Değer Yaratmanın Formülü

Send us Fan MailKitap kulübümüzün 68. buluşmasında, gazeteci-yazar Gülşen İşeri’nin Zeliha Bürtek’le yaptığı söyleşiden oluşan Sosyal Çürüme adlı kitabı konuştuk.Zeliha Bürtek mimarlık, sanat tarihi ve felsefe alanlarında çalışmış bir akademisyen. Birkaç yıl önce bir sokak röportajıyla belki ismi değil ama söyledikleri gündem olmuştu, “Türkiye’de sosyal çürüme var” demişti. Ekonomik sorunların geçici olduğunu ama etiğin, dürüstlüğün ve ortak bir yaşam felsefesinin kaybolmasının geri dönülemez bir sosyal çürüme olduğu iddiasını dile getirmişti.Bu kitaplaştırılmış söyleşide de Bürtek dilden toplumsal belleğe, aileden dine ve siyasete kadar pek çok konuda tespitlerini paylaşıyor. Kitabın biçimi konusunda neredeyse hepimiz hemfikirdik. Kavramlar açıklanmadan art arda sıralanıyor, bölümler arasındaki mantığı kurmak zor. Söyleşi kitaba dönüştürülürken yeterince işlenmemiş gibi geldi bize. Yine de bazı cümlelerde kendimizi bulduk. Toplumu saran kolaycılık, ölçüsüz cüretkârlık ve insanların dinlenme, değer görme ihtiyacının karşılıksız kalması bunlardan birkaçıydı.İçeriği konuşmaya başladığımızda haliyle oldukça kişisel ve politik görüşler dile getirildi, bunları buradan paylaşamayacağımı o dakika anladım. Açıkçası sosyal hayatımız hakkında aramızda karamsarlar olduğu kadar kendimize haksızlık ettiğimizi düşünenler de vardı.Ben de Bürtek’in bütün tespitlerine katılmıyorum, dilimizi ve belleğimizi yitirdiğimiz gibi tespitleri aşırı buluyorum. Öte yandan onun hayvan hakları konusundaki hassasiyetini anlamak ve paylaşmakla beraber, hayal kırıklığının da tüm toplum üzerindeki görüşlerini fazlasıyla etkilediğini düşünüyorum, toplantıda bunu ifade eden arkadaşımın dediği gibi.Ancak sanırım hepimiz açısından en çarpıcı olan başka bir arkadaşımızın tespitiydi; ona göre toplumun büyük bir kesiminin demokratikleşme, düşünce özgürlüğü gibi dertleri yok. Onların bir geçim dertleri ve bazı yaşam tarzlarına ilişkin hassasiyetleri var. Toplumun geri kalanı, özellikle eğitimli kısmı onların bu ve benzeri ihtiyaçlarını görmüyor. Sivil toplum kuruluşlarının, eğitim derneklerinin sanıldığı kadar topluma nüfuz edemediğini, bu boşluğu yine cemaatlerin doldurduğunu iddia ediyor. Bu görüşleri araştımacılar veya fikir önderleri zaman zaman dile getiriyor aslında, ama o akşamki tartışmada bunları karşılıklı konuşmak çok değerliydi. Toplantının sonunda Sevgili Yasemin bence bu noktayı ve yapılması gerekeni çok samimi ve güzel bir şekilde dile getirdi, ona da kayıtta yer verdim.Tam bir yıl önce podcastimizin 271inci bölümde Doğru Akıl kitabı tartışmamızda konuştuğumuz gibi farklı görüşlerin dile getirilebildiği ve karşılıklı ihtiyaçlarımızı anlayabildiğimiz bir diyalog ortamı daha güzel bir ülke için en iyi başlangıç gibi görünüyor.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (03:12) Alim Küçükpehlivan, (04:16) Ebru Başaran, (06:26) Suat Soy, (07:08) Mete Yurtsever ve (09:16) Yasemin Karakaya.Support the show

Send us Fan MailSinema kulübümüzün 34’üncü buluşmasında, yönetmenliğini Emin Alper’in yaptığı, başrollerinde Cemre Ebüzziya, Ece Yüksel, Helin Kandemir ve Kayhan Açıkgöz’ün oynadığı 2019 yapımı Kız Kardeşler adlı filmi konuştuk.Film, seksenli yıllarda İç Anadolu’da, dağların arasına sıkışmış ıssız bir köyde geçiyor. Annelerini kaybeden Reyhan, Nurhan ve Havva, babaları tarafından kasabaya, varlıklı ailelerin yanına besleme olarak gönderiliyor. Ama her biri bir sebeple köye geri dönüyor. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı için yarışan film, İstanbul Film Festivali’nde de en iyi film ödülünü aldı.Filmi, görüntüleri, oyunculukları beğendik ama hepimizin içine de oturdu biraz. Bir yandan 80’ler nostaljisi ama daha çok da köy hayatının vahşi güzelliğine karşın çaresizliklerin etkisiydi. Anadolu’yu konu edinen filmlerden tanıdık temalar bir araya gelmiş ama film yapay hissettirmedi. Bu topraklarda yaşanmış ve hâlâ yaşanan hikâyeleri sahici bir dille anlatıyor.Filmin ve tartışmamızın merkezinde beslemelik adeti vardı. Kimimizin çocukluğunda duyup unuttuğu bu kavram, filmde beklenmedik bir yüzle karşımıza çıktı. İşin çarpıcı tarafı kız kardeşler besleme olmamak için değil, besleme olabilmek için birbirleriyle yarışıyor. Çünkü köyden çıkmanın başka bir yolu görünmüyor. Görkemli dağ manzaralarının, oradaki çaresizliği hem büyüttüğünü hem de daha görünür kıldığını konuştuk.Her ne kadar ataerkil bir toplumun izleri net okunsa da; kızlarını ölen annelerine verdiği söze sadık kalmak için besleme olarak vermeye çalışan, onlar için en iyisinin bu olduğuna inanan babayı pek suçlu bulmadık. Bir diğer erkek karakter Veysel’in de yarım akıllı diye hor görülmesine rağmen, o çaresizlikten çıkış arayan biri olduğunu düşündük. Asıl kadın karakterlerin erkeklerden çok daha güçlü olduğu konusunda hemfikirdik.Film yaşanan onca trajediye rağmen hayatın devam ettiğini gösteriyor ve birçok sorunun da yanıtını vermeden bırakıyor. Bu naif son da bana iyi geldi, trajediyi bir ölçüde hafifletti belki.Bu beslemelik kurumu Osmanlı’dan bu yana azalarak devam etse de temel sorun yoksulluk ve kırsalda hayatın sürdürülemez olması bence. Yoksulluk dünya üzerinde azalmıyor, hatta gelir dağılımı bozulmaya devam ediyor. Beni en çok düşündüren de yoksullukla insanın değerini karıştırmamız. İnsanın değerini sahip olduğu servete bağladığımız sürece bu acılar yok olmayacak ve bu gidişle galiba dünyayı gerçekten garipler yakacak.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (02:52) Ebru Başaran, (04:30) Zehra, (05:52) Ebru Vural, (10:10) Meral Kuzu, (16:18) Mete Yurtsever, (18:06) Ebru Vural.Support the show

Send us Fan MailBu bölümde konuğum Maltepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Başkanı Prof.Dr.Güncel Önkal.Sohbetimize felsefenin günümüz için ne anlama geldiğiyle başladık. Hocaya göre felsefe hâlâ bilgelik sevgisi. Ama çağımızda en çok, insanın kendini bu dünyada nasıl konumlandıracağına dair bir hayat görüşü kurma çabası. Yapay zekaya hayatın her alanında ipleri bırakmaya hazırlandığımız, niyetlendiğimiz zamanlarda felsefe özgürlüğümüzü ve özgünlüğümüzü koruyan bir kalkan.Ardından Güncel Hoca, yüksek lisansta Henry David Thoreau’nun çalışmaları ile tanışmasının onu nasıl çevre etiğine yönelttiğini anlattı. Hoca bu alanda Türkiye’deki ilk tezlerden birini yazmış. Antroposen ve kapitalosen kavramlarını açtı. Birincisi uygarlığa ve teknolojiye güvenerek gezegeni kurtarabileceğimizi savunuyor. İkincisi ise sorunun kökünü üretim-tüketim sistemimizde görüyor. Hocanın “sürdürülebilirlik sürdürülebilir değildir” tezi, bireyin, kurumların ve devletlerin aynı anda dönüşmesi gerektiğinin altını çiziyor. Antalya’daki COP31'den beklentilerini de konuştuk. Hoca, özetle COP’un bugünkü felsefesini, Paris Antlaşması ve Kyoto Protokolü’ndeki “bir buçuk derece ısındı mı, ısınmadı mı” kısır tartışmasından çıkıp enerji politikalarını ve vatandaşın tüketim davranışını şekillendiren, gezegen ölçeğinde bir kazan-kazan siyaseti yürüttüğü için daha gerçekçi buluyor.Yapay zekâyı konuşmasak olmazdı. Güncel Hoca teknoloji filozofu Mark Coeckelbergh’in yaklaşımından bahsetti. Teknolojiyi bir özne olarak değil, içinde yaşadığımız yeni bir doğa, yeni bir ekosistem olarak düşünmeyi anlattı.Kendisinin değer yaratma formülü ise tek başına ahlaklı olmanın yetmediği bir dünyada, eşitsizliklerden zarar görenleri şefkat ve sosyal adalet duygusuyla kucaklayan bir dayanışmayı tanımlayan “bakım etiği” oldu.Kapanışta ise uzun yıllar birlikte çalıştığı yakın zamanda kaybettiğimiz kıymetli Ioanna Kuçuradi’yi bu konular üzerindeki düşünceleri ile andık.Biraz standart süremizi geçtik ama içinden geçtiğimiz zamanlar üzerinde düşünüyorsanız, eminim bu ufuk açıcı sohbetten çok keyif alacaksınız. Güncel Hoca’ya tekrar çok teşekkür ediyorum.(02:24) Felsefenin hayatımızdaki yeri; (06:44) Çevre etiğine yönelişi; (11:01) Antroposen, Kapitalosen; (20:47) Sürdürülebilirlik ve COP31 perspektifi; (32:49) Yapay zeka-insan ilişkisi; (41:40) Güncel Hoca’nın değer yaratma formülü (46:30) Ioanna KuçuradiSupport the show

Send us Fan MailKitap kulübümüzün 67’inci buluşmasında Hannah Ritchie’nin Dünyanın Sonu Değil adlı kitabını konuştuk.Hannah Ritchie, Oxford Üniversitesi’nde araştırmacı ve dünyanın büyük sorunlarını verilerle anlaşılır kılan Our World in Data’nın önde gelen isimlerinden bir veri bilimci. Boyner Yayınları’ndan çıkan kitabında hava kirliliği, iklim değişikliği, ormansızlaşma, gıda, biyoçeşitlilik ve okyanuslar gibi başlıkları ele alıyor. Kıyamet senaryolarının aksine verilerin daha umutlu bir tablo çizdiğini savunuyor. Ona göre sorunlar büyük ama çözülebilir. Buluşmamızda kitabın çevirmeni Sema Utkueri’nin katılması bizi çok mutlu etti, kitabın arka planından bilgiler aldık. Kitabı genel olarak beğendiğimizi söyleyebilirim. Veri yoğun olmasına rağmen akıcı, ufuk açıcı ve umut veren bir anlatıma sahip. Gerçi bu umut verme tarafı bizi en çok tereddüte düşüren taraf oldu, zira yazar ana akım medyadaki korku ve endişe kaynaklarını farklı şekilde yorumluyor. Doğal ya da organik olan her şeyin çevre için iyi olmaması, palmiye yağını bırakırsak yerine koyacaklarımızın daha zararlı olabilmesi ve tarım ürünlerinin büyük kısmının hayvan yemine gitmesi gibi tespitleri bizi şaşırttı. Kabul etmekte zorlandığımız daha kritik noktalar da oldu; kitapta nükleer enerjiye, plastiğe, genetiği değiştirilmiş ürünlere ve pestisitlere fazla iyimser yaklaşıldığını, verilerin zaman zaman seçici kullanıldığını düşünenlerimiz oldu. Çernobil’den etkilenenlere dair verilen düşük rakam güvenimizi sarstı. Pestisit kalıntılarının abartıldığını söylediği yerde de yazarın Türkiye’den haberi olmadığını düşündük. Bu kadar güncel bir kitapta yapay zekânın enerji tüketimine hiç değinilmemesi de dikkatimizi çekti. Gerçek dediğimiz mevhum büyük bir muamma. Kime inanacağımıza şaşırıyoruz, yeni nükleer santraller temiz ve güvenli enerji ihtiyacına bir çözüm mü, bir aldatmaca mı? Bilime göre bile bir bilgi aksi kanıtlanana kadar geçerli. O nedenle yeni rota belirlenene kadar elimizdeki rotaya sadık kalacağız. Elektrikli araçların en iyi mobilite çözümü olmaması ama çevre için içten yanmalı motorlardan daha iyi olduğunu bilmemiz, dolayısıyla daha iyisini yapana kadar tercihimizi elektrik lehine kullanmamız gibi. Şu da bilime yön verenler için önemli sanırım; sürekli felaket senaryosu üretmek bilime güveni zedeliyor, ulaşılabilir hedeflerin ise insanları harekete geçirmesi daha olası.Ülkeleri yönetenler top çevirseler de her birimizin günlük hayatta çevreci çözümleri talep etmesinin sandığımızdan daha etkili olduğunu da konuştuk. Burada da sivil toplumun ve akademinin insanları kısıtlamalarla soğutmadan, bilinçlendirmesinin, adım adım ilerlemesinin gerekliliğinden bahsettik. Kitap bu anlamda güzel bir başlangıç noktası.Bu buluşmalarda en hoşuma giden şeylerden biri de kulübümüzün sahip olduğu çeşitlilik ve derinlik . Bu akşam da aramızda bulunanlardan; çevre ve sürdürülebilirlik uzmanı Umay Yılmaz bize küresel gündemden atabileceğimiz pratik adımlara, bir teknoloji girişimcisi Bahadır Balibaşa elektrikli araçların dünyanın gündemine nasıl ve neden girdiğini, doğa eğitmeni ve aktivist diye tanımlayacağım Dilek Geçit ise çocuklara çevre iletişiminden okyanusların rolüne dair bilgiler verdiler.Ben enseyi karartmıyorum, insanlık olarak önce başımızı derde sokup sonra bir yol bulmakta mahiriz. Yani şimdiye kadar öyle olmuş, umarım bu kez çuvallamayız. Yoksa dünya bizden önceki 4.5 milyar yılda olduğu gibi, bizsiz de dönmeye devam edecek.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (03:58) Hale Acun Aydın, (04:40) Bengü İlhan, (06:51) Sema Utkueri, (08:20) Müge Önen, (11:21) Umay Yılmaz, (20:40) Aycan Acar Şahin, (24:45) Müge İrfanoğlu, (27:17) Bahadır Balibaşa, (33:12) Dilek Geçit, (35:38) Umay YılmazSupport the show

Send us Fan MailSinema kulübümüzün 33'üncü buluşmasında yönetmenliğini Cyril Dion ile Mélanie Laurent'ın yaptığı, kameranın önünde de yine bu ikilinin yer aldığı 2015 yılı yapımı Tomorrow, özgün adıyla Demain adlı belgeseli konuştuk.Belgesel, insanlığın bir kısmının bu yüzyılın sonuna varmadan yok olabileceğini öngören bilimsel bir çalışmayla başlıyor. Dion ile Laurent bunun üzerine on ülkeyi dolaşıyor. Ama bu karamsar bir çevre belgeseli değil. Tarım, enerji, ekonomi, demokrasi ve eğitim alanlarında bugün zaten çalışan, denenmiş çözümlerin peşine düşüyor. Kitle fonlamasıyla çekilen film Fransa'da bir milyonu aşkın izleyiciye ulaşmış ve 2016'da en iyi belgesel dalında César ödülünü kazanmış.Film çoğumuzu etkilemiş, umut aşılamış. Bazılarımıza ise gördüğümüz örneklerin etkisinin abartıldığını düşündürmüş.Oysa bir çok konu iyi araştırmayla ve iyi yöneticilikle çözülebiliyor. Örneğin şehircilikte bisiklete ayrılan yolu arttırdığınızda insanlar daha çok bisiklet kullanıyorlar. Dümdüz Kophenag ile yedi tepeli İstanbul’u karşılaştırmayacağım ama belediyelerin gerektiği kadar tercihlere yön vermede müdahaleci veya kolaylaştırıcı olmadıklarına inanıyorum.Detroit gibi bir sanayi şehrinin kentsel tarımla kendini toparlaması, gıdanın binlerce kilometre taşındığı kendi şehirlerimizi düşündürdü. İstanbul'un gıdasının nereden, nasıl geldiğini, demiryolunun ve yakın çevredeki üretimin neden bu kadar geride kaldığını konuştuk. Yerel üretimi teşvik eden yerel para fikri de ütopik gibi görünse de uygulanabildiği yerler olması etkileyiciydi.En çok zaman ayırdığımız kısım eğitim bölümü oldu. Finlandiya'daki güven ilişkisini ve öğrencinin girdilere değil çıktılara göre değerlendirilmesini takdir ettik. Ama Finlandiya'nın da kusursuz olmadığını, filmlerin biraz vitrin gösterdiğini hatırlatan bir uyarı da geldi. İyi öğretmen yetiştirmenin, iyi liderlerin ve rol modellerin her şeyin başı olduğunda birleştik. Filmin on yıl önce çekildiğini, yenilenebilir enerjide o günden bu yana çok yol alındığını da not ettik.Sonradan öğrendim ki, filmin devamı üç yıl sonra çekilmiş ama onların da vardığı sonuç; küçük girişimlerin değerli ama yetersiz olduğu, asıl ihtiyacın ölçeği büyütmek ve yeni bir ortak hikâye kurmak olduğuymuş.Güzel memleketimizde sorumluluğu hep birine devretmeye, sonra da hesap sormamaya alışmışız. Kendi çabamızı küçümsüyoruz ama bir inisiyatifi apartman veya mahalle ölçeğinde nasıl örgütleyebiliriz diye de sormuyoruz. Evet yine geldik toplumsal sorunlar karşısındaki sessiz kalışımıza.Aslında mutluluk da bu basit kazanımların izini sürmekte, yetiştirdiğimiz bir limon bile bizi mutlu edebiliyor, mahalleye bir meyve bahçesi kurmanın kıvancını düşünemiyorum.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (03:06) Alim Küçükpehlivan, (04:53) Mete Yurtsever, (07:01) Alim Küçükpehlivan, (10:11) Mete Yurtsever, (12:18) Belgin Elmas, (16:24) Alim Küçükpehlivan, (17:20) Belgin Elmas, (18:36) Uğur İyidoğan, (20:10) Mete Yurtsever, (22:17) Alim Küçükpehlivan, (23:40) Uğur İyidoğan, (27:03) Ebru VuralNot: Söyleşimizde Ebru Vural’ın bahsettiği der ya için hazırladığı “ileri dönüşüm fikirleri” dosyasının linkini burada bulabilirsiniz.Support the show

Send us Fan MailKitap Kulübümüzün 66’ıncı buluşmasında psikolog ve yazar Gündüz Vassaf'ın Cehenneme Övgü adlı kitabını konuştuk.Bu kitap 1987'de İngilizce olarak "Prisoners of Ourselves" (Kendimizin Tutsakları) adıyla yazılmış ve 1992'de Türkçe olarak “Cehenneme Övgü-Gündelik Hayatta Totalitarizm” adıyla yayımlanmış. Kitapta 20 kadar deneme, geceden aşka, sözcüklerden kahramanlara kadar kanıksadığımız ne varsa ters yüz ediyor. İçimizde büyüttüğümüz küçük totaliter dünyaları yüzümüze vuruyor. Totaliter’likten siyasi bir baskı sistemi değil bireylerin gönüllü rızasıyla ürettiği, normlar ve kurumlar aracılığıyla içselleştirdiği sinsi bir kuşatma olarak bahsediyor. İnsanın yaşam anlayışının sevgi ve barışa değil, güç ve egemenliğe dayalı olduğunun altını çiziyor.Kitabı sarısıcı ve etkileyici bulduk. Kırk yıl kadar önce yazılmış kitabın günümüz dünyası için belki o günden daha geçerli olduğuna şaşırdık. Çoğumuz kitabın sindirilerek ve baş ucu kitabı gibi okunması gerektiğini söyledi. En çarpıcı tespitlerden biri kendi seçtiğimizi sandığımız amaçların aslında düzen tarafından önceden belirlenmiş olması oldu. Bir amaca kilitlendiğimizde başka olasılıklara sırt çevirdiğimizi konuştuk. "Ya boyun eğ ya isyan et" ikiliğine sıkışıp üçüncü yolu, kendi seçimimizi göremediğimizi de kabul ettik.“Zıp, sen öldün” başlıklı deneme teknolojiyle bugünkü sınavımızı en iyi anlatan bölümdü sanırım. “Çeşitli amaçlar için düğmeye basmaya o kadar alıştık ki, düğmeye karşı duyarsızlaştık” diyor yazar. Bu bir füze düğmesi olabileceği gibi tüm saniyeleşme ve endüstrileşmeyi simgeleyen bir düğme. Bugün düğme dijitalleşti, dokunmatik oldu. Sosyal medyada en büyük acıları bile kaydırıp geçiyoruz, ahlak, etik gibi kavramlar saydamlaştı. Bence yapay zeka da internetten sonra düğmenin geldiği son nokta oldu.En büyük serzenişimiz ise tüm kuralları yıkan kitabın net bir çözüm önermemesi oldu. Kitap özünde bizi sorgulamaya ve harekete geçmeye çağırıyor. Katılsak da katılmasak da tek tipleşen düşünceye karşı böyle metinlere ihtiyacımız olduğunda birleştik.Kısa süre önce okuduğumuz Çoğu İnsan İyidir'den sonra bu kitap madalyonun öbür yüzü gibi geldi bana. İnsana dair bir ümidi yaşatmaya da taraftarım ama şikayetçi olduğumuz şeyler kendiliğinden değişmeyecek, geçen hafta yayınladığım ve bu kitabın tandemi olarak izlediğimiz “Başkalarının Hayatı” filminin de mesajı buydu: “totaliter düzen tepeden inmiyor, sıradan insanların gündelik itaatiyle elbirliğiyle örülüyor. Onu yıkan da yine insanların itaatsizliği oluyor.” demiştim.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (03:10) Uğur İyidoğan, (05:21) Alim Küçükpehlivan, (07:05) Mete Yurtsever, (07:40) Uğur İyidoğan, (08:15) Yasemin Karakaya, (12:07) Didem Güçlü İlgün, (14:13) Suat Soy, (16:42) Burcu Yılmaz, (19:40) Neslihan Oruç, (23:20) Yasemin Karakaya, (26:31) Feyza Demir, (29:49) Yasemin Karakaya, (32:01) Feyza Demir.Kitabı Amazon’dan almak isterseniz:https://link.amazon/B00YqyKvMSupport the show

Send us Fan MailSinema kulübümüzün 32inci buluşmasında yönetmenliğini Florian Henckel von Donnersmarck'ın yaptığı, başrollerinde Ulrich Mühe, Sebastian Koch ve Martina Gedeck'in oynadığı 2006 yapımı Başkalarının Hayatı (Das Leben der Anderen) adlı filmi konuştuk. Film 2007'de En İyi Yabancı Dilde Film Oscar'ını kazandı.Film 1984 yılında Doğu Berlin'de, Berlin Duvarı'nın yıkılmasından beş yıl önce geçiyor. Gerd Wiesler, Stasi'nin en titiz sorgu uzmanlarından biri. Duygularını hiç göstermeyen, sisteme sorgusuz sualsiz inanmış, yalnız bir adam. Bir gün bir tiyatro prömiyerinde, rejimle arası iyi görünen oyun yazarı Georg Dreyman'dan şüpheleniyor. Kültür Bakanı Bruno Hempf da bu şüpheyi fırsat biliyor, çünkü gözü Dreyman'ın sevgilisi, oyuncu Christa-Maria Sieland'da. Böylece Dreyman'ın evine gizlice dinleme cihazları yerleştiriliyor. Wiesler de çatı katında kurduğu küçük odadan bu çiftin hayatını gün be gün dinlemeye başlıyor. Filmede dinlediği hayatların içine girdikçe Wiesler’ın yavaş yavaş değişmesini izliyoruz.Filmi hepimiz çok beğendik. İlk kez izleyenler de yıllar sonra yeniden izleyenler de derinden etkilendiklerini söylediler. Konuşmamızın merkezinde Wiesler'in dönüşümü vardı. Bu dönüşümü neyin başlattığı üzerine farklı okumalar yaptık. Kimimiz sanatın dönüştürücü gücünü öne çıkardı: çalınan "İyi İnsan Sonatı", eve götürülen Brecht kitabı… Kimimiz ise onu asıl yumuşatanın aşk ve insanlar arasındaki bağ olduğunu düşündü. Robotlaştırılmış, yalnızlaştırılmış bir adamın başka türlü bir hayatın mümkün olduğunu fark etmesi hepimize dokundu.Sıradan insanların nasıl kolayca muhbire dönüşebildiğini, bugün rejimin bekçiliğini yapanın yarın kendisinin fişlenebildiğini konuştuk. Duvar yıkıldıktan sonra bu sistemin uygulayıcılarının hesap vermeden hayatlarına devam etmesi de bizi epey düşündürdü. Eleştirdiğimiz noktalardan biri ise filmin kadınları daha güçsüz, erkekleri daha belirleyici göstermesiydi.Filmin otantikliği de etkileyiciydi; film gerçekten 80’lerde çekilmiş gibi duruyordu. Bir ilginç bilgi de Wiesler'i oynayan Ulrich Mühe’nin gerçek hayatta Stasi tarafından izlenmiş olması. Role nasıl hazırlandığı sorulduğunda "Sadece hatırladım" demiş.Bu aralar ardı ardına insanın doğası hakkında kitaplar okuduk; Bir uçta Bregman’ın Çoğu İnsan İyidir’i diğer uçta Gündüz Vassaf'ın Cehenneme Övgü'sü. Bu film ikisinin bileşkesi gibi sanki; Bir yandan insanların birbirine yakınlaşması birbirini anlaması iyiliği çağırıyor. Diğer yandan totaliter düzen tepeden inmiyor, sıradan insanların gündelik itaatiyle elbirliğiyle örülüyor. Onu yıkan da yine insanların itaatsizliği oluyor.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla: (03:11) Burcu Yılmaz, (05:17) Neslihan Oruç, (08:30) Ebru Varol, (13:54) Alican Akaslan, (14:50) Damla Sayar Akaslan, (17:10) Uğur İyidoğan, (19:37) Fatih Yıldız, (21:28) Burcu YılmazSupport the show

Send us Fan MailKitap kulübümüzün 65inci buluşmasında Charles Duhigg'in Süperiletişimciler adlı kitabını konuştuk.Duhigg, Pulitzer ödüllü bir gazeteci ve Alışkanlıkların Gücü'nün yazarı. Bu kitabında süper iletişimcilerin sırlarına eğiliyor. Her konuşmanın üç türden birine ait olduğunu anlatıyor: pratik (buradaki asıl mesele ne?), duygusal (nasıl hissediyoruz?) ve sosyal (biz kimiz?). İyi iletişim de karşımızdakiyle aynı düzlemde buluşmakla başlıyor. Yani bu üç konuşmadan hangisini yaptığımızı anlamamız gerekiyor. Bunun için dinlediğimizi yansıtmayı, doğru sorular sormayı, duyguları duymayı ve çoklu kimliklerimizin farkında olmayı öneriyor. Kitap Boyner Yayınları'ndan, Handan Balkara Çevikus çevirisiyle çıktı, kendisi Alışkanlıkların Gücü kitabının da çevirmeni.İletişim insanın en temel becerisi olsa gerek ama bunu modern hayatlarımızda nasıl batırdığımızı görmek çok üzücü aslında. Kimse birbirini dinlemiyor diyoruz ya, kitabın kulaklara küpe bir yanıtı var: “İnsanlar dediklerinizi duysun istiyorsanız, bağlantı kurmanın bir yolunu bulmak zorundasınız”Kitabı genel olarak beğendik. Çoğumuz için akıcı, sistematik, kolay okunan bir kitaptı. Tekrarlarla ilerlemesi akılda kalmasına yardımcı oldu. Kitabın fazla Amerikalı örnekleri ve tarzı da hissediliyordu ama bu zaten “self help” kişisel gelişim kitaplarında kanıksadığımız bir durum haline geldi.Hepimizi etkileyen vurgulardan biri "Bu konuşmadan ne bekliyorsun; çözüm mü, yoksa sadece dinlenmek mi?" oldu. Bunu evde, iş yerinde, çocuklarımızla yaşadığımızı fark ettik. Çözüm üretmeye o kadar hazırız ki, duyulmak isteyen birini çoğu zaman duymadan geçiyoruz. Karşıdakinin söylediğini yansıtmayı denemiş arkadaşlarımız oldu, etkisini görmüşler. Bir arkadaşımız kitaptaki 36 soruluk yakınlaşma testini ekibiyle oyun olarak oynadı ve hepsi çok keyif aldı. Çoklu kimlikler bölümü de, kendimizi ve başkalarını tek bir etikete sıkıştırmamak fikriyle çoğumuzda karşılık buldu.Bu kitap doğrusu bir kerede hazmedilebilecek bir kitap değil sanki. Boyner Yayınları yöneticisi Zeynep Hanım’ın dediği gibi. Çok sayıda iletişim tavsiyesini aynı anda sindirmek mümkün değil. Ara ara okunup fikir alınabilecek, üstünde çalışılabilecek bir başvuru kitabı gibi. Hatta bu kitaplardan öğrendiklerimizi nasıl uyguladığımızı ve çıkarımlarımızı paylaşabileceğimiz bir alanımız olsa diye hep konuşuyoruz, der ya bunun için biçilmiş kaftan, bu konuda da planlarım var önümüzdeki dönemde.Son olarak bence evdeki gençlerimiz için de çok değerli bir kaynak, örneğin özellikle çoklu kimlikler bölümünü kızıma okutmayı planlıyorum.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (03:06) Aycan Acar Şahin, (05:53) Mete Yurtsever ve Aycan Acar Şahin, (07:31) Didem Güçlü İlgün, (11:44) Müge Önen, (12:50) Müge İrfanoğlu, (13:51) Ebru Başaran, (17:25) Uğur İyidoğan, (18:22) Müge İrfanoğlu, (22:03) Hatice Ergüven Doydum, (24:28) Didem Güçlü İlgün, (26:57) Zeynep Çelik, (30:57) Feyza Demir, (35:27) Mete Yurtsever ve (36:28) Suat Soy.Support the show

Send us Fan MailSinema kulübümüzün 31inci buluşmasında yönetmenliğini Sofia Coppola'nın yaptığı, başrollerinde Bill Murray ve Scarlett Johansson'ın oynadığı 2003 yapımı Türkçe’ye Bir Konuşabilse ismiyle çevrilen “Lost in Translation” adlı filmini konuştuk.Film, Tokyo'da bir otelde karşılaşan iki Amerikalının hikâyesini anlatıyor: kariyerinin sonbaharındaki bir aktör ile henüz kendi hayatını arayan genç bir kadın. İkisi de kendi hayatlarında bir tür görülmeme, anlaşılmama hissiyle boğuşurken, hiç bilmedikleri bir dilde ve kültürde birbirlerini buluyorlar.Film, 2004'te En İyi Özgün Senaryo Oscar'ını kazanmış; ilginç bir detay olarak da Coppola'nın o dönemki eşi Spike Jonze'un on yıl sonra çektiği "Her" filmiyle bu filme bir tür sanatsal cevap verdiği söyleniyor.Sohbetimizde en çok yalnızlık teması üzerinde durduk. Tokyo'nun otuz milyonu aşan nüfusuna rağmen dünyanın en içine kapanık şehirlerinden biri olması, filmin arka planındaki yalnızlığı bizce daha da keskinleştiriyordu. Japonya'nın Amerikan sinemasında sık kullanılan bir dekor olmasının İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan kültürel-teknolojik bağdan geldiğini, filmdeki bazı abartılı Japonya tasvirlerinin de bu tarihten beslendiğini konuştuk.İki karakter arasındaki çekimin cinsel mi yoksa bir boşluğu doldurma hâli mi olduğu üzerine görüş ayrılığımız oldu. Kimimiz bunu, ikisinin de evliliklerinde göremedikleri ilgiyi birbirlerinde bulması olarak okudu; kimimiz ise daha karmaşık, adı konulamayan bir yakınlık olduğunu düşündü. Filmin merkezine iletişimi ve anlaşılmayı koyduğunu; tercümanın viski reklamı sahnesinde ya da final sahnesindeki fısıltıda olduğu gibi, kelimelerin bazen hiçbir şey iletmediğini ama bakışların, sessizliğin çok şey söylediğini konuştuk.Beni en çok düşündüren de bir insanın bu kadar tanıdığı ve bir ömür paylaştığı biriyle nasıl bu tür bir kopukluk yaşayabildiği oldu. Aslında bu çok karşılaşılan bir durum. Hayat mücadelesine kapılıp çocukların okulu, evin tadilatı, faturaların ödenmesi gibi işlerin peşine düştüğümüzde bir eş olmanın sorumluluğunu da keyfini de unutuyoruz. İlişki hiç böyle başlamamış olsa da. O nedenle iletişim ve o iletişime duyguyu, dayanışmayı katmak çok önemli. En kıymetlilerimizden bu özeni esirgemek zaman zaman hepimizin düştüğü tuzak oluyor sanırım, nazımızı çektirirken.Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla Fatih Yıldız, Ebru Başaran ve Feyza Demir oldu.Support the show

Send us Fan MailBu bölümle verdiğimiz tatil arasını geride bırakmış oluyoruz. Podcastimin takipçileri biliyor, 50 bölümde bir konuklarımın değer yaratma formüllerinden bir derleme yapıyorum. Pelin Dilara Çolak’ı ağırladığımız 300üncü bölümde sezon arası vermiştik.  Dolayısıyla bu 301'inci bölümde, Mart 2025’ten bu yana yayınladığım 13 konuklu bölümden bir derleme sunuyorum size. Bu derleme aynı zamanda ilgilendiğiniz ve kaçırdığınız söyleşiyi dönüp dinlemek için size bir tavsiye niteliğinde.Bölümler ve Konuklar252 | Phil Agnew258 | Hale Acun Aydın267 | Özgür Alaz268 | Burak Akusta269 | Ömür Doğan286 | Serap Aykut287 | Emre Gür; Nesrin Köseler288 | Dr. Özgür Bolat289 | Ergün Güler; Evren Diker297 | Derya Kap298 | Bora Erkmen299 | Yiğit Hadi Irde300 | Pelin Dilara ÇolakSupport the show