Follow the Money interviewt

FTM-redacteur Harm Ede Botje spreekt met Kinderombudsman Margrite Kalverboer. Aanleiding: de recente onthullingen over misstanden in de jeugdzorg.

In de week dat Nederland werd opgeschrikt door een cyberaanval op Albert Heijn, spreekt Annette van Soest in ‘Follow the Money interviewt’ met ‘afpersingshoogleraar’ Anja Shortland over de opkomst en ontwikkeling van hackers en gijzelsoftware. Van de eerste ransomware-aanval in de geschiedenis, waarbij nog floppydisks op de post werden gedaan, tot de wereldwijde industrie die het nu is.

Onlangs kondigde Ursula von der Leyen aan dat sociale media voor kinderen onder zestien jaar verboden wordt. In het voorjaar komen bovendien regels om de verslavende werking van sociale media in te perken. Te gast in de studio Kim van Sparrentak, Europarlementariër namens PRO. Zij zet zich al jaren in om de macht van het algoritme in te perken. In deze aflevering van FTM Interviewt vertelt ze hoe.

Sinds de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne, in februari 2022, heeft de EU al 21 sanctiepakketten aangenomen tegen Rusland. Maar wat hebben die sancties eigenlijk opgeleverd, nu Oekraïne zich moet voorbereiden op weer een nieuwe oorlogswinter? In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ spreekt Annette van Soest met sanctie-expert Yvo Amar over het kat-en-muisspel rond sancties. Over de Russische schaduwvloot die Moskou nog steeds honderden miljoenen aan olie-inkomsten oplevert, gesanctioneerde Russische oligarchen die schadevergoedingen eisen, en Europese bedrijven die complexe structuren opzetten om sancties te ontwijken.

Hoe komen we af van Microsoft? Welke sociale media kunnen we nog gebruiken? Marleen Stikker, oprichter en directeur van Waag Futurelab, heeft er wel ideeën over. Al sinds de jaren negentig waarschuwt ze voor ‘de ongebreidelde geldzucht van techbedrijven’. Moedeloos werd ze nooit. Nu we met de rug tegen de muur staan, ziet ze langzaam dingen veranderen. Hoe? Dat vertelt ze in ‘FTM interviewt’.

Steeds meer zorginstellingen worden opgekocht door private equity. Om excessieve winsten tegen te gaan wil het kabinet strengere regels voor winstuitkeringen. Maar gezondheidseconoom Xander Koolman is niet overtuigd. ‘Er zijn veel te veel routes om toch winst uit te keren.’ Koolman ziet een andere manier om excessen in de zorg aan te pakken. Welke dat is en waarom hij de plannen van het kabinet vooral ‘voor de bühne’ vindt, hoor je in de nieuwste aflevering van Follow the Money Interviewt.

In deze aflevering interviewt Thomas Bollen journalist en Buitenhof-presentator Maaike Schoon. In haar boek Waarom jij geen huis kunt betalen laat zij zien dat de wooncrisis niet wordt veroorzaakt door een tekort aan stenen, maar het gevolg is van de manier waarop we grondbezit hebben geregeld. Schoon neemt ons mee naar de zeventiende eeuw, toen grond voor het eerst een financieel product werd, en naar de (toen wereldberoemde) liberale econoom Henry George, die er in 1879 een belasting op wilde heffen. Waarom ligt zo’n grondbelasting politiek zo moeilijk? En wat betekent het dat de meeste Nederlanders inmiddels zelf belang hebben bij verder stijgende huizenprijzen?

In bepaalde wijken in Nederland zijn mensen bij voorbaat verdacht. Zo ook in Zaanstad. Daar leidt de aanpak van ondermijnende criminaliteit tot adrescontroles in specifieke stadsdelen. De gemeente gaat ervan uit dat sommige inwoners crimineel zijn, zónder dat duidelijk is wat de bewijzen zijn, zo blijkt uit onderzoek van FTM. In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ gaat Annette van Soest erover in gesprek met mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas.

In deze aflevering van FTM interviewt spreekt redacteur Harm Ede Botje met Wim van Dalen, directeur van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP. Die organisatie richt zich op het terugdringen van alcoholgerelateerde schade en het vergroten van de politieke en publieke bewustwording over de gezondheidsrisico’s van alcoholgebruik.

Nederland maakt tot nu toe tevergeefs jacht op Jos Leijdekkers, beter bekend als ‘Bolle Jos’. De veroordeelde drugsbaron houdt zich schuil in Sierra Leone, ontdekten FTM en het AD vorig jaar. Sindsdien is zijn invloed in het Afrikaanse land alleen maar gegroeid, zegt drugshandel- en West-Afrika-expert Kars de Bruijne. Dat maakt arrestatie of uitlevering steeds lastiger. In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ bespreekt Annette van Soest met De Bruijne hoe de meest gezochte crimineel van Nederland kon doordringen tot de hoogste politieke kringen van Sierra Leone. Leijdekkers heeft nauwe banden met president Julius Maada Bio en zijn familie. De Bruijne, programmaleider West-Afrika en de Sahel bij instituut Clingendael, komt al jaren in het land. Hij deed er onderzoek naar het gebruik van geweld tijdens de burgeroorlog, de relatie tussen politiek en gewelddadige milities en de opkomst van gangs. Sierra Leone is van oudsher geen doorvoerland voor cocaïne. Dat veranderde rond 2019, toen groepen drugscriminelen uit de Balkan begonnen te opereren vanuit het West-Afrikaanse land. Nu maakt Bolle Jos er de dienst uit, aldus De Bruijne. ‘Mijn indruk is dat er één zon is in dit hele spel waar alles omheen draait en dat is Jos Leijdekkers. Iedereen richt zich op hem.’