رادیو جامعه (پادکست اجتماعی)

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

پنجم آذرماه ۱۴۰۵ خورشیدی، هشتاد و پنجمین سالگرد خاموشی محمدعلی فروغی است؛ سیاستمداری که بسیاری عیار ایران‌دوستی را با نام او می‌سنجند و اذعان می‌کنند که در یکی از خطرناک‌ترین بزنگاه‌های تاریخ معاصر، با درایت، کیاست و میهن‌دوستی، نقشی تعیین‌کننده در نجات ایران از آشوب و تفرقه و خطر فروپاشی ایفا کرد. او که خرد را با میهن‌دوستی درآمیخت و در شرایط بحرانی جنگ جهانی دوم، هنگامی که سایۀ اشغال و تهدید استقلال و تمامیت ارضی بر کشور سنگینی می‌کرد، به میدان آمد و برای عبور ایران از این پیچ سهمناک تاریخی تلاش کرد. شهریورماه سال ۱۳۲۰ بود. شعله‌های جنگ جهانی دوم هر لحظه بیشتر زبانه می‌کشید و بخش‌های گسترده‌تری از جهان را درگیر می‌کرد. ایران نیز به‌رغم اعلام بی‌طرفی، از بحران و آشوب در امان نمانده بود. ارتش‌های بریتانیا و شوروی از جنوب و شمال وارد خاک کشور شده بودند و مقابله با قوای اشغالگر از توان نظامی ارتش ایران خارج بود. سراسر کشور در التهابی عمیق فرو رفته بود و با پیشروی ارتش شوروی به سوی تهران، هراس از فروپاشی داخلی و به خطر افتادن استقلال و تمامیت ارضی ایران شدت می‌گرفت. رضاشاه که پس از ۱۶ سال تلاش برای نوسازی و آبادانی ایران با بحرانی بی‌سابقه روبه‌رو شده بود، دریافت که در این پیچ پرمخاطرۀ تاریخی باید یکی از دوراندیش‌ترین، میهن‌دوست‌ترین و باتدبیرترین سیاستمداران کشور را به یاری فراخواند، و به این ترتیب او بار دیگر به صحنۀ سیاست بازگشت و مسئولیت نخست‌وزیری را پذیرفت.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

در شمال ایران، آنجا که آبشار مه از دامنه‌های البرز به روی جنگل‌های هیرکانی و شالیزارها سرازیر می‌شود و به کرانه‌های آبی می‌پیوندند، یک پهنه‌ نیلی گسترده هزاران سال است که آرمیده؛ بزرگ‌ترین دریاچه جهان و یکی از مهم‌ترین پهنه‌های آبی محصور زمین که عظمتش به دریا می‌ماند و به همین دلیل آن را دریا می‌نامند و نه دریاچه. در هر دوره تاریخی، ایرانیان از هر قوم و هر شهر ساحلی، نام خود را بر گوشه‌ای از آن گذاشتند. برای مردم گیلان و مازندران، این پهنه آبی باشکوه اغلب فقط «دریا» است؛ بی‌نیاز از صفت و نامی دیگر، اما همین دریا در کتاب‌های تاریخ و نقشه‌های جغرافیا، با نام‌هایی چون خزر، کاسپی، کاسپین، هیرکانی، گرگان، طبرستان، گیلان، دیلم، آبسکون و مازندران هم خطاب شده است. پهنه آبی شمال ایران وسعتی نزدیک به ۳۷۱ هزار کیلومترمربع دارد و دریاچه‌ای است بی‌ راه به اقیانوس که در روزگار ما، پنج کشور ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان را به یکدیگر پیوند می‌دهد. قرن‌ها پیش از آنکه جمهوری‌های کوچک آسیای میانه و قفقاز شکل بگیرند، این دریاچه نقطه تماس آبی امپراتوری ایران و روسیه بود. ذخایر نفت و گاز، ماهیان خاویاری، مسیرهای کشتی‌رانی و بازرگانی و زیست‌بوم کم‌مانند به این پهنه اهمیتی اقتصادی، سیاسی و محیط‌زیستی داده است. با این همه، این پهنه آبی هنوز نامی یگانه ندارد و در حافظه تاریخی ایران و جهان، با اسامی مختلفی نامیده شده است. از همین رو است که پرسش از «نام درست» این دریا پاسخی کوتاه ندارد. خزر نامی تاریخی است، کاسپین نام جاافتاده بین‌المللی آن است، کاسپی صورتی نزدیک‌تر به نام قومی باستانی است و مازندران هم نامی دیرپا در سنت جغرافیای فارسی. هر یک از این نام‌ها بخشی از تاریخ را روایت می‌کنند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی همه گذشته این پهنه آبی را بیان نمی‌کنند. نام این پهنه آبی سال‌ها است که محل مناقشه تاریخ‌نگاران و پژوهشگران است.

شامگاه چهارشنبه پانزدهم مهرماه، آیین گشایش رسمی بارگاه شمس تبریزی در شهر خوی استان‌ آذربایجان شرقی برگزار شد؛ شهری که برخی پژوهشگران، آن را محل دفن پیکر شمس تبریزی می‌دانند. مجموعهٔ تازه‌احداث بارگاه شمس تبریزی در زمینی به مساحت هفت هزار مترمربع ساخته شد که سه هزار و ۵۰۰ مترمربع آن فضای مسقف است. طراحی این بنا براساس طرح نادر اردلان، معمار ایرانی، انجام گرفت و در ساخت گنبد و بخش‌های آجری مجموعه، از مصالح و شیوه‌هایی الهام‌گرفته از معماری سنتی ایران استفاده شد. پیش از احداث بارگاه جدید شمس تبریزی در خوی، مهم‌ترین نشانهٔ تاریخی مزار منسوب به این عارف ایرانی، مناره‌ای آجری بود که با نام «مناره شمس تبریزی» شناخته می‌شود. بنایی استوانه‌ای که بدنهٔ آن با جمجمه و شاخ قوچ‌های وحشی تزیین شده و از معدود آثار باقی‌مانده از مجموعهٔ معماری دوره صفوی در خوی است. این مناره در نزدیکی قبر منسوب به شمس تبریزی قرار دارد. نکتهٔ جالب اینکه این بنا نیز مانند زندگی و مرگ شمس تبریزی، پر از رمزوراز است و درباره پیشینهٔ ساخت، بانی و کارکرد آن، روایت‌های مختلفی مطرح شده است. در مشهورترین روایت، ساخت مناره به شاه اسماعیل اول صفوی نسبت داده می‌شود. بر اساس این روایت، شاه اسماعیل در جریان اقامت در خوی به شکار قوچ‌های وحشی در کوهستان‌های اطراف رفت و پس از شکار تعداد زیادی از آن‌ها، دستور داد با جمجمه و شاخ شکارها، مناره‌هایی بسازند.

عملیات «طرد اقتصادی» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در آخرین روزهای شهریور ۱۴۰۵، دست‌کم ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و شماری از شرکت‌های واسطه و شبکه‌های تأمین هواپیما و تجهیزات را تحریم کرد. از اول مهر نیز وزیر خزانه‌داری آمریکا هشدار داد شرکت‌ها و فرودگاه‌های خارجی در صورت ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی، فروش بلیت و دیگر خدمات به شرکت‌های تحریم‌شده ایرانی، با خطر تحریم و قطع دسترسی به نظام مالی دلاری مواجه خواهند شد. اندکی بعد، برخی کشورها پذیرش هواپیماهای ایرانی را متوقف کردند و همزمان تعدادی از شرکت‌های خارجی نیز پروازهای خود به ایران را به حالت تعلیق درآوردند. به این ترتیب، صنعت هوانوردی ایران که روزگاری ناوگانی مدرن و شبکه‌ای گسترده از پروازهای بین‌المللی داشت، با یکی از محدودترین دوره‌های فعالیت خود روبه‌رو شد. اما صنعت هوانوردی ایران چگونه از پرواز با بویینگ ۷۴۷ به نیویورک و اتصال تهران به شهرهای مهم اروپا و آسیا، به ناوگانی رسید که بخش بزرگی از آن زمین‌گیر است و هواپیماهای باقی‌مانده‌اش نیز برای فرود در شماری از کشورهای منطقه با محدودیت روبه‌رو شده‌اند؟