Vroege Vogels

Gedragsbioloog Patrick van Veen is gespecialiseerd in de overeenkomsten tussen sociaal gedrag van apen en mensen. Met hem bespreken we de enorme nalatenschap van apenonderzoekers die onlangs overleden zijn, zoals Desmond Morris en Jane Goodall. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we natuurgebied de Millingerwaard waar de koekoek zich laat horen. En verder: kemphanen, campagne Erfparadijzen, Marijke Boon en kauwtjes. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Op twee locaties zagen vogelringers rare sterfgevallen en neurologische verschijnselen bij zwaluwen. De vogels bleken veel insecticiden op hun veren te hebben. Wie aan mummies denkt, dwaalt af naar het oude Egypte. Maar voor mummiekatten, -otters en zelfs mensen kan je ook gewoon in Nederland blijven. Deel twee van het Nationaal Vogelconcert met een hoofdrol voor het geluid van de eider. En verder: biodiversiteit op het erf, het lied van Agilouz, trek van de winde en De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Jan van Poppel.

Ons Nationaal Vogelconcert start in de Groene Jonker waar we de blauwborst horen en alle andere zangers in het riet hun best doen. Omdat Aziatische hoornaars schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers burgers op deze soort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over! Zonder vangstquotum, wordt de pijlinktvis met honderdduizenden per maand uit de Noordzee gevangen. En verder: Bioversiteit van greppellandschap, Beleef de Lente, vogels van bouwstenen en Amerikaanse rivierkreeft. Presentatie: Menno Bentveld

Vijf insecten dingen mee naar de felbegeerde titel Insect van het Jaar. Wordt het de vuurzwamveervleugelkever, het boerenwormkruidbladrandluis, de zandoorworm, de grote rietsigaarvlieg of de hertenhuisvlieg? Niet alleen mannelijke vogels zingen. En koolmezen in de stad zingen steeds hogere liedjes. In het boek Vogelgeluiden ontrafeld zet gedragsbioloog Carel ten Cate de nieuwste inzichten over vogelzang en -roep op een rij. Verder een stoomcursus lentehommels, de column van Dichtwater én de eerste nachtegalen op de fenolijn. Presentatie: Menno Bentveld

Het gaat slecht met bestuivende insecten in Nederland. Daarom is deze week een grootschalig landelijk onderzoek naar bijen en zweefvliegen van start gegaan. Onderzoekers proberen verdwenen zoetwatermosselen weer terug te brengen in de Nederlandse rivieren. Geertje Jansen is floralorist. Zij verzamelt oude volksgebruiken en verhalen over planten, bomen en struiken. En verder: Milieudefensie en energiecrisis, blauwe reigers in Amsterdamse bos, Usutu-virus bij merels en natuur versus landbouw. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Bij lepelaars wordt het trekgedrag niet genetisch, maar cultureel bepaald. Wouter Vansteelant doet onderzoek naar dit bijzondere gedrag. De laurierkers is een geliefde tuinplant, maar kan ook voor problemen in de natuur zorgen. Plantenkenner Baudewijn Odé vertelt over de plant die steeds vaker opduikt in kwetsbare natuurgebieden. Vormen mollen met de gangen die ze graven in dijken een bedreiging voor de veiligheid? Onderzoekers brengen molshopen en mollengangen in Zeeuwse dijken in kaart. En verder: botanische kunst, bontbekplevieren bij Beleef de Lente, een vervolg op de sleedoorn reportage, insectenkasten timmeren op school, 125 jaar NOU en verduurzaming binnen de Formule 1. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld.

Antartica, een nieuwe sieralg, hoe graven bevers, boren in Rotterdam en de verkiezing van insect van het jaar 2026. De column is van Katinka Polderman en de presentatie in handen van Menno Bentveld.

Hoe realistisch zijn die dino’s nu echt afgebeeld in de nieuwe Netflix-serie The Dinosaurs? Verslaggever Gert Elbertsen is uitgenodigd bij paleontologen-koppel Melanie During en Dennis Voeten. De afgelopen weken volgden we verslaggevers door het hele land in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen? Nynke Laverman en Sytze Pruiksma maken een theatervoorstelling OAK die gaat over onze (verloren) band met de natuur. De column is van Hans Sibbel. Presentatie: Menno Bentveld.

We reiken de Frater Willibrordusprijs 2026 uit en vieren meteen dat de fenolijn maar liefst 25 jaar bestaat! Waterpiepers trekken in het voorjaar van noord naar zuid, in plaats van andersom. En wat bloeit er al rondom het Groene Huis in het vroege voorjaar? Verder in de uitzending: D66 Veenendaal wil het groenste winkelcentrum van Europa, scholieren zetten zich in voor rechten voor de natuur op Veur-Lent, steenuilenkast en extra veel fenolijn. De column is van Jocelyn de Kwant. Presentatie: Menno Bentveld.

De leukste natuursoap van het jaar gaat weer van start! Beleef de Lente, ofwel Big Broeder, slingert live in de uitzending de camera’s aan. In Amsterdam nemen we een kijkje bij de organisatie van een duurzame, vegetarische iftar. En in zeehondencentrum Pieterburen wordt de communicatie tussen jonge zeehonden onderzocht. Verder in de uitzending: gemeenteraadsverkiezingen in Texel en mummiekelkjes. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 9.00 uur vanuit het Groene Huis in Amersfoort.