Vitamine A | De podcast voor accountants

Na ieder boekhoudschandaal klinkt dezelfde vraag: waar was de accountant? Maar weten we eigenlijk wel wat we van hem mogen verwachten?Lars in ’t Veld onderzocht jarenlang de positie van de controlerend accountant. Hij dook in honderd jaar geschiedenis, analyseerde honderden aandeelhoudersvergaderingen en controleverklaringen en concludeert dat de accountant drie functies vervult: certificeren, adviseren en toezicht houden. Vooral die laatste functie verdient volgens hem meer erkenning.In het gesprek bespreken we zijn belangrijkste ontdekkingen, de historische tegenstelling tussen de Amsterdamse en Rotterdamse school en de vraag voor wie de accountant er uiteindelijk is. Hoogleraar Marcel Pheijffer levert met een persoonlijke audiobijdrage kritische tegengeluiden, waarop Lars reageert.Ook gaat het over de menselijke kant van het accountantsberoep. Want kunnen we eigenlijk wel verwachten dat accountants altijd rationeel handelen en onder alle omstandigheden hun rug recht houden?Een gesprek over onafhankelijkheid, maatschappelijke verwachtingen, professionele verantwoordelijkheid en de toekomst van het accountantsberoep.Links:Het proefschrift De controlerend accountant van de beursvennootschap is verschenen bij Wolters KluwerFD: De accountant is al een eeuw lang een populaire kop van Jut, ziet promovendus Lars in 't Veld  Artikel op Accountant.nl: Promovendus: accountant blijft ook bij duidelijker taakafbakening een 'geliefd doelwit'Column Marcel Pheijffer op accountant.nl

Over AI wordt veel beloofd. Het zou ons productiever maken, steeds intelligenter worden en een deel van ons werk overnemen. Ilyaz Nasrullah zet daar in zijn nieuwe boek Dit is AI: de valse belofte van kunstmatige intelligentie een fundamenteel ander geluid tegenover.Nasrullah is informaticus met een achtergrond in data science en maakte eerder voor BNR de podcastreeks Welkom in de AI-fabriek. In gesprek met Vitamine A ontleedt hij een aantal hardnekkige ideeën over AI. Juist voor accountants wringt dat: AI kan overtuigend klinken zonder dat de uitkomst klopt, terwijl betrouwbaarheid en controle de kern van het vak zijn.Dat roept juist voor accountants lastige vragen op. Hoeveel tijd bespaar je met AI als je de uitkomsten vervolgens moet controleren? Wat gebeurt er met het kritisch vermogen van de accountant als een geautomatiseerd systeem steeds het eerste antwoord geeft? En waarom zou AI eigenlijk het vertrekpunt moeten zijn voor het werk?Ook de druk vanuit de markt komt aan bod. Als concurrenten zeggen dat ze dankzij AI sneller en goedkoper kunnen werken, ontstaat al snel het gevoel dat ieder kantoor mee moet. Nasrullah stelt daarom een scherpere vraag dan de bekende vraag of AI het werk van accountants gaat overnemen: wat als AI het werk van de accountant juist beschadigt?Verder gaat het over de verantwoordelijkheid van AI-bedrijven, de economische beloften achter de technologie, toezicht en aansprakelijkheid, en vooral over het belang van vakmanschap. Want uiteindelijk zet de accountant zijn naam onder het werk.Een gesprek over AI voorbij de gebruikelijke hype, en over de vraag wat deze technologie accountants werkelijk oplevert.Links:Meer over het boek 'Dit is AI'.De BNR-podcast 'Welkom in de AI-fabriek' (2023).FT artikel 'AI chatbots give wrong answers to financial queries ‘most of the time'De blog over 'Een op hol geslagen narratief: het Hugging Face-incident'.Interview met Ilyaz in FD (2 oktober) over zijn boek.Hoogleraar accounting Jan Bouwens op LinkedIn over AI tijdens event Rode Loper.Jan Bouwens in FD over 'verborgen AI-schulden'.

Accountants worden geacht kritisch te kijken, risico’s te signaleren en hun professionele oordeel uit te spreken. Maar wat gebeurt er als een boodschap ongemakkelijk is, als belangen botsen of als er iets op het spel staat?Marloes van der Werf onderzoekt hoe vrijmoedigheid in organisaties werkt. In haar boek 'Vrijmoedig veranderen' begint ze bij de individuele professional. In haar huidige onderzoek verschuift de aandacht naar de organisatie: hoe zorg je ervoor dat vrijmoedigheid niet alleen afhankelijk is van persoonlijke moed, maar onderdeel wordt van de manier waarop een organisatie werkt?In deze aflevering spreken we onder meer over:wat vrijmoedigheid precies is en waarom het iets anders is dan zomaar alles zeggenhet verschil tussen vrijmoedigheid, tegenspraak en verzetwaarom belangrijke signalen soms niet boven tafel komenhoe hiërarchie, tijdsdruk en groepsdynamiek invloed hebben op de bereidheid om je uit te sprekenwaarom organisaties niet alleen moeten vragen waarom iemand zwijgt, maar ook moeten kijken naar wat zij zelf moeten organiseren om goed te kunnen luisterende rol van leiderschap en het verdragen van ongemakwaarom vrijmoedigheid volgens Van der Werf onderdeel zou moeten zijn van professioneel vakmanschapen wat dit alles specifiek betekent voor accountants en accountantsorganisatiesMarloes van der Werf is organisatiepsycholoog, veranderkundige en filosoof. Zij adviseert organisaties over professioneel handelen, besluitvorming en leiderschap en doet onderzoek naar vrijmoedigheid in organisaties.Daarnaast spreekt zij op de Accountantsdag 2026 over dit thema.Links:Accountantsdag 2026 'Kwaliteit als kompas'De website van Marloes van der WerfMeer informatie over het boek Vrijmoedig veranderenHet boek Principles van Ray Dalio

Te gast is Sandra Schreuder, sinds 2020 voorzitter van de Accountantskamer. In deze aflevering: Waarom 2025 volgens de Accountantskamer een dynamisch jaar was. Wat de stijging van het aantal klachten zegt, en juist níét zegt. Hoe de Accountantskamer patronen ziet ontstaan in klachten. Waarom zorgplicht meer is dan het naleven van regels. De rol van professioneel oordeel en gezond verstand. Waarom een goed dossier essentieel is. De grootste fout die accountants volgens Sandra Schreuder kunnen maken. Wat jonge én ervaren accountants kunnen leren van het tuchtrecht. De uitdagingen voor het accountantsberoep, waaronder AI, private equity en de instroom van nieuwe professionals. Links: Jaarverslag Accountantskamer 2025https://accountantskamer.nl/jaarverslag2025/ Beschouwing: Zorgplicht van de accountant vanuit civielrechtelijk en tuchtrechtelijk perspectiefhttps://accountantskamer.nl/jaarverslag2025/zorgplicht-van-de-accountant-vanuit-civielrechtelijk-en-tuchtrechtelijk-perspectief/ Cijfers 2025https://accountantskamer.nl/jaarverslag2025/cijfers-2025/ Procesreglement 2026 (aangepaste procesregels)https://accountantskamer.nl/procedure/procesreglement-2026/

In deze aflevering van Vitamine A spreken we met twee voorzitters bij de NBA: Bianca de Jong-Muhren, sinds december 2025 voorzitter van de NBA, en Donna Maas, voorzitter van NBA Young Profs. Samen praten ze over: de toekomst van het accountantsberoep de nieuwe NBA-visie richting 2030 AI en technologische ontwikkelingen generaties binnen accountancy leiderschap en werkdruk aantrekkelijkheid van het beroep rolmodellen en persoonlijke drijfveren Links: Meer info, en meld je aan voor de NBA-ledenvergadering en verenigingsconferentie op 15 juni 2026 in Nieuwegein De zeven leden van het NBA-bestuur De zeven leden van het bestuur van de NBA Young Profs

In deze aflevering: • Waarom internal audit veel meer is dan controleren achteraf • Governance, cultuur en menselijk gedrag • De nieuwe Verklaring Omtrent Risicobeheersing (VOR) • De spanning tussen onafhankelijkheid en business partnership • AI en de toekomst van internal audit • ESG en risicobeheersing • Internationale ontwikkelingen via IFAC • Diversiteit en verschillende perspectieven binnen teams • Adviezen voor jonge accountants en auditors Gast: Esther Bosch Chief audit executive en riskmanager Actief binnen IFAC en voormalig voorzitter van de NBA-ledengroep voor intern en overheidsaccountants (LIO) Links: NBA-brochure over de Verklaring omtrent Risicobeheersing (VOR)

In deze aflevering spreken we met Malika Bensellam-Bouhtala over de essentie van het accountantsvak. Malika werkte in verschillende rollen binnen accountancy en maakte als accountant in business recent de overstap naar een eigen onderneming in de controlepraktijk. Vanuit die  ervaring deelt zij haar persoonlijke visie op het vak. We gaan onder andere in op: Haar overstap van accountant in business naar de controlepraktijk Wat zij bedoelt met “accountant zijn” De maatschappelijke rol van de accountant De invloed en actualiteit van Limperg  De spanning tussen principes en praktijk Hoe AI medewerkers 'vervangt' Wat het vak vraagt van jonge accountants Deze aflevering nodigt uit om opnieuw na te denken over wat het betekent om accountant te zijn. Links: Vitamine A aflevering over generaties. (met generatie-expert Aart Bontekoning) Uitleg bij NBA Standaard 315  

Rondom Internationale Vrouwendag 2026 stond voor de NBA de kracht van rolmodellen centraal. Maar wat bedoelen we eigenlijk met een rolmodel? En wat betekenen rolmodellen voor de accountancysector in de praktijk? In deze aflevering van Vitamine A gaan we in gesprek met prof. dr. Marlies de Vries RA, hoogleraar Behavioural Audit, Assurance & Control aan Nyenrode en voormalig Kwartiermaker Toekomst Accountancysector. Het gesprek is opgenomen tijdens de NBA-viering van Internationale Vrouwendag 2026. Samen verkennen we de betekenis van rolmodellen: wanneer werken ze inspirerend, en wanneer juist niet? We bespreken de zichtbaarheid van vrouwen in leiderschapsposities, de invloed van cultuur en organisatie-inrichting op carrièrekansen, en de vraag hoeveel verantwoordelijkheid bij individuen ligt en hoeveel bij het systeem. Ook komt de persoonlijke kant aan bod: welke rolmodellen hebben Marlies zelf gevormd? En hoe kijkt zij naar haar eigen rol als voorbeeld voor anderen? Een reflectie op leiderschap en professionaliteit in de accountancy, en op wat er nodig is om talent de ruimte te geven zich te ontwikkelen. In deze aflevering Wat een rolmodel is en wanneer iemand die rol vervult De rol van zichtbaarheid en voorbeeldgedrag in de accountancy Vrouwelijk leiderschap in de sector De invloed van cultuur en organisatie op carrièreontwikkeling De spanning tussen rolmodel zijn en jezelf blijven Wat organisaties en leiders concreet kunnen doen Voor wie Voor accountants, toezichthouders, bestuurders en professionals die nadenken over leiderschap, cultuur en ontwikkeling in hun organisatie. Meer over Marlies de Vries bij Nyenrode Business Universiteit Verslag op accountant.nl van event De kracht van rolmodellen Meer info bij de NBA over diversiteit & inclusie Het nummer dat Marlies noemde ter inspiratie: Baz Luhrmann - Everybody's Free To Wear Sunscreen  

In deze aflevering van Vitamine A gaat het over het goede gesprek over duurzaamheid. Duurzaamheid raakt steeds meer aan strategie, risico’s en de continuïteit van mkb-ondernemingen, ook nu wetgeving verandert en politieke aandacht verschuift.Samen met Arnold Wijbenga bespreken we waarom duurzaamheid geen los thema is, maar onderdeel van integraal ondernemerschap. We staan stil bij de veranderende rol van de accountant als gesprekspartner en bij de MKB-toolkit Duurzaamheid, ontwikkeld om structuur te brengen in het gesprek met ondernemers over risico’s, kansen en toekomstbestendigheid.Niet vanuit de vraag wat moet van de wet, maar vanuit de vraag waar de onderneming staat en waar zij naartoe wil.Neme contact op met Arnold Wijbenga (LinkedIn).In de vorige aflevering van Vitamine A ging het over Het herziene stapenplan dubbele materialiteit.

In deze aflevering van Vitamine A gaan we dieper in op het herziene Stappenplan dubbele materialiteitsanalyse voor duurzaamheidsinformatie van de NBA.Dubbele materialiteit vormt de kern van duurzaamheidsverslaggeving, maar in dit gesprek wordt duidelijk dat het stappenplan vooral bedoeld is als strategisch hulpmiddel. Het helpt organisaties om systematisch te kijken naar hun impact op mens en milieu én naar de financiële risico’s en kansen die voortkomen uit duurzaamheidsontwikkelingen.Samen met Kees Roozen bespreken we:wat dubbele materialiteit precies inhoudt en waarom het bestaat uit impactmaterialiteit en financiële materialiteitwelke wijzigingen zijn doorgevoerd in het herziene stappenplan, zoals de aangepaste volgorde van stappen en de toevoeging van voorbeelden en guidancewaarom het stappenplan ook relevant blijft nu duurzaamheidsverplichtingen worden uitgesteld of versoepeldhoe accountants het stappenplan kunnen gebruiken om het goede gesprek te voeren met ondernemersen waarom duurzaamheid steeds vaker draait om strategie, financierbaarheid en continuïteitDeze aflevering laat zien dat dubbele materialiteit geen administratieve exercitie hoeft te zijn, maar kan fungeren als een strategisch kompas voor toekomstbestendig ondernemen.In de volgende aflevering staat de MKB Toolkit Duurzaamheid centraal.Download het herziene Stappenplan Materialiteitsanalyse duurzaamheidsinformatie.