजरस आणि अस्थिर होता! जंजिऱ्याचा सिद्दी साक्षात सैतानाचा अवतार बनून वावरत होता. त्याच्या क्रूरतेची कोणतीही सीमा उरली नव्हती. याच काळात सिद्दीच्या अघोरी राजकारणाने एक काळजाचा थरकाप उडवणारी घटना घडवली... सिद्दीने रागाच्या भरात जानोजी भट नावाच्या एका प्रतिष्ठित माणसाला चक्क एका गोणपाटात म्हणजेच पोत्यात कोंबले! एवढेच नाही, तर त्या पोत्याचे तोंड घट्ट शिवून त्याला जिवंतपणी खवळलेल्या समुद्रात फेकून दिले! या भयानक आणि निर्घृण हत्येने संपूर्ण कोकणात साक्षात मृत्यूचे टेन्शन पसरले... बाळाजी विश्वनाथ यांनी हे सर्व स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिले. त्यांना कळून चुकले की आपली जन्मभूमी आता राहण्यायोग्य उरलेली नाही. आपला जीव आणि स्वाभिमान वाचवण्यासाठी या मास्टरमाईंड माणसाने आपली पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली देशमुखी आणि संपत्ती एका रात्रीत वाऱ्यावर सोडली! स्वतःची पत्नी राधाबाई, मुले आणि परिवाराला घेऊन भर रात्री काळोखाचा फायदा घेत बाळाजींनी सह्याद्रीच्या घाटाच्या दिशेने पळ काढला... त्यांच्या या भयानक प्रवासात भानू घराण्यातील काही लोकही सोबत होते. साक्षात मृत्यू पाठीवर धावत असतानाही स्वतःच्या माणसांना सोबत घेऊन चालणारा हा खरा हिरो होता. पण ही तर फक्त एक सुरुवात होती... एका अज्ञात वाटेवर चालून नव्या महासाम्राज्याची स्वप्ने पाहणारा हा माणूस देशावर आल्यावर पुढे काय करणार होता? ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

कोकणच्या त्या जीवघेण्या अंधारातून निसटून बाळाजी विश्वनाथ देशावर तर आले... पण इथेही मृत्यूचे तांडव सुरूच होते! १६९० च्या दशकात औरंगजेबाची लाखोची मुघल फौज स्वराज्याचे अक्षरशः लचके तोडत होती. छत्रपती राजाराम महाराजांना जीव वाचवण्यासाठी थेट दक्षिणेत जिंजीला पळून जावे लागले होते... अशा जळत्या वातावरणात बाळाजी विश्वनाथ सासवड नावाच्या गावात एक निर्वासित म्हणून पोहोचले. त्यांच्याकडे ना पैसा होता... ना कोणती फौज! पण या माणसाच्या डोक्यात एक अत्यंत शार्प सुपर-कॉम्प्युटर दडलेला होता. युद्धाच्या या काळात केवळ तलवार चालवून भागत नसते, तर फौजेला रसद पुरवणे आणि पैशांची उभारणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. बाळाजींचा महसुलाचा अभ्यास इतका दांडगा होता की सासवडचे अंबाजी पुरंदरे त्यांच्यावर पार फिदा झाले! लवकरच ही चर्चा स्वराज्याचे महान सेनापती धनाजीराव जाधव यांच्यापर्यंत पोहोचली. कागदपत्रांचा अचूक हिशेब ठेवून राजकारण फिरवणारा बाळाजींसारखा कूटनीतीज्ञ संपूर्ण दख्खनमध्ये दुसरा नव्हता! १६९६ मध्ये पुणे प्रांताचे सभासद... आणि १६९९ मध्ये ते थेट पुण्याचे सरसुभेदार बनले! याच काळात १६९७ च्या सुमारास त्यांची भेट महान आणि गूढ तपस्वी ब्रह्मेंद्र स्वामींशी झाली. स्वामींनी बाळाजींच्या डोळ्यांतील ती धगधगती आग अचूक ओळखली आणि त्यांना आपला विशेष आशीर्वाद दिला... आणि याच यशाच्या काळात, १८ ऑगस्ट १७०० सालात त्यांच्या घरी एका नव्या आणि भयंकर वादळाचा जन्म झाला... ज्याला जग पुढे बाजीराव म्हणून ओळखणार होते! पण स्वराज्यावर आता औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर कोणते नवे आणि भयंकर संकट कोसळणार होते? शाहू महाराज परत आल्यावर काय होणार? ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

शाहू महाराजांवर धनाजीराव जाधवांसारखे भयंकर सेनापती चालून येत आहेत... हे जीवघेणे टेन्शन आपण मागच्या भागात पाहिले! धनाजीराव जाधव म्हणजे साक्षात मृत्यूचे दुसरे नाव. त्यांच्या घोड्यांच्या टापांचा आवाज ऐकून मुघल सरदारही थरथर कापत असत. आणि आता हेच धनाजीराव शाहू महाराजांना संपवण्यासाठी खेड नावाच्या गावाजवळ येऊन थडकले होते! संपूर्ण स्वराज्याचा श्वास रोखला गेला होता. दोन मराठा फौजा एकमेकांच्या रक्ताला तहानल्या होत्या. जर हे युद्ध झाले असते, तर मराठ्यांचे अतोनात नुकसान झाले असते... पण इथेच बाळाजी विश्वनाथ यांनी आपला ऐतिहासिक मास्टरस्ट्रोक खेळला! बाळाजी त्यावेळी धनाजीरावांचे कारभारी होते. त्यांनी आणि खंडो बल्लाळ यांनी स्वतःचा जीव धोक्यात घालून अंधाऱ्या रात्रीत धनाजीरावांची गुप्त भेट घेतली. त्यांनी अत्यंत पॉवरफुल शब्दांत धनाजीरावांना सांगितले... "आपण ज्यांच्यावर तलवार उगारत आहात, ते साक्षात शिवाजी महाराजांचे रक्त आहेत!" बाळाजींच्या त्या भेदक संवादामुळे धनाजीरावांसारख्या पोलादी योद्ध्याचे मन पिघळले. दुसऱ्या दिवशी खेडच्या मैदानावर युद्ध सुरू झाले खरे... पण ते फक्त एक दिखाव्याचे युद्ध होते! धनाजीरावांनी आपली तलवार म्यानातच ठेवली आणि ते शाहू महाराजांना जाऊन मिळाले! एकही थेंब रक्त न सांडता बाळाजींनी हा सर्वात मोठा विजय मिळवून दिला. जानेवारी १७०८ मध्ये शाहू महाराजांचा राज्याभिषेक झाला आणि त्यांनी बाळाजींना 'सेनाकर्ते' अशी पदवी दिली! समोरच्याचे मन जिंकून लढाई जिंकण्याचा हा स्वॅग भयंकर होता! पण... हे सुख फार काळ टिकणार नव्हते. एका क्षुल्लक हरणाच्या शिकारीवरून राजकारणाचा असा भडका उडणार होता की... ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

१७१२ हे साल स्वराज्यासाठी साक्षात मृत्यूचा सापळा बनून आले! चंद्रसेन जाधव फितूर होऊन मुघलांना आणि निझामाला जाऊन मिळाला. पण सर्वात भयंकर आणि डेंजरस संकट आले ते थेट कोकणातून! मराठा आरमाराचे सम्राट कान्होजी आंग्रे यांनी शाहू महाराजांच्या विरोधात भयंकर बंड पुकारले... त्यांनी तत्कालीन पेशवे बहिरोपंत पिंगळे यांचा दारुण पराभव करून त्यांना चक्क अंधाऱ्या तुरुंगात टाकले! एवढेच नाही, तर ते स्वतःची मोठी फौज घेऊन थेट साताऱ्याच्या दिशेने चालून येऊ लागले. संपूर्ण साताऱ्यात आणि महाराजांच्या गोटात जीवघेणे टेन्शन पसरले! राज्याला आता कोण वाचवणार? नोव्हेंबर १७१३ मध्ये शाहू महाराजांनी बाळाजी विश्वनाथ यांना बोलावून त्यांच्या गळ्यात थेट पेशवेपदाची माळ घातली! नवीन पेशवे बाळाजींनी तलवारीपेक्षा बुद्धीचा आणि संवादाचा एक ऐतिहासिक मास्टरस्ट्रोक खेळला. ते स्वतः कान्होजी आंग्रे यांना भेटण्यासाठी लोणावळ्याजवळ गेले. अत्यंत पॉवरफुल आणि लॉजिकल शब्दांत त्यांनी कान्होजींना समजावले... "तुमचे वडील तुकाजी यांनी शिवाजी महाराजांची अत्यंत प्रामाणिक सेवा केली होती... मग तुम्ही आता शाहू महाराजांशी बंड का करत आहात? जर तुम्ही महाराजांना राजा मानले, तर संपूर्ण कोकणचे सरखेल म्हणून तुम्हाला मान्यता दिली जाईल!" बाळाजींच्या या अचूक संवादाने कान्होजींचा राग पूर्णपणे शांत झाला. कालचा भयंकर शत्रू आज स्वराज्याचा सर्वात ताकदवान मित्र बनला! शत्रूला मित्र बनवण्याचे हे रहस्य अफलातून होते! पण स्वराज्याच्या या प्रवासात... एक अत्यंत क्रूर आणि नीच गद्दार बाळाजी आणि बाजीरावासाठी मृत्यूचा सापळा रचून बसला होता! तो गद्दार कोण होता? ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

साताऱ्याला शाहू महाराजांचा तो दिमाखदार राज्याभिषेक पार पडला... पण जून १७०८ मध्ये सेनापती धनाजीराव जाधव यांचे अचानक निधन झाले! त्यांच्या मृत्यूनंतर शाहू महाराजांनी त्यांचा गर्विष्ठ मुलगा चंद्रसेन जाधव याला सेनापती बनवले. चंद्रसेन हा बाळाजींच्या अफाट बुद्धिमत्तेचा भयंकर राग करायचा. तो सतत बाळाजींना संपवण्याची संधीच शोधत होता. आणि १७११ सालात त्याला ही संधी मिळाली... बाळाजींच्या फौजेतील पिराजी नावाचा एक सैनिक एका हरणाची शिकार करत होता. ते घाबरलेले हरीण आपला जीव वाचवण्यासाठी चंद्रसेनाच्या गोटातील व्यासराव नावाच्या ब्राह्मणाच्या तंबूत घुसले. व्यासरावाने त्याला वाचवण्याचा प्रयत्न केला... पण पिराजीचा भाला चुकून व्यासरावाला लागला आणि तो रक्ताच्या थारोळ्यात खाली कोसळला! या एका घटनेवरून चंद्रसेनाच्या रागाचा भयंकर ज्वालामुखी उसळला. त्याने आपला इगो दुखावल्यामुळे बाळाजींकडे त्या सैनिकाची थेट मागणी केली. पण बाळाजींनी आपल्या प्रामाणिक सैनिकाला देण्यास स्पष्ट नकार दिला! इगो दुखावलेल्या चंद्रसेनाने आपली हजारोची फौज बाळाजींना मारण्यासाठी मागे सोडली... बाळाजी आपली पत्नी राधाबाई आणि अकरा वर्षांचा तरुण बाजीराव यांना घेऊन वाऱ्याच्या वेगाने घोड्यावरून पळत होते! पाठीवर साक्षात मृत्यू तलवारी उपसून धावत होता... नीरा नदीच्या खोऱ्यातील परिंचे नावाच्या गावात पिलाजी जाधवराव स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता देवासारखा मदतीला धावून आला आणि त्याने या कुटुंबाला सुरक्षित वाचवले. पण लहान बाजीराव आणि बाळाजी या भयंकर संकटातून पूर्णपणे कसे निसटणार? आणि राजकारणात तो नवा शत्रू कोण उभा राहणार होता? ... [Music Fades Out] Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

दिल्लीचे ते अरुंद रस्ते, कट-कारस्थानांचा तो काळोख आणि मराठ्यांचे सांडलेले रक्त! इसवी सन सतराशे एकोणीस च्या सुरुवातीला बाळाजी विश्वनाथ आणि तरुण बाजीराव पंधरा हजार मराठा फौजेसह दिल्लीत पोहोचले. दिल्लीच्या त्या भव्य लाल किल्ल्यात सय्यद बंधू आणि बादशहा फर्रुखसियर यांच्यात भयंकर आणि जीवघेणा संघर्ष पेटला होता. अठरा वर्षांच्या बाजीरावाने मुघल दरबारातील ती सडलेली व्यवस्था आणि तो पोकळपणा स्वतःच्या तीक्ष्ण नजरेने पहिल्यांदाच पाहिला. पण ऐकणाऱ्यांनो, या मोहिमेत एक अत्यंत दुःखद आणि काळजाचा थरकाप उडवणारी घटना घडली. मार्च महिन्याच्या सुरुवातीला, अमीन खान या मुघल सरदाराच्या चिथावणीवरून दिल्लीच्या रस्त्यांवर अचानक दंगल उसळली. मुघलांच्या सैन्याने आणि दिल्लीच्या उन्मत्त जमावाने मराठ्यांवर अत्यंत भ्याड आणि भयंकर हल्ला चढवला! काहीही चूक नसताना मराठ्यांची अक्षरशः कत्तल सुरू झाली. या अचानक झालेल्या आणि अनपेक्षित हल्ल्यात परसोजी भोसले यांचा मुलगा संताजी भोसले आणि बाळाजी महादेव भानू यांच्यासारख्या दिग्गज सरदारांसह तब्बल पंधराशे मराठा सैनिक दिल्लीच्या त्या रस्त्यांवर रक्ताच्या थारोळ्यात तडफडून मेले! स्वतःच्या माणसांचे सांडलेले ते रक्त आणि तो भयंकर विश्वासघात तरुण बाजीरावाने स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिला. त्याचे रक्त खवळून उठले आणि त्याच्या डोळ्यांत रागाचा एक भयंकर ज्वालामुखी उसळला. सय्यद बंधूंनी अखेर फर्रुखसियरला अंधारकोठडीत डांबून अत्यंत क्रूरपणे ठार मारले आणि मराठ्यांना त्यांच्या सनदा तसेच येसूबाईंची सुटका करून दिली. पण या रक्तरंजित प्रवासाने बाजीरावाच्या आयुष्याला कायमची कलाटणी दिली. मुघल साम्राज्य बाहेरून कितीही मोठे आणि बलाढ्य वाटत असले, तरी ते आतून पूर्णपणे कुजून गेले आहे, हे या अठरा वर्षांच्या तरुणाने अचूक हेरले. याच दिल्लीच्या रस्त्यांवर बाजीरावाच्या डोक्यात हे साम्राज्य मुळासकट उखडून टाकण्याची ती ऐतिहासिक आणि ब्लॉक-बस्टर व्हिजन तयार झाली! हा प्रसंग आपल्याला शिकवतो की, आयुष्यात जेव्हा तुम्हाला एखादा मोठा धक्का बसतो, तेव्हा त्या वेदनेला आपले सर्वांत मोठे शस्त्र बनवा. परिस्थितीचे अचूक निरीक्षण करणे आणि शत्रूचे कच्चे दुवे शोधून काढणे, हेच यशाचे आणि खऱ्या लीडरशिपचे सगळ्यात मोठे गमक आहे... Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices