ARKHE

#ARKHE13 Kalp Oyunu vesilesiyle yolları kesişen iki oyuncunun zamanla kurduğu dostluğu, sahne üstünden sahne arkasına uzanan bir yerden konuştuk.   Sohbette; sektörde dostluk kurmanın zorlukları, kulis kültürü, sahne arkadaşlığının kırılgan ama bir o kadar dayanıklı yapısı ve zıtlıklar içinde birlikte var olma hâli üzerine durduk. Oyunculuk pratiğinde dayanışmanın neye karşılık geldiğini, zorluklara karşı birlikte direnmenin nasıl bir güç yarattığını açtık.   Elbette oynadıkları oyunlardan, üretim süreçlerinden ve sektörün güncel sıkıntılarından da söz ettik. Arkhe’nin bu bölümünde, iki oyuncunun kurduğu bağ üzerinden sahnenin görünmeyen tarafına yakından baktık.

Türkiye’de oyunları en çok sahnelenen yazarlardan biri olan Özen Yula, Arkhe’de. Yazarlık serüveninden sahneyle kurduğu ilişkiye, metnin oyuncu ve yönetmenle geçirdiği dönüşümden bugünün tiyatro iklimine uzanan bir sohbet. Yazının bedenle buluştuğu anı, metnin sahnedeki karşılığını ve tiyatronun değişen dilini birlikte düşündük. Bir yandan “gitmek mi kalmak mı?” sorusuna cevap ararken, diğer yandan genç yazarlara dair önerileri ve yazma pratiğine dair ipuçlarını da konuştuk. Arkhe, her bölümde olduğu gibi bu kez de başlangıca, öz’e dönüyor. Özen Yula ile tiyatronun bugünü, geçmişi ve ihtimalleri üzerine bir konuşma.

Arkhe’nin bu bölümünde konuğumuz, sahnede ve hayatta birlikte yürüyen iki oyuncu: İmer Özgün ve Salih Bademci. 27 Mart Dünya Tiyatro Günü vesilesiyle kaydettiğimiz bu bölümde, iki tiyatrocunun evliliği üzerinden tiyatro ve ilişkiler arasındaki geçişken alanları konuştuk. Aynı mesleği paylaşmanın getirdiği yakınlık, üretim süreçlerinde karşılaşan bakış açıları, prova odasından eve taşınan refleksler ve birlikte üretmenin zorlukları kadar besleyici tarafları da sohbetin odağındaydı. İmer Özgün ve Salih Bademci, oyunculuk pratiğinin gündelik hayatla kurduğu bağı, sahnedeki partnerlik ile özel hayattaki ortaklığın nerede kesişip nerede ayrıştığını ve uzun soluklu bir ilişkinin bu meslek içinde nasıl sürdürülebileceğini samimi örneklerle anlattı. Tiyatroya, ilişkilere ve birlikte üretmeye dair açık, içten ve katmanlı bir sohbet.

Arkhe#10 8 Mart Dünya Kadınlar Günü haftasında Arkhe’de Merve Polat ile buluştuk. Sohbetimizin merkezinde Merve’nin stand-up gösterisi “Kız Neşesi” vardı. Bu başlığın kendisi bile başlı başına politik: “neşe” kime yakıştırılır, kimin kahkahası makbul, kimin öfkesi fazla bulunur? “Kız Neşesi” üzerinden kadın komedyenlerin sahnedeki varoluşunu, mizahın erkek egemen kodlarını ve kadın deneyiminin sahnede nasıl dönüştürücü bir güce dönüştüğünü konuştuk. Kadınların anlatı kurarken sürekli kendini açıklamak zorunda bırakıldığı bir iklimde, stand-up’ın nasıl hem kişisel hem kolektif bir alan açtığını tartıştık. Kadın komedyen olmak Türkiye’de ne demek? Seyirci beklentisi, sektörün dili ve görünmez sınırlar nasıl işliyor? Neşenin arkasında nasıl bir hafıza, nasıl bir direniş var? Bu bölümde mizahı sadece güldüren bir form olarak değil; bedensel, politik ve dönüştürücü bir ifade alanı olarak ele alıyoruz. “Kız Neşesi”ni merkeze alarak, sahnedeki kadın sesinin çoğalmasının neden önemli olduğunu birlikte düşünüyoruz

Arkhe – Burçak Çöllü | Tiyatro Müziği, Yazarlık ve Yönetmenlik Bu bölümde Arkhe’de sahnenin hem işitsel hem düşünsel hem de rejisel katmanlarını konuşuyoruz. Konuğumuz besteci, müzisyen, yazar ve yönetmen Burçak Çöllü. Tiyatro müziği neden ayrı bir alan olarak anılır? Bir oyunun ritmi nasıl duyulur ve sahnenin temposu besteye nasıl dönüşür? Yönetmen bakışı, müziğin dramaturji içindeki yerini nasıl belirler? Burçak Çöllü ile müziğin sahnede yalnızca eşlik eden değil, dramatik yapıyı kuran bir unsur oluşunu ele aldık. Prova sürecinde müzik ile rejinin karşılaşmasını, metinle kurduğu dinamik ilişkiyi ve sessizliğin dahi bilinçli bir kompozisyon tercihi olabileceğini konuştuk. Sohbet, yazarlık pratiğine de uzandı: Metin kurma süreci, ritmin edebi yapı içindeki rolü ve bir sanatçının besteci, yazar ve yönetmen olarak aynı projede nasıl konumlandığı üzerine düşündük. Sahneye disiplinler arası bir perspektiften bakmak isteyenler için yoğun ve çok katmanlı bir bölüm.

Arkhe#8 Bu bölümde Arkhe’nin konuğu Gülçin Kültür Şahin ve Seda Özelsoy. Oyuncu Gülçin Kültür Şahin ile yazar–oyuncu–seslendirme sanatçısı Seda Özelsoy ile; okuma tiyatrosu, sahnede metinle kurulan ilişki ve Ehlikeyf oyunu üzerine keyifli bir sohbet gerçekleştirdik. Metnin sahnede nasıl canlandığını, okuma tiyatrosunun oyuncuya açtığı alanları, bir metni sesle ve bedenle yorumlamanın inceliklerini ve tiyatro üretiminin farklı katmanlarını konuştuk. Oyunculuk, yazarlık ve seslendirme deneyimlerinin kesiştiği bu sohbette; sahne, metin ve seyirci arasındaki bağa birlikte yakından baktık. Keyifli dinlemeler!

Arkhe’nin bu bölümünde, tiyatrodan dizi ve sinemaya uzanan çok yönlü kariyeriyle Selen Öztürk var. Bu sohbette; oyunculuk yolculuğu, sahne ile ekran arasında kurduğu ilişki, rol seçimleri, müzikle kurduğu bağ, dublaj ve seslendirme alanındaki üretimleri üzerinden Türkiye’de bir kadın olarak var olmanın ve üretmenin anlamı konuşuluyor. Bölüm boyunca müzik de sohbete eşlik ediyor; sesin, ritmin ve duygunun oyunculukla kurduğu bağ bu yolculuğa eşlik ediyor. Sanatın içinden akan, oyunculuğa ve hayata dair bir Arkhe sohbeti. Keyifli dinlemeler.

Arkhe#6 Bu bölümde Arkhe’nin konuğu, Karagöz geleneğinin yaşayan temsilcilerinden Cengiz Samsun. Karagöz, 2009 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alındı. Bu bölümde, Karagöz’ün yalnızca bir gölge oyunu değil; hafızayla, ironiyle, politik hicivle ve halk diliyle kurulan güçlü bir anlatı biçimi olduğunu konuştuk. Cengiz Samsun’la; - Karagöz geleneğinin bugünkü karşılığını, - usta–çırak ilişkisinin nasıl dönüştüğünü, - geleneksel bir sanatın çağdaş sahneyle ve seyirciyle nasıl yeniden temas kurabileceğini ele aldık. Arkhe’de bu bölüm, kültürel mirasın “korunan” değil yaşatılan bir şey olduğuna dair güçlü bir hatırlatma. İyi seyirler

Arkhe’nin bu bölümünde oyuncu Nergis Öztürk ile bir araya geldik. Oyunculuk pratiğinden sahnede kalmanın zorluklarına, linç kültürünün sanatçı üzerindeki etkilerinden sahne işletmenin görünmeyen emeklerine uzanan kapsamlı bir sohbet gerçekleştirdik. Bu bölümde konuştuklarımız: •⁠  ⁠Linç kültürü ve sanatçı üzerindeki baskı mekanizmaları •⁠  ⁠Oyunculukta süreklilik, etik ve dayanıklılık •⁠  ⁠Sahne işletmesi, bağımsız tiyatro ve ayakta kalma stratejileri •⁠  ⁠Sanat üretiminde sorumluluk ve kolektif hafıza Arkhe, sanatın köklerine, bugünün meselelerine ve sahnenin arka planına birlikte bakmaya devam ediyor. Keyifli dinlemeler.

Arkhe’nin yeni bölümünde “Tebdil” oyununun oyuncuları Özge Borak ve Fehmi Karaarslan’ı ağırlıyoruz. Oyunun ortaya çıkışını, prova sürecini, sahnede birlikte bir dünya kurmanın zorluklarını ve keyfini konuştuk. “Tebdil”in hikâyesi, metnin taşıdığı duygular ve seyirciyle kurdukları ilişki üzerine samimi bir sohbet oldu.   Bu bölümde: “Tebdil”in yaratım süreci Provalardan set anılarına uzanan sohbetler Oyuncunun rolüyle kurduğu bağ Sahne üzerindeki ortak çalışma deneyimleri Oyunun hissettirdikleri ve sahnedeki aktarımı Arkhe, sanatçıların üretim yolculuklarına yakından bakan bir kültür–sanat sohbeti. Her bölümde sanatın köküne, bugüne ve hikâyelerine birlikte bakıyoruz.