Europa Draait Door

De Democraten hebben bij de midterms flink gewonnen. Een nederlaag voor Trump, die de laatste twee jaar van zijn presidentschap ineens een stuk minder makkelijk doorkomt. Tenminste… op zijn binnenlandse beleid. Want wie denkt dat Europa nu opgelucht adem kan halen, komt van de koude kermis thuis. Volgens Amerikakenner Laila Frank en Bob Deen, directeur van Instituut Clingendael, is er weinig reden om achterover te leunen. Een verzwakte Trump betekent niet automatisch een veiliger wereld. Wat als Washington straks liever zaken doet met Moskou? En hoe voorkomt Europa dat het opnieuw afhankelijk wordt van de grillen van Trump? En in Tom zijn rondje hebben we het deze week over poep! Want waarom groeien er tomatenplanten langs Britse rivieren? Wat hebben die te maken met menselijke ontlasting?  Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door. Shownotes * Trump’s Election Day bombshell on Israel points to historic shift in US politics (CNN) (https://edition.cnn.com/2026/11/03/politics/trump-election-day-israel-aid) * J.D. Vance tweet over midterms-uitslag & Iran (https://x.com/JDVance/status/2118004988433641835) * Last Week Tonight with John Oliver (https://www.youtube.com/watch?v=Lz-QkCnw6WQ&t=405s) * Allies fear Trump will target NATO in case of midterm loss (Politico) (https://www.politico.eu/article/allies-fear-donald-trump-could-target-nato-after-midterm-loss/) * U.S. Pushes to Restore Russian Gas Sales to Europe Via Ukraine (The Wall Street Journal) (https://www.wsj.com/world/europe/u-s-pushes-to-restore-russian-gas-sales-to-europe-via-ukraine-0ca62dc7?mod=RSSMSN) * Serie ‘Dirty Business’ (NPO) (https://npo.nl/start/serie/dirty-business/afleveringen) * Theatertour ‘Trumps Amerika: chaos en gevaar?’ (https://www.haagschcollege.nl/theatertour/trumps-america) * Volg ons op Instagram! (https://www.instagram.com/eurdraaitdoor/)

De Finse president Alexander Stubb en Noorse premier Jonas Gahr Støre belden met Vladimir Poetin over een einde aan de oorlog, maar dat liep vooral uit op een college Russische geschiedenis. Geen staakt-het-vuren, wel de vraag: wie praat er eigenlijk namens Europa? Schrijver Tommy Wieringa is net terug uit Oekraïne en vertelt over het leven onder droneaanvallen, de hulp die hij o.a. levert via Stichting Protect Ukraine en waarom hij zich zo sterk met deze oorlog identificeert. Wieringa weet het zeker: Oekraïne is niet te verslaan. En hoopvol kijken we naar Servië. Daar versloegen studenten de autocratische president Aleksandar Vučić bij de verkiezingen. Journalist Max Smedes stond tussen de joelende menigte en vertelt hoe groot die euforie was, en of dit ook hoop biedt voor andere landen met autoritaire leiders. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door. Shownotes •⁠  ⁠Essay ‘De toekomst van Europa’ Tommy Wieringa (Trouw) (https://www.trouw.nl/buitenland/tommy-wieringa-op-korte-termijn-heeft-oekraine-ons-hard-nodig-op-de-lange-termijn-is-het-andersom~b691c06b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F) •⁠  ⁠Column Tommy Wieringa (Volkskrant) ‘De kinderen van Odesa hebben niets aan onze pacifisten’ (https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-kinderen-van-odesa-hebben-niets-aan-onze-pacifisten~bf779547/) •⁠  ⁠Reactie Jimmy Dijk op column Tommy Wieringa (https://www.instagram.com/p/Ddv-slVDuZH/?img_index=2) •⁠  ⁠Bureau Buitenland - Een verdeeld Israël heeft gekozen (https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/bureau-buitenland/019d716d-a91f-70ab-9f9e-dd328dbbf349/2026-10-28-bureau-buitenland) •⁠  ⁠Politico: EU scraps ‘associate member’ offer for Canada (https://www.politico.eu/article/eu-set-to-scrap-associate-member-status-offer-for-canada/) •⁠  ⁠Guardian: Europe stands by Ukraine – but how long can that last?  (https://www.theguardian.com/world/2026/oct/21/europe-stands-by-ukraine-but-how-long-can-that-last) •⁠  ⁠Kijk de serie ‘Konvooi’ over Protect Ukraine (Omroep HUMAN) (https://www.human.nl/konvooi)

De demonstraties en de daaruit voortvloeiende rellen in Frankrijk leggen de diepe woede in het land bloot. Maar wie profiteert daarvan? Voor de Franse radicaal-rechtse presidentskandidaat Marine Le Pen lijkt de chaos een electoraal cadeau te zijn. Frankrijk-correspondent Eline Huisman vertelt hoe groot haar kansen zijn en wat een overwinning van Le Pen zou betekenen voor Europa. Terwijl Frankrijk worstelt met een torenhoge staatsschuld, staat ook de steun aan Oekraïne onder druk. Trump houdt leveringen van cruciale wapens tegen, de toegang tot Starlink staat ter discussie en Washington lonkt alweer naar Russisch gas. Tot slot: de Letse premier beweert dat Oekraïne steunen Europeanen maar één biertje per jaar kost. Klinkt als een koopje, toch? Alleen klopt die rekening niet helemaal… Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: * Washington Post over Patriots (https://www.washingtonpost.com/politics/2026/10/19/amid-deteriorating-relations-washington-holds-up-patriots-kyiv/) * Waarde van Aarde serie met Twan Huys (https://npo.nl/start/serie/waarde-van-de-aarde/afleveringen/seizoen-1) * Eline Huisman in De Volkskrant  (https://www.volkskrant.nl/buitenland/na-het-geweld-dit-weekend-in-frankrijk-is-het-vingerwijzen-begonnen-het-is-uw-politieke-verantwoordelijkheid~b0c785be/)

Waarom noemt de NAVO Rusland niet gewoon bij naam als vijand? Is dat strategische voorzichtigheid, of speelt er achter de schermen meer? NAVO- en EU-correspondent Kysia Hekster is net terug uit Polen en legt het uit!  En terwijl Europa zich afvraagt of het nog op Amerika kan rekenen, woedt in Brussel een minstens zo spannende strijd: die om de Europese meerjarenbegroting. Wie zegt dat een meerjarenbegroting geen sexy podcastmateriaal is, heeft het mis. Moet er meer geld naar defensie, veiligheid en innovatie, of houden we vast aan de vertrouwde miljarden voor landbouw en armere regio’s? Nederland let in ieder geval weer scherp op de centen. En er is meer: probeerde Rusland de Brexitstem te beïnvloeden? En zijn we eindelijk verlost van de Russische trollen op sociale media?  Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: * Andy Burnham bij Rest is Politics (https://www.youtube.com/watch?v=fKTIiGmmowM) * Marine Le Pen in FT (https://www.ft.com/content/60d09841-052a-44f3-a8ae-52c38fdbb5ab?syn-25a6b1a6=1) * Volg ons op Instagram via @eurdraaitdoor (https://www.instagram.com/eurdraaitdoor/).

Europa wil een handelsoorlog met China voorkomen, maar de spanningen lopen steeds verder op. China lijkt Europa economisch in een wurggreep te hebben. Is Europa te naïef geweest? Daarover praten we met China-expert Garrie van Pinxteren. En wat kan Europa doen als China economische druk als wapen inzet? Ondertussen krijgt Duitsland te maken met een opmerkelijk spionageschandaal: de voormalige baas van de Duitse inlichtingendienst wordt ervan beschuldigd jarenlang geheime documenten te hebben doorgespeeld. Hoe kwetsbaar zijn de Duitse veiligheidsdiensten? En ander opmerkelijk nieuws: in Frankrijk verbiedt een burgemeester zijn inwoners om ziek te worden. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: * The Economist interview Maros Sefocovic (https://www.youtube.com/watch?v=UQG6rdeFIcM) * Reactie China 'kill switch' (https://www.handelsblatt.com/politik/deutschland/handelspolitik-china-kritisiert-plaene-fuer-neue-eu-handelsinstrumente/100260272.html) * Das Ende der deutschen Naivität in der China-Politik (https://www.handelsblatt.com/meinung/kommentare/kommentar-das-ende-der-deutschen-naivitaet-in-der-china-politik/100259912.html) * De Kill Switch-brief Merz en Macron (https://www.standaard.be/economie/duitse-kanselier-merz-en-franse-president-macron-willen-economische-killswitch-tegen-china-en-de-vs/162636918.html)

Europa krijgt deze week opnieuw te maken met hybride oorlog. Drones, sabotage en andere verdachte incidenten roepen de vraag op: hoe moet Europa reageren, en waar ligt de grens tussen dreiging en oorlog? Daarover praten we met Victoria Koblenko. Ze werd geboren in Oekraïne, verhuisde op haar dertiende naar Nederland, studeerde onder meer politicologie en Ruslandkunde en komt geregeld in Oekraïne. Koblenko is kritisch op hoe West-Europa naar Rusland kijkt: “We hebben veel te lang geleefd in het zachte gemakzucht.” Ze irriteert zich aan het groeiende pacifistische geluid in Europa. “De kostprijs van het pacifisme leg je in dit specifieke geval bij het slachtoffer, namelijk Oekraïne.” En over demonstranten die oproepen de steun aan Oekraïne te stoppen: “Ik krijg kippenvel van de ontzettende privilege en luxe die eigenlijk de grondslag liggen aan al deze uitingen.” Moeten we dan juist harder reageren? En wat begrijpen wij in West-Europa nog altijd niet aan Rusland en Oekraïne? En dan is er nog Robert Schuman, een van de grondleggers van de Europese samenwerking. Hij ligt begraven in Metz en er loopt een proces om hem zalig en uiteindelijk door de Paus heilig te verklaren. Maar daarvoor is wel een wonder nodig… O, een winactie. 👀 Wat je kunt winnen? Daarvoor moet je deze aflevering én ons Instagramkanaal goed in de gaten houden. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: * Mirakel van Schuman (podcast) (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/luister/podcasts/programma/het-mirakel-van-schuman~program-c4156e38-4eb4-4d8c-bfbe-ab778cdd5e06/) * AT5 Nationaal vredesprotest op de Dam (https://www.youtube.com/watch?v=Y6pKFWSNhwk) * Huib Modderkolk (Eva Jinek) (https://www.youtube.com/watch?v=OCqE8Q2o3CI&t=90s) * Nieuwsuur (https://www.youtube.com/watch?v=kEIkVP1Z7_s) * Volg ons op Instagram, daar heten we @eurdraaitdoor (https://www.instagram.com/eurdraaitdoor/).

Heads up: in deze aflevering doen we een Engelstalig interview met de Britse historicus Timothy Garton Ash. Europa staat onder druk. Rusland blijft dreigen met escalaties, Trump valt de internationale rechtsorde aan en in Duitsland boekt de radicaal-rechtse AfD opnieuw winst. Hoe moet Europa zich verdedigen tegen de vijanden van buiten én van binnen. Met de Britse historicus Timothy Garton Ash praten we over zijn nieuwe boek ‘Europa in 7,5 hoofdstukken’. Hij waarschuwt voor een nieuwe ‘eeuw van vernedering’: een tijd waarin Europa zijn politieke invloed, militaire kracht en democratische zelfvertrouwen verliest. En ondertussen blijkt Europa het ook onderling niet eens. Frankrijk en Luxemburg hebben twee Russische oligarchen van de Europese sanctielijst gekregen, tot woede van Oekraïne en verschillende Europese landen. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: *  AfD boekt ook zege in Mecklenburg-Vorpommern, CDU mist voor het eerst de kiesdrempel (https://www.volkskrant.nl/buitenland/afd-boekt-ook-zege-in-mecklenburg-vorpommern-cdu-mist-voor-het-eerst-de-kiesdrempel~b468a90e/) * The Guardian column (https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/sep/19/germany-afd-banning-defend-democracy) * Historicus Timothy Garton Ash: ‘Het is erop of eronder voor Europa’ (https://fd.nl/politiek/1611958/historicus-timothy-garton-ash-het-is-erop-of-eronder-voor-europa?gift=LHkXl&utm_medium=social&utm_source=link&utm_campaign=earned&utm_content=20260917)

Zitten de EU en Canada in een prille relatie? En Trump reageert zoals verwacht: hij dreigt de handel met Europa stop te zetten. En met podcastmaker, columnist en vijand van dom-rechts, Sander Schimmelpenninck, praten we over zijn nieuwe VPRO-serie Sander en de Kloof. Daarin legt hij bloot waarom mensen boos zijn op de overheid en hoe dure boodschappen en energierekeningen leiden tot steun voor populistische partijen. Zijn stelling: in Nederland is het een luxe om radicaal-rechts te stemmen. En dan is er nog de onverwachte held in de strijd tegen Trump: een slak van 2 millimeter die Trumps golfbaan in Ierland platlegt. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes * Sander en de Kloof op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/sander-en-de-kloof/afleveringen) * Een kabinet van middelmanagers die geen probleem zien in AI omdat ‘iedereen het doet’, verdient niets dan de ondergang (Volkskrant) (https://www.volkskrant.nl/columns-van-de-dag/een-kabinet-van-middelmanagers-die-geen-probleem-zien-in-ai-omdat-iedereen-het-doet-verdient-niets-dan-de-ondergang~bcef67b5/) * Zijn de Zweedse Verkiezingen soort Eurosongfestival? (https://x.com/JorgeLiboreiro/status/2099208510781174077?s=20) * De slak versus Trump (https://www.buglife.org.uk/bugs/bug-directory/narrow-mouthed-whorl-snail/)

Het was de zoveelste keer: terwijl Trump en Poetin opnieuw bijna een uur met elkaar bellen over het einde van de oorlog, kijkt Europa toe vanaf de zijlijn. Ondertussen krijgt Rusland het op eigen grond steeds moeilijker. Oekraïense drones raken olieraffinaderijen en distributiecentra en de Russische economie begint de gevolgen te voelen. Komt het volk in opstand? En hoe lang kan Poetin dit volhouden? Dat bespreken Maaike Schoon en Tom Dohle met vriendin van de show: Ruslandkenner Helga Salemon. En dan hebben we nog een klein probleem met de Russische verkiezingen: ze moeten nog plaatsvinden, maar de uitslag lijkt al bekend. Een Russische AI weet namelijk alvast wie er gaat winnen. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: Oekraïne valt voor het eerst Russisch gasgebied aan in Siberië (https://www.rtl.nl/nieuws/buitenland/artikel/5649959/oekraine-valt-russisch-gasgebied-aan-met-drones) Russische ambassade reactie Hanneke van der Werf (https://x.com/rusembassynl/status/2096993359369809959) Nieuwsuur in Rusland (https://nos.nl/nieuwsuur/video/2609916-achter-poetins-facade-wat-onze-cameraploeg-zag-in-rusland) Alice AI (https://www.instagram.com/p/Dc_vj8cMsj7/)

Na de zomerstop is Europa Draait Door terug met een nieuw presentatieduo: Maaike Schoon en Tom Dohle. Heel de wereld kijkt met ingehouden adem naar Duitsland, specifiek naar de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt. De radicaal-rechtse AfD jaagt daar op een absolute meerderheid met ‘de gevaarlijkste man van Duitsland’ Ulrich Siegmund als boegbeeld. En we hebben een hoofdgast van formaat: Denker der Nederlanden David Van Reybrouck. Hij ging viraal met zijn wake-up call over de vernietigende brand in de Vlaamse Hoge Venen. “Voor defensie kunnen we ons een toekomstig gevaar voorstellen. Voor klimaat hebben we moeite om het huidige gevaar serieus te nemen.” En natuurlijk: geopolitieke juice rondom de LOSER-rel. De Amerikaanse ambassadeur Bill White werd op het matje geroepen toen hij uithaalde naar de Belgische gezondheidsminister Frank Vandenbroucke. Moet White nu zijn koffers pakken? Dat en nog veel meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door. Shownotes Der Spiegel - Der gefährlichste Mann Deutschlands (https://www.spiegel.de/politik/ulrich-siegmund-und-die-afd-in-sachsen-anhalt-der-gefaehrlichste-mann-deutschlands-a-266e764d-1785-4f3a-85da-24d939148dc3) Trouw opiniestuk David Van Reybrouck (https://www.trouw.nl/binnenland/denker-der-nederlanden-david-van-reybrouck-dit-is-de-zomer-van-de-waarheid~b0ad93a4/) De Morgen - Michelle Haas (https://www.demorgen.be/meningen/een-tegenwicht-bieden-voor-de-russische-dreiging-is-even-noodzakelijk-als-verdere-klimaatverandering-tegengaan~b58468b7/) De Morgen - Interview David Van Reybrouck (https://www.demorgen.be/dit-weekend-in-de-morgen/schrijver-en-klimaatactivist-david-van-reybrouck-mijn-generatie-zal-door-de-hitte-bij-bosjes-sneuvelen~bf1a357f5/) Interview David Van Reybrouck bij De Standaard (https://www.youtube.com/watch?v=V-rNHNCy7X8) BBC Fake News Blunder (https://www.youtube.com/watch?v=K8AwFc9hlf4&list=WL&index=13) VRT News - Bill White (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/31/bill-white-aangekomen-bij-buitenlandminister-prevot/)