De Universiteit van Nederland Podcast

Een strandwandeling, een frisse duik of lekker uitwaaien: bij de Noordzee denk je misschien niet meteen aan gevaar. Toch kan onze eigen zee behoorlijk tekeergaan. Golfonderzoeker Ton van den Bremer (TU Delft) legt uit waarom de Noordzee zo verraderlijk is. Wat maakt de golven hier anders dan op de oceaan? Waarom kan juist een ondiepe zeebodem voor gevaarlijke situaties zorgen? En hoe kan er midden op onze eigen Noordzee ineens een monstergolf ontstaan, zo hoog als een flatgebouw van tien verdiepingen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle processen in ons lichaam worden aangestuurd door hormonen. Ze spelen een belangrijke rol bij onze ontwikkeling en voortplanting, maar ook bij voor ons denkvermogen en en metabolisme. Maar wat gebeurt er als deze hormonen worden verstoord door bepaalde stoffen uit onze omgeving die we inademen via de lucht of binnen krijgen via ons eten en drinken? En wat als het om stoffen gaat die je niet zomaar kan vermijden? In deze video legt Toxicoloog Juliette Legler (Universiteit Utrecht & één van de auteurs van het WHO rapport naar hormoonverstorende stoffen) ons uit wat de grote gezondheid gevolgen zijn van deze hormoonverstoorders en wat de overheid, industrie en jijzelf er aan kunnen doen om je innamen ervan te verminderen. Maar is eten uit de magnetron überhaupt ongezond? Samen met levensmiddelentechnoloog Matthijs Dekker (Wageningen University) ontrafelen we in deze video de grootste misverstanden: https://open.spotify.com/episode/5omoy3JFCUaMz3ZTSeSrXU?si=JO13CrJaTIar-P0_5rvl0A Ook zit PFAS in ons zeewater. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS zich in dit schuim ophoopt, precies de sleutel is om onze natuur en ons drinkwater te redden: https://open.spotify.com/episode/4yLwsfDiXzUeJ2hMuoeBBM?si=XgDQnxIjRhGqE3eYOVbJzw  0:00 Wat zijn hormoonverstorende stoffen?0:46 Wat zijn de gezondheidseffecten van hormoonverstorende stoffen?1:29 Hoe werken hormonen in ons lichaam?2:06 Hoe verstoren chemische stoffen onze hormonen?3:15 Zijn alle chemische stoffen schadelijk voor je lichaam? 3:55 Hoe worden hormoonverstorende stoffen getest? 5:58 Wat is BPA en waarom is het verboden in de EU?6:32 Is BPA-vrij echt gezonder? 7:07 De gevolgen van BPA tijdens de zwangerschap7:40 Hoe krijg je minder BPA binnen? 8:19 Wat zijn de gezondheidseffecten van bestrijdingsmiddelen?10:15 Waar zit PFAS in en waarom?11:18 Wat zijn de gezondheidseffecten van PFAS?11:48 Komt er een EU-verbod op PFAS en waar is het écht onmisbaar?12:39 Moet de veilige grens voor chemicaliën omlaag?13:23 Hoe verminder je de inname van hormoonverstorende stoffen?13:50 Bestaan er veilige chemicaliën?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een psychose: stemmen, gedachten, hallucinaties. Allemaal voorbeelden van een ervaring die niet meer klopt met de realiteit. Dat is precies wat er aan de hand is bij een psychose. Hanneke Wigman van het umcg vertelt hoe een psychose kan ontstaan en wat er gebeurt. Ervaringsdeskundige Jelle vertelt hoe hij een psychose ervaarde. Anoiksis is dé vereniging voor én door psychosegevoelige mensen in Nederland: https://www.anoiksis.org/ Bestel hier ons nieuwe boek ‘DROOM’:  https://boeken.universiteitvannederland.nl/products/droom?srsltid=AYCX9vLvKqB-3qlRq3B6yRdcS5M3MOj4EXxaG60EnNC2aKpORr319VYB See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl jij ’s nachts lekker ligt te slapen, zijn duizenden mensen gewoon aan het werk. Van artsen en brandweerlieden tot de nachtwerkers in de Rotterdamse haven: zij houden Nederland draaiende. Maar wat doet nachtwerk eigenlijk met je gezondheid? Samen met chronobioloog Maaike van der Rhee van het Erasmus MC onderzoeken we wat nachtdiensten met je lichaam doen. En vooral: hoe zorg je ervoor dat je gezond blijft als je ’s nachts werkt? Wat kun je zelf doen? En wat hebben een boterham met appelstroop en een milkshake daar in vredesnaam mee te maken? Je hoort het in deze aflevering! Het onderzoek naar hoe we nachtdiensten gezonder kunnen maken is een project van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA), samen met het TNO en het RIVM.  De NWA maakt onderzoek mogelijk waarin wetenschappers samenwerken met maatschappelijke partijen. Dit leidt tot kennis die de wetenschap zonder hulp van de maatschappij niet had kunnen krijgen. Lees er meer over op hun website ► https://www.nationalewetenschapsagenda.nl 0:00 Hoeveel mensen in Nederland werken nachtdiensten?0:38 Waarom zijn nachtdiensten slecht voor je gezondheid?0:47 Waarom zijn nachtdiensten onmisbaar?0:55 Hoe draai je gezond een nachtdienst?1:33 Hoe werkt je biologische klok?2:44 Hoe ga je het beste om met een nachtdienst?3:10 Waarom is ’s avonds snacken slecht voor je?3:44 Waarom slaap je overdag minder goed dan ’s nachts?4:59 Waarom moet je eten volgens je biologische klok?7:05 Hoe lang mag een powernap duren?7:36 Wat is slaapdruk en hoe helpt het je in slaap te vallen?8:55 Hoe kan je gezond een nachtdienst draaien?10:08 De beste tips voor nachtdienstenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Peptides zijn dé nieuwe hype: ze beloven een jongere huid, meer spieren, gewichtsverlies en zelfs een langer leven. Maar wat zijn peptides eigenlijk? En hoe veilig zijn ze? Onderzoeker Peter de Keizer (UMC Utrecht) vertelt hoe een peptide dat hij zelf ontwikkelde online verkocht werd, terwijl het alleen op muizen was getest. Je leert over de gezondheidsrisico’s, maar ook hoe ze kunnen bijdragen aan nieuwe behandelingen, bijvoorbeeld tegen kanker. Deze aflevering is opgenomen op het Betweter festival: https://www.betweterfestival.nl/ Bestel hier ons nieuwe boek ‘DROOM’: https://boeken.universiteitvannederland.nl/products/droom?srsltid=AYCX9vLvKqB-3qlRq3B6yRdcS5M3MOj4EXxaG60EnNC2aKpORr319VYB  Luister hier ‘De Formule’, onze serie waarin we op zoek gaan naar de formule voor een gezond leven: https://open.spotify.com/show/0K94k7YmUifqFg51Miv3eE?si=6b4b2279b5b548de  See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Is het écht mogelijk om je dromen te sturen of van je nachtmerries af te komen? Waarom droom je soms ineens over een oude klasgenoot van dertig jaar geleden? En als je je dromen niet kunt onthouden, betekent dat dan dat je slecht slaapt? Slaapwetenschapper Merijn van de Laar (Universiteit Maastricht) beantwoordt in deze aflevering vijf van jullie meest brandende vragen over dromen. Of het nu gaat over wat de link is tussen dromen en ons bewustzijn, wat terugkerende dromen betekenen, of hoe de 'droomontwerper' in je brein emoties verwerk – na deze aflevering kun je de antwoorden dromen. In Merijn zijn nieuwe boek DROOM ontdek je wat dromen écht zijn. Hoe ze ontstaan, hoe ze de scherpe randjes van de dag afhalen en hoe je ze je helpen creatiever te worden. Terwijl jij ligt te slapen, is je brein bezig je geheugen te ordenen en herinneringen op te slaan, klaar voor gebruik voor de volgende dag. Na het lezen van dit boek zal je bewuster kunnen dromen én je dromen beter onthouden. Pre-order het boek nu via de link of universiteitvannederland.nl/droom.  Wil je meer zien en horen? 💤 Wat was de REM-slaap ook alweer? Kun je teveel slapen? En hebben mannen en vrouwen evenveel slaap nodig? Bekijk onze eerdere Hey U over slaap met Merijn: https://www.youtube.com/watch?v=_n0WtvvMivc&list=PLZ0df6wQ5oO-CELYiFzHTWDx_uMLlW5on 💭 Alle wetenschap over slaap vind je in onze playlist: https://youtube.com/playlist?list=PLZ0df6wQ5oO-CELYiFzHTWDx_uMLlW5on&si=kNXBzXqwnq7ZQkpx Hoofdstukken: 0:00 Jullie vijf vragen over dromen  0:13 Waarom komen oude bekenden voor in mijn droom? 0:42 Wat is de droomontwerper? 1:52 Kan je dromen over mensen die je nog nooit hebt ontmoet? 2:37 Slaap ik slecht als ik mijn dromen niet onthoud?  3:43 Wat is noradrenaline 4:29 Hebben terugkerende dromen een betekenis?  5:25 Hoe analyseer je je eigen dromen? 5:46 Wat is de link tussen dromen en het bewustzijn? 6:46 Wat zijn lucide dromen? 7:22 Hoe leer je om je dromen te sturen? *Meer wetenschap?* Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://universiteitvannederland.substack.com/ Check onze podcast in je favoriete podcast-app. Instagram ► https://www.instagram.com/UniversiteitNL TikTok ► https://www.tiktok.com/@UniversiteitNL *Wil je meer weten over onze stichting?* ► http://www.universiteitvannederland.nl/ Wil je ons iets vragen? Of heb je een opmerking? Dat kan via dit formulier: https://forms.gle/5YTUR72pTwzXRAFk6 *Over de Universiteit van Nederland:* Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Zet je nieuwsgierigheid aan en kijk, luister of volg de Universiteit van Nederland. Voor niet-commercieel gebruik is het toegestaan om fragmenten (mits de context behouden) te gebruiken. Vermeld wel altijd bron: Universiteit van Nederland. Bij twijfel, mail ons op [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Hey U! Waarom is wetenschap eigenlijk zo elitair en ingewikkeld? Kun je wetenschappers in reclames wel vertrouwen? En zijn alle wetenschappers niet gewoon links? In deze aflevering beantwoordt filosoof Bas Haring (Universiteit Leiden) vijf kijkersvragen over wetenschap en wetenschappers. Na deze aflevering weet jij wie de allereerste wetenschapper ooit was, waarom wetenschappers soms van idee veranderen, of hoe je nepwetenschap (pseudowetenschap) herkent.  Deze aflevering is gemaakt in het kader van de Open Access Week en mede mogelijk gemaakt door de KB Nationale Bibliotheek. Open Science maakt wetenschappelijk onderzoek toegankelijker en transparanter, zodat niet alleen wetenschappers, maar ook anderen de resultaten kunnen lezen en onderzoeken hoe die tot stand zijn gekomen. De KB zet zich in voor betere toegang tot wetenschappelijke publicaties en kennis over Open Science. Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Bas nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten?📽️Bas legt uit hoe je op de wc kunt uitgroeien tot groot filosoof: https://www.youtube.com/watch?v=fKFSTPjh0Q8🧪Meer over Open Science: https://www.kb.nl/over-ons/expertises/open-science💰Ook heeft de KB een pagina met tips voor je hoe je een wetenschappelijk artikel kunt vinden zonder dat je ervoor hoeft te betalen:  https://www.kb.nl/onderzoeken-vinden/open-access [hoofdstukken] 0:00 Jullie 5 vragen over de wetenschap0:14 Waarom is wetenschap zo elitair?1:13 Wat is open science?1:46 Waarom veranderen wetenschappers soms van mening?3:17 Vind je het leuk om wetenschapper te zijn?3:23 Waarom is filosofie geen wetenschap?3:35 Wie was de eerste wetenschapper?4:52 Is de astronomie niet ouder?5:22 Kun je wetenschappers in reclames vertrouwen?6:15 Waaraan kan je pseudo-wetenschap herkennen?6:52 Zijn alle wetenschappers links? *Meer wetenschap?* Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://universiteitvannederland.substack.com/Check onze podcast in je favoriete podcast-app.Instagram ► https://www.instagram.com/UniversiteitNLTikTok ► https://www.tiktok.com/@UniversiteitNL *Wil je meer weten over onze stichting?* ► http://www.universiteitvannederland.nl/ Wil je ons iets vragen? Of heb je een opmerking? Dat kan via dit formulier: https://forms.gle/5YTUR72pTwzXRAFk6 *Over de Universiteit van Nederland:*Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Zet je nieuwsgierigheid aan en kijk, luister of volg de Universiteit van Nederland. Voor niet-commercieel gebruik is het toegestaan om fragmenten (mits de context behouden) te gebruiken. Vermeld wel altijd bron: Universiteit van Nederland. Bij twijfel, mail ons op [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

De populaire kinderpodcast Stokstaartjes is terug, bij de Universiteit van Nederland. Aflevering 1 & 2 hoor je hier.  Kun je vrienden worden met een robot? Tuur (10) wil het graag weten. Net als Nuka (6), Fien (8) en Sam (9) heeft hij een vraag voor de wetenschap. In het vierde seizoen van Stokstaartjes, de wetenschapspodcast voor kinderen gaat podcastmaker Wendy Bos met hen op zoek naar antwoorden. Dit seizoen draait alles om robots. In elke aflevering stelt een kind twee vragen en gaat samen met een wetenschapper op onderzoek uit. Aflevering 2 staat vanaf nu online: Hoe weet een robot wat hij moet doen? Fien (8) zag weleens een robot in een fabriek, maar wat kunnen robots nog meer? Dr. Maarten Lamers (Universiteit Leiden) vertelt hoe een robot weet wat hij moet doen. Bij TNO zien we een echte robothond aan het werk.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie bepaalt eigenlijk welke vragen de wetenschap onderzoekt en wiens kennis meetelt? Lange tijd was wetenschap een gesloten wereld, waarbij de samenleving aan de zijlijn stond. Maar dat verandert: steeds vaker werken wetenschappers samen met burgers en krijgen ook hun kennis en ervaringen een plek in het onderzoek. Onderzoeker wetenschapscommunicatie Tessa Roedema van de Vrije Universiteit Amsterdam neemt je mee door de geschiedenis van de wetenschap. Waarom was wetenschap lange tijd vooral voor (en door) de elite? Hoe is het vertrouwen in de wetenschap veranderd? En is onderzoek samen mét burgers altijd beter? Deze aflevering is gemaakt in het kader van de Open Access Week en mede mogelijk gemaakt door de KB Nationale Bibliotheek. Open Science maakt wetenschappelijk onderzoek toegankelijker en transparanter, zodat niet alleen wetenschappers, maar ook anderen de resultaten kunnen lezen en onderzoeken hoe die tot stand zijn gekomen. De KB zet zich in voor betere toegang tot wetenschappelijke publicaties en kennis over Open Science. ► Vind hier meer info over open science: https://www.kb.nl/over-ons/expertises/open-science ► Ook heeft de KB een pagina met tips voor je hoe je een wetenschappelijk artikel kunt vinden zonder dat je ervoor hoeft te betalen:  https://www.kb.nl/onderzoeken-vinden/open-access   Universiteit van Nederland boeken: UniversiteitvanNederland.nl/boekenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“Onderzoek heeft aangetoond dat…” Maar hoe weet je of dat onderzoek wel klopt? Of dat het laat zien wat er wordt beweerd? Samen met wetenschapper Michèle Nuijten van Tilburg University ontdek je hoe je zelf wetenschappelijke uitspraken kunt beoordelen. Van sensationele krantenkoppen en mogelijke belangenverstrengeling tot aan hoe Open Science wetenschappelijke kennis nog beter controleerbaar maakt.  Zodat je voortaan nét wat kritischer kijkt naar wat je online tegenkomt. Deze aflevering is gemaakt in het kader van de Open Access Week en mede mogelijk gemaakt door de KB Nationale Bibliotheek. Open Science maakt wetenschappelijk onderzoek toegankelijker en transparanter, zodat niet alleen wetenschappers, maar ook anderen de resultaten kunnen lezen en onderzoeken hoe die tot stand zijn gekomen. De KB zet zich in voor betere toegang tot wetenschappelijke publicaties en kennis over Open Science. ► Vind hier meer info over open science: https://www.kb.nl/over-ons/expertises/open-science► Ook heeft de KB een pagina met tips voor je hoe je een wetenschappelijk artikel kunt vinden zonder dat je ervoor hoeft te betalen:  https://www.kb.nl/onderzoeken-vinden/open-access 0:00 Is wetenschap onderzoek altijd betrouwbaar?0:56 Hoe beoordeel je wetenschappelijk onderzoek1:59 Stap 1: Klopt de wetenschappelijke bewering?2:20 Is een glas rode wijn gelijk aan een uur sporten?3:22 Waarom kent wetenschap zoveel onzekerheden en nuances3:36 Oorzaak en gevolg: wat is het bewijs in een onderzoek3:52 Verdrink je eerder als je ijsjes eet?4:28 Krijg je van zonnebrand huidkanker?5:34 Kan de wetenschap fouten maken?6:10 Stap 2: Wie heeft er belang bij het onderzoek?6:57 Stap 3: Hoe is het onderzoek uitgevoerd?7:12 Wat is blind en dubbelblind onderzoek? 8:13 Hoeveel proefpersonen heb je nodig?9:28 Stap 4: Waarom één studie niet genoeg is9:39 Waarom moet onderzoek herhaalbaar zijn?10:09 Krijg je van paracetamol autisme?11:17 Wat is Open Science?See omnystudio.com/listener for privacy information.