رادیو بهداشت و درمان(پادکست بهداشتی)

اسفند ماه ۱۳۹۸، هنگامی که کانون شیوع بیماری کرونا شهر قم اعلام شد و عاملان آن طلاب چینی معرفی شدند، نماینده این شهر در مجلس شورای اسلامی اوضاع را بحرانی خواند و خواستار تعطیلی حرم حضرت معصومه شد.آیت‌الله سعیدی، امام جمعه قم، در اعتراض به این درخواست، که با تایید مقام‌های بهداشتی کشور همراه بود، گفت: «ما حرم را دارالشفا می‌دانیم. دارالشفا یعنی مردم بیایند این‌جا و برای امراض روحی و جسمی شفا بگیرند. باید این‌جا باز باشد، باید مردم با قوت بیایند.» در صورتی که در نخستین روزهای شیوع کرونا، حکومت پنهانکاری نمی‌کرد و قم را قرنطینه می‌کرد، می‌توانست شرایط دیگری را در زمینه کنترل همه‌گیری برای کشور رقم بزند؛ چنان که واردات به‌موقع واکسن می‌توانست جلو مرگ‌و‌میر مردم را بگیرد. اما رهبرجمهوری اسلامی تاکید کرد که به واکسن ساخت آمریکا و بریتانیا اعتماد ندارد و ورود آن به کشور ممنوع است.برای تایید نظر آیت‌الله علی خامنه‌ای، معممان و مقام‌های نزدیک به حکومت به میدان آمدند تا با ترویج خرافات و استفاده از نفوذ مذهبی که بین اقشار همسو با حکومت و گروه‌های مذهبی داشتند، نظر او را به کرسی بنشانند. نتیجه این تلاش ایجاد دو دستگی در جامعه و فدا شدن سلامت عمومی برای مصلحت نظام شد.ایران قرن بیست‌و‌یکم تحت حکومت شیعی، تشابه بسیاری با ایران یک قرن پیش در دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و شیوع وبا دارد. امیرکبیر در سال ۱۲۶۷ هجری قمری، دستور اجرای قرنطینه در مرز ایران و عراق را داد تا از شیوع بیماری وبا در کشور جلوگیری کند.اما جهل و نادانی و شایعاتی که دعانویسان و رمالان پخش کردند باعث شد هنگام مراجعه ماموران به خانه‌ها برای مایه‌کوبی، مردم در آب‌انبارها پنهان شوند و يا از شهر خارج شوند. آبله، وبا و قحطی در آن سال‌ها تلفات بسیاری در پی داشت. دعانویسان گفته بودند که زدن واکسن باعث ورود جن به خون می شود، و مردم را از همکاری با مسئولان واکسیناسیون بر حذر می‌داشتند.

سرعت واکسیناسیون ضد کووید-۱۹ در دنیا به خصوص با آغاز به کار مدارس در ماه‌های گذشته افزایش چشمگیری یافته است. کشورهای زیادی در جهان کار واکسینه کردن دستکم ۷۰ درصد شهروندان بزرگسال را به پایان رسانده‌اند و حالا واکسیناسیون رده سنی زیر ۱۲ سال و انتخاب دوز واکسن مناسب اولویت نخست این کشورهاست. یک مشاور علمی ارشد دولت بریتانیا در این خصوص تاکید کرده، به منظور افزایش سطح مصونیت در این کشور و جلوگیری از بروز موج دیگری از همه‌گیری کرونا در فصل زمستان، باید کودکان را واکسینه کرد. در ایران ظهور سویه دلتای ویروس کرونا، که قدرت سرایت بیشتری دارد، همزمان با آغاز مدارس و دانشگاه‌ها باعث شده جمهوری اسلامی واکسیناسیون کودکان و نوجوانان را جدی‌تر بگیرند. در این کشور سامانه واکسیناسیون برای دانش‌آموزان از روز یکشنبه ۲۸ شهریور باز شد.

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات افغانستان پس از خروج نیروهای شوروی سابق از این کشور و جنگ داخلی و روی کار آمدن طالبان ازبین‌رفتن زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی در این کشور بود.با حمله آمریکا و متحدانش به افغانستان در ابتدای قرن اخیر میلادی و شکست امارت اسلامی طالبان برای بیست سال یکی از مهم‌ترین زمینه‌های سرمایه‌گذاری جامعه جهانی ایجاد زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی بود. تربیت پزشکان متخصص، ایجاد مراکز درمانی و کادر درمان آموزش‌دیده، جلب اعتماد عمومی به علم پزشکی به‌خصوص در میان زنان در نواحی دوردست و آموزش فرهنگی گسترده برای قانع کردن مردم به حضور در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی به‌جای استفاده از روش‌های سنتی تلاشی بود که تا تسلط مجدد طالبان، سطح سلامت عمومی در افغانستان را بهبود چشمگیری بخشید.حالا گروه طالبان مجدداً در افغانستان روی کار آمده‌اند گروهی که در آغاز اشغال افغانستان توسط ایشان نخستین اخبار نگران‌کننده از حوزه بهداشت و درمان منتشر شد. سازمان جهانی بهداشت طی ماه نخست روی کار آمدن طالبان درباره شرایط نامساعد بهداشت و درمان در افغانستان هشدار داد. مقام‌های این سازمان گفتند حدود ۹۰ درصد از ۲۳۰۰ مرکز درمانی و بهداشتی در سراسر افغانستان ممکن است به‌زودی تعطیل شوند.اما این سازمان گفت شاید بتواند با تأمین منابع مالی، تجهیزات و لوازم موردنیاز حدود ۵۰۰ مرکز بهداشتی در افغانستان کمی از شدت این بحران انسانی بکاهد. برای کشوری با بیش از ۳۵ میلیون نفر جمعیت وجود تنها ۵۰۰ مرکز درمانی که توان سرویس‌دهی به بیماران را داشته باشند، خود خبر از فاجعه می‌دهد.

ویروس کرونا و سویه‌هایش در ایران جولان می‌دهد . وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه اعلام کرد که در شبانه‌روز گذشته ۶۱۴ نفر بر اثر ابتلا به کووید-۱۹ در کشور جان باختند.در هفته‌های گذشته شمار رسمی جان‌باختگان روزانه به بیش از ۷۰۰ نفر نیز رسیده بود و همزمان مسئولان گفته بودند که آمار واقعی مرگ‌ومیر به مراتب بیشتر است و ممکن است تا هفت برابر رقم اعلام شده از سوی مسئولان باشد.همزمان با تلاش بی‌وقفه کشورهای مختلف جهان برای واکسیناسیون تمامی شهروندان و تمرکز پژوهشگران بر موضوعاتی چون تاثیر انزوا بر حافظه و تمرکز افراد، و ارائه راهکارهای مقابله با اثر منفی انزوای طولانی بر مغز، و در عین حال درنظر گرفتن راه‌هایی چون آموزش از راه دور، اخبار بازگشایی مدارس در ایران ضدونقیض است و معلوم نیست سازوکار تحصیل کودکان به چه شکل خواهد :‌ستاد مقابله با کرونا گفته مدارس در مهرماه بازگشایی خواهند شد و یک مقام ارشد وزارت آموزش و پرورش گفته آموزش در مهر حضور نیست و در آبان بستگی به وضع شیوع کرونا خواهد داشت. کارشناس: دکتر آرش علایی، پزشک، پژوهشگر، رئیس انستیتوی جهانی برای سلامت و حقوق بشر