MovarekhPodcast احمدهاشمی

سامانیان به مدت یک قرن بر نیمه شرقی تمدن ایران زمین حکومت کردند و دورانی درخشان از پرورش دانشمندان و اندیشمندان را ساختند. ما در این قسمت از مورخ از سامانیان خواهیم گفت به ویژه از بنیانگذار این سلسله یعنی امیر اسماعیل سامانی

علی‌پاتریک پهلوی! که بود؟ در این قسمت به سراغ یکی از شاهزادگان خاندان پهلوی رفتیم که از مواهب شاهزاده بودن بهره چندانی نبرد اما از عواقب منفی شاهزادگی بهره‌های زیادی برد مثل تنهایی، انزوا، مظنون بودن، مطرود شدن و زندانی شدن در هر دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی. ما در این قسمت از او و دوستان عجیبش، یعنی کاترین عدل و بهمن حجت کاشانی صحبت کرده‌ایم.

وقتی سال 2018، نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، جلوی دوربین‌های تلویزیونی برگه سخنرانی ترامپ را پاره کرد، همه از شکاف بین کنگره و کاخ‌سفید با خبر شدند. شکافی مهم، چرا که کنگره آمریکا به قدری مهم است که امروز، ترامپ، کشور ایران را متهم به دخالت در انتخابات آن می‌کند! اما چرا کنگره مهم است؟ چه نقشی در سیاست آمریکا دارد؟ اساساً کنگره چیست؟ چه تاریخی دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

این قسمت از مورخ، در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل منتشر می‌شود، انتخاباتی که حیات سیاسی بنیامین نتانیاهو، کسی که رکوردار مدت زمان نخست‌وزیری در اسرائیل است، به آن بستگی دارد. ما در این قسمت بررسی کرده‌ایم که نظام پارلمانی اسرائیل چطور کار می‌کند و چه نقطه عطف‌هایی داشته است و اینگونه، به دل یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های سیاسی دنیا رفته‌ایم.

2011 میلادی سالی بود که مردمان معترض به وضعیت اقتصادی در نیویورک آمریکا و قاهره مصر به خیابان‌ها آمدند. هر دو ملت معترض، به وضعیت معشتشان اعتراض داشتند اما در یکی نظام سیاسی سقوط کرد و در یکی، براندازی رخ نداد! چرا؟ چه چیزی این تفاوت را رقم زد؟ و اساساً آیا نسبتی بین بحران‌های اقتصادی و تغییرات سیاسی، از جمله فروپاشی یا انقلاب وجود دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

وقتی به تاریخ رجوع کنیم، می‌بینیم چه بسیار قدرتمندانی وجود داشته‌اند که افرادی را در کنار خودشان داشته‌اند که از قضای طبیعت، ظاهرشان، صدایشان و حتی رفتارشان با آن‌ها مو نمی‌زده و نتیجه، آن‌ها را به استخدام خود درآوردند تا نقش بدلشان را ایفا کنند. این بدل‌ها در طول تاریخ، چه کارکردی برای قدرتمندان داشته‌اند و کدام قدرتمندان تاریخ از بدل استفاده کرده‌اند؟

ما در این قسمت به یکی از خون‌بارترین وقایع تاریخ معاصرمان خواهیم پرداخت، آن‌چه ارامنه، نسل‌کشی ارمنیان نامش نهاده‌اند و ترکیه‌ای‌ها آن را نسل‌کشی نمی‌دانند. ما از این خواهیم گفت که ارمنی‌ها چه کسانی بودند و در طول جنگ جهانی اول، دولت عثمانی چه بر سرشان آورد و البته به ادعای ارمنستان و ترکیه در باره این واقعه تلخ تاریخی خواهیم پرداخت.

شفیعی کدکنی معتقد است بعد از سعدی، بزرگ‌ترین نثر فارسی از آن اوست، اویی که شاعری زبردست هم بود، استاد بی‌بدیل خطاطی بود و سیاستمداری بود خاکستری، اما نخبه که وقتی به نظر می‌رسید در اوج قدرت است، به دست استبداد محمدشاهی کشته شد. ما در این قسمت از او سخن گفته‌ایم، از سید ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی.

ایران درگیر جنگی فرسایشی با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل است و چین، به عنوان یکی از شرکای استراتژیک ایران شناخته می‌شود. کمک چین به ایران در این جنگ چه بود؟ چرا زمانی در خیابان‌های ایران، معترضانی شعار «مرگ بر چین» سر می‌دادند؟ طرح شراکت جامع راهبردی 25 ساله ایران و چین چه بود و چه شد؟ اساساً روابط بین ایران و چین چه تاریخی دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

تاریخ اسرائیل، تاریخی است سراسر نبرد، و اصلی‌ترین ابزار اسرائیل برای این نبرد تمام وقت، ارتش و البته دستگاه‌های امنیتی اسرائیل، هستند؛ موساد، آمان، شین‌بت. ما در این قسمت به سراغ تاریخ نهادهای امنیتی و نظامی رفته‌ایم و به این سوالات پاسخ داده‌ایم که نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل چطور به وجود آمدند و در طول تاریخ، با چه چالش‌هایی مواجه شدند.