هزارداستان بودجه

آیا می‌دانستید به جز دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت، بیش از ۷۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی دیگر، نیز ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا می‌دانستید بعضی از این دانشگاه‌ها، علاوه بر بودجه ریالی سهمیه نفت خام هم دارند؟‌ آیا شنیده بودید که دانشگاه امام حسین سپاه‌ بعد از دانشگاه تهران بیشترین بودجه را می‌گیره؟ آیا می‌دانستید بودجه دانشگاه سپاه در سال ۱۴۰۵ حدود ۸۰۰ میلیارد تومان از بودجه دانشگاه صنعتی شریف بیشتر است؟ آیا می‌دانستید دانشگاهی به نام «دانشگاه جامع انقلاب اسلامی بسیج» وجود داره که بودجه‌اش از بودجه ۲۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی وزارت علوم بیشتر است؟ موضوع سی‌‌یکمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»،‌ در ادامه قسمت قبلی بودجه دانشگاه‌ها و توسعه آموزش عالی است.

آیا می‌دانستید تعداد «دانشگاه‌های معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاه‌ها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بیشتر است؟ آیا می‌دانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا می‌دانستید نسبت بودجه وزارت علوم و دانشگاه‌ها به ازاری هر دانشجو، سه‌ونیم برابر بودجه آموزش و پرورش به ازای هر دانش‌آموز است؟  در سی‌امین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، با نگاهی انتقادی سراغ دانشگاه‌ها و آموزش عالی در ایران رفتیم.

در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی، درباره رویداد «سوپرال‌نینو» و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود. در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟ البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که وسط این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و… چرا سوپرال‌نینو؟

آیا می‌دانستید رقم جریمه‌ها در قانون بودجه امسال معادل بیش از ۳ میلیون تومان به ازای هر خانوار ایرانی است؟ آیا می‌دانستید امسال طبق قانون بودجه، هر کامیون و کامیونت در سال ۱۴۰۵ باید به طور متوسط ۴۰ میلیون تومان بابت «خسارت به جاده‌ها» پرداخت کند؟ آیا می‌دانستید جریمه کارفرمایانی که حق بیمه کارگران را با تاخیر پرداخت می‌کنند بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان است…؟ موضوع بیست و هشتمین قسمت هزارداستان بودجه انواع جریمه‌هایی است که به عنوان درآمدهای دولت در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.

سال ۱۴۰۵ هنوز به نیمه نرسیده، اما افزایش هزینه‌ها در شرایط جنگی و محقق نشدن درآمدهای دولت باعث شده مقام‌های حکومت ایران به فکر تدوین و تصویب اصلاحیه اساسی برای بودجه بیفتند؛ اصلاحیه‌ای که هدف آن کاهش و حذف مخارج «غیرضروری» برای جبران خسارت‌های جنگ و مدیریت بحران معیشت است. اما در این اصلاحیه کدام هزینه‌های «غیرضروری» حذف می‌شوند؟  در بیست و هفتمین قسمت هزارداستان بودجه، درباره این صحبت کرده‌ایم که چگونه با کاهش بخشی از هزینه‌های صدا و سیما، نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌توان بخشی از فشار روی بودجه عمومی را کاهش داد.

کسری شدید بودجه در اواخر دهه ۱۳۶۰ و تمام شدن پول و منابع مالی دولت، باعث شد رهبران جمهوری اسلامی به جنگ ۸ ساله ایران و عراق پایان دهند. حالا ۳۰ سال بعد، ایران دوباره درگیر جنگی تمام‌عیار است که بار آن روی جامعه و اقتصاد ایران سنگینی می‌کند. در حال حاضر اوضاع اقتصادی و وضعیت مالی دولت به نسبت جنگ ۸ ساله چگونه است؟ آیا دوباره محدودیت‌های مالی، سران حکومت را مجبور خواهد کرد که از مواضع سفت و سخت کوتاه بیایند؟ هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا است و موضوع بیست و ششمین قسمت این پادکست، رابطه بودجه و جنگ است.

۳۸ سال پیش، آیت‌الله خمینی با تاکید بر اینکه مصلی تهران باید به دور از زرق‌وبرق و یادآور سادگی مساجد صدر اسلام باشد، دستور ساخت آن را صادر کرد، پروژه‌ای که بیش از همه مساجد پر زرق و برق جهان برای آن هزینه شده و هنوز به اتمام نرسیده است. پروژه‌ای که قرار بود نماد شکوه و اقتدار جمهوری اسلامی باشد، اما بیش از آن تبدیل به نمادی از تلاش نافرجام برای تظاهر و خودنمایی شده است. موضوع بیست و پنجمین قسمت پادکست هفتگی فکت‌نامه مصلی تهران است.

چند هفته پیش ۱۸۰ اقتصاددان به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران نامه نوشتند و از او خواستند برای جلب اطمینان مردم «بودجه نهادهایی را که هیچ نقش و جایگاهی در ارائه خدمات عمومی ندارند»‌ حذف کند. در بیست و چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه درباره بودجه ۷۶ هزار میلیارد تومانی حوزه‌های علمیه، صدا و سیما و تبلیغات اسلامی صحبت می‌کنیم.

موضوع قسمت بیست و سوم «هزارداستان بودجه»، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است. درباره بودجه رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی در اروپا و اینکه این بودجه صرف چه کارهایی می‌شود… پادکست «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا.

احتمالا شما هم بارها عبارت «هدایت نقدینگی» را شنیده‌اید؟ یکی از مصادیق این عبارت «تسهیلات تکلیفی» و «وام‌های زورکی» است که هر سال در بودجه تعیین می‌شود. اما معنی این عبارت چیست؟ «هدایت نقدینگی» چه هزینه‌ای برای اقتصاد ایران و بودجه به همراه دارد؟ در قسمت بیست و دوم هزارداستان بودجه درباره «هدایت نقدینگی» و «تسهیلات تکلیفی» و اصطلاحاتی مانند اینها صحبت کرده‌ایم. پادکست «هزار داستان بودجه» کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیوفردا.