Footprints- (Punjabi Podcast)

ਪਹਾੜ, ਜਿੰਨੇ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇ ਹੀ ਸਹਿਜ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਰਮਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਏਨਾ ਸਹਿਜ ਹੁੰਦੈ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਜਿਹੜੇ ਹੇਠਾਂ ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੂਕ ਛੱਡ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਣ ਮਾਣਨ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਹਿਜ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। Written by: Gurdeep Singh Dhillon Narrated by: Satbir Follow us on: https://linktr.ee/satbirnoor

ਸੂਰਜ ਸਿੱਧਾ ਕੁਝ ਨ੍ਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਧੁੱਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਜਿਉਂਦੈ। ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਛਟੀਆਂ ਦੇ ਖਿੜੀ ਕਪਾਹ ਦਾ ਰੰਗ ਚੁਗਾਵੀ ਵੱਧ ਜਾਣਦੀ ਐ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਪਾਹ ਚੁਗਦੀ ਐ ਤਾਂ ਧੁੱਪ ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵਟਦੀ ਐ। Written by: Gurdeep Singh Dhillon Narrated by: Satbir Follow us on: https://linktr.ee/satbirnoor

ਏਨ੍ਹੀ ਚੁੱਪ ਰਾਤ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਹੁੰਦੀ ਐ। ਏਨੀ ਚੁੱਪ ਐ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਾਹ ਵੀ ਸ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ। ਫਿਕਰ, ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਪਏ ਨੇ। ਥੋੜ੍ਹਾਂ ਹਿੱਲਾਂ ਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣਗੇ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਟਿਕਟਿਕੀ ਲੱਗੀ ਐ। ਏਨੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਐ, ਚਿੱਤ ਤਾਂ ਕਰਦੈ ਇਸ ਇਕਹਿਰੀ ਨੂੰ ਦੂਹਰੀ ਕਰਕੇ ਬੁੱਕਲ ਮਾਰ ਲਵਾਂ। Written by: Gurdeep Singh Dhillon Narrated by: Satbir Follow us on: https://linktr.ee/satbirnoor

(ਸਵਾਮੀ ਅੰਤਰ ਨੀਰਵ) *ਅਨੁਵਾਦਕ ਨੇ ‘ਭੇਤ’ ਨੂੰ ‘ਭੇਦ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।ਭੇਦ ਯਾਨੀ ਵਖਰੇਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੰਗ-ਭੇਦ, ਨਸਲ-ਭੇਦ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਰਹੱਸ ਯਾਨੀ ‘ਭੇਤ’ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। *ਦੂਜਾ ਸ਼ਿਵਦੀਪ ਨੇ ‘grey locks’ ਜਿਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ‘ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ’ ਹਨ; ਨੂੰ ‘ਸਲੇਟੀ ਤਾਲੇ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਦੋ ਦੋ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ। *Grey locks ਯਾਨੀ “ਸਲੇਟੀ ਤਾਲਿਆਂ” ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਮਨਦੀਪ ਔਲਖ, ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧੇ ਨੇ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ; ਸਰਬਜੀਤ ਗਰਚੇ ਨੇ ਵੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਿਵਦੀਪ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੱਲ ਟਾਲ ਗਿਆ ਸੀ ।‘ਪਾਗਲ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਚੋ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਗੱਗੇ ਦੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਬਿੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ‘ਪਾਗ਼ਲ’ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। *ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੀਪੋਇਟਕ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਦੀ ਖਿਮਾ ਮੰਗ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰੇਗਾ । ਜੇ ਮੈਂ ਗ਼ਲਤ ਨਾਂਹ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। *ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ: ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਨੀਯਤਨ  ਕੀਤੀ  ਸਿਰੇ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਬੇਈਮਾਨੀ ਹੈਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਭੇਤ ਅਤੇ ਭੇਦ ਵਿਚਲਾ ਭੇਦ ਸਮਝ ਨਾਂਹ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ Grey locks ਨੂੰ ਸਲੇਟੀ ਤਾਲੇ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੋਵੇ। * ਭੂਮਿਕਾ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੁਵਾਦਕ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਣ ਦੀ ਕਾਹਲ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। Copyright Disclaimer: Original Poem Written by Prof Puran Singh (The Himalayan Pines) Translation-1 (Shivdeep) Published in Prepoetic Punjabi Magazine-3 (www.prepoetic.com) Translation-2 (Swami Antar Neerav) Posted on Social Media Narrated by: Satbir Singh Noor Follow us: https://linktr.ee/satbirnoor

-ਆੜੂ ਤੇ ਆੜੀ - ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਝੜ ਚੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਹੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਆੜੂਆਂ ਜਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਖਾ ਚੁੱਕੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਂਟੋਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਲ ਅਤੇ ਫਲ਼ ਠੁੰਗ ਠੁੰਗ ਕੇ ਹੀ ਗਾਲ਼ ਸੁੱਟੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਦ ਆੜੂਆਂ ਬਦਲੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਸੰਗੀਤ ਘੋਲ਼ਿਆ। ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਸੈਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਉੜ ਗਈਆਂ। Writer: Prof Avtar Singh Narration Satbir Follow us: https://linktr.ee/satbirnoor Podcast Link: https://push.fm/fl/zgwccr8l

-ਵੇਦਨਾ- ਸੰਵੇਦਨਾ- ਕਵਿਤਾ ਪੜਨਾ ਤੇ ਗਾਣਾ ਸੁਣਨਾ ਇਵੇਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਬੰਸਰੀ-ਵਾਦਨ ਸੁਣਦੇ ਹੋਈਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟਾਰੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਮੇਲ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵੱਜਦੀ ਬੀਨ ਅੱਗੇ ਸੱਪ ਮੇਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਬੰਸਰੀ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵੀ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। Writer: Prof Avtar SIngh Narration: Satbir Follow us: https://linktr.ee/satbirnoor Podcast Link: https://push.fm/fl/zgwccr8l

-ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਰਮ ਤੇ ਪੁਰਖ ਬਿੰਦੂ - ਜਿਹਦਾ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਵੀ ਹੈ; ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕਵਿਤਾ ਨਾ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੋਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਕਾਲ਼ੇ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। Writer: Prof Avtar Singh Narrated by: Satbir Follow us: https://linktr.ee/satbirnoor Podcast Link: https://push.fm/fl/zgwccr8l

ਚਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਬਣਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਬਣਦਾ ਤੇ ਸੁੰਨ 'ਚ ਖੜੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਤੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਤਿਰਹਾਇਆ ਰੇਤਾ ਜਦ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਗੰਧਲੀਆਂ ਝੱਗਾਂ ਦਾ ਨਿਤਰਾਅ ਆਪਾਂ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜਦੇ.... Written by; Shekhar Narrated by; Satbir Follow us on; https://linktr.ee/satbirnoor

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਏਥੇ ਤਿਲਸਮੀ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਦੀ, ਚਿੱਟੀ ਅੱਖ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਧੁਆਂਖੇ ਮੱਥਿਆਂ ਦੀ ਡੰਗਦੀ ਸਿਆਹ ਰੰਗਤ ਏਥੇ ਮਿਟ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਟਕਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਵਾ ਇਬਾਰਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ... Written by; Shekhar Narrated by: Satbir Follow us ; https://linktr.ee/satbirnoor

ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ.. ਨਦੀਆਂ ਆਪਣਾ ਭੇਤ ਰੱਖ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ... ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁਤ ਉਨੀਂਦੀ ਚਾਨਣੀ ਚ ਕੱਲਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਸੁੰਨ ਨਾਲ... ਉਦਾਸ ਚੰਨ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜਦੇ ਲੋਰ ਵਿਚ... ਧੁੱਪ ਦਾ ਕੋਈ ਟੋਟਾ ਵਲਦਾ ਹੈ ਮੱਥੇ............ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਿਆਨ ਚ ਹਾਂ ਜਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ....... ਦਵੰਦ ਦਾ ਇਹ ਚੱਕਰ.. ਸ਼ਾਇਦ Written By; Shekhar Narrated by: Satbir  Follow us on https://linktr.ee/satbirnoor