DS Letteren

Op woensdag 3 juni overleed de schrijfster, dichteres en filosofe Lieke Marsman op 35-jarige leeftijd. Deze week verschijnt haar laatste dichtbundel. In dit luisterverhaal leest ze daaruit een fragment voor. Lieke Marsman was een héél bijzondere stem in de Nederlandse Letteren. Scherp, slim, betrokken op de wereld, onderzoekend. Ze schreef ook krachtig over haar ziekte, een zeldzame vorm van kraakbeenkanker, die na verloop van tijd ongeneeslijk bleek. Lieke Marsman was ook de jongste laureaat van de Constantijn Huygensprijs. Op 9 juni, nog geen week na haar overlijden, verschijnt haar laatste dichtbundel, De dichter en de duivel. Daarin ontdekt een dichter dat de berging van haar nieuwe huis toegang biedt tot een ondergrondse wereld waar mensen in ruil voor kleine stukjes ziel hun zonden afkopen. In april las Lieke Marsman er een fragment uit voor als luisterverhaal, voor NRC Vandaag, dat we hier graag met jou delen. Credits Presentatie Sarah Vankersschaever| Redactie NRC Vandaag | Audioproductie en muziek Joris Van DammeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“Ik wacht op de briefing. Dat doe ik ondertussen al langer dan ik me kan herinneren. Ongetwijfeld hebben ze de precieze duur bijgehouden en in een verhelderend grafiekje gegoten, samen met andere variabelen: mijn loopsnelheid, mijn gewicht, welke geluiden ik voortbreng, hoe vaak ik me bovengronds vertoon.” Zo begint ‘Grondwerk’, van Tijl Nuyts. Hij is één van de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs. ­ Ooit een naakte molrat gezien? Moet je eens opzoeken. Het is geen knaagdier dat een schoonheidsprijs wint, maar in Grondwerk, de debuutroman van Tijl Nuyts, leef je je helemaal in zijn wereld in. Afwisselend krijg je een inkijk in het leven van de molratkolonie in Afrika, en in haar activiteiten vandaag nu ze in het kader van een geheime missie in Brussel is beland. Grondwerk werkt als een spiegel – gelukkig niet letterlijk – maar als een kritische les over samenleven en over klimaatverandering. ­ Samira Ataei van onze buitenlandredactie vindt het boek vooral een heel warme leeservaring. “Bij bepaalde passages breekt je hard echt een beetje, je vergeet waar je bent. Terwijl dit wel over een naakte molrat gaat.” ­ Hoofdredacteur Karel Verhoeven vindt het boek zeker charmant, maar mist de bijt in het politieke boek. “Terwijl je hier een fantastisch uitgangspunt hebt om radicale kritiek te geven op ons bestel.” ­ Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon ­ CREDITS ­ Gasten Karel Verhoeven, Samira Ataei | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Niels De Keukelaere | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We schrijven het zoals je ’t hoort,’ zei Lydia. ‘Petietamie, in roze letters. Met op elke “i” een hartje in plaats van een stip.” Zo begint ‘De rode koe’, van Hans Depelchin. Hij is een van de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs. ­ De jonge Jeremy wordt door zijn ouders achtergelaten. Dat eenvoudige begin van De rode koe is de aftrap voor een wirwar aan personages en een wervelstorm aan gebeurtenissen. Maar hét hoofdpersonage is dus Jeremy, die opgroeit onder de bedenkelijke vleugels van zijn grootouders Lydia en August. Die baten een rendez-voushotel uit waarin hoge functionarissen vermoord worden. Diane, een privédetective, doet daar onderzoek naar, maar raakt geobsedeerd door Jeremy. ­ Jeremy is de jongen en de man die alle personages in beweging brengt. Zo hadden zijn ouders het ook voorspeld: hij is hier niet zomaar, hij heeft een bijzondere opdracht, hij moet mensen in beweging brengen. De vraag is waarheen en waartoe. ­ “Dit boek is zeer ambitieus”, zegt journalist en recensent Olaf Koens in de nieuwe aflevering van DS Letteren. “Er zitten veel lijnen in, te veel. Heel veel dingen snap ik ook niet. En toch heb ik dit boek dichtgeslagen met het gevoel: ik ben wel verstrooid geweest. Liever te veel ambitie dan te weinig.” ­ “Dit boek heeft op zijn minst de intentie om de vinger aan de pols van deze tijd te houden”, zegt oud-collega en leerkracht Nederlands Filip Rogiers. “Er zitten heel wat verknipte breinen in. That’s our time. Maar ik voelde geen verbinding, met geen enkel personage. Het liet mij onverschillig. Daarom vind ik het niet geslaagd. Maar misschien ben ik niet aandachtig genoeg geweest voor de poëzie die er ook in zit.” ­ Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon ­ Credits ­ Gasten Olaf Koens, Filip Rogiers | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie Niels De Keukelaere | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“De olifant staat aan de rand van de rivier. Aarzelend betast ze met de punt van haar slurf het water, dat kouder is dan gewoonlijk. Even draait ze onwennig met haar oren en kijkt om zich heen, alsof ze iets of iemand zoekt.” Zo begint ‘Het geschenk’, van Gaea Schoeters. Ze is één van de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs.  De Duitse bondskanselier Hans Christian Winkler denkt prijs te hebben met zijn ivoorwet, die verbiedt om jachttrofeeën uit Afrika te importeren. De groenen, het grote publiek: iedereen blij. En de westerse jagers die er voor het plezier gaan schieten? Ach, in de praktijk valt dat verbod wel mee, er zal geen pantervel minder liggen in dure woonkamers. Winkler zelf verzekert zich ondertussen van de macht. Maar dat is buiten de president van Botswana gerekend, die Duitsland 20.000 olifanten cadeau doet: “Misschien moeten jullie zelf maar eens proberen hoe het is om met megafauna samen te leven.” De mastodonten overspoelen en ontwrichten het land, en leggen zo existentiële pijnpunten bloot: rond staatsmanschap, langetermijnvisie en klimaat. Dat is best veel inhoud voor een roman van amper 128 bladzijden. “Maar ik vind het perfect zo”, zegt radiopresentatrice bij Klara en auteur Heleen Debruyne in de nieuwe aflevering van DS Letteren. “Bij de meeste boeken die ik lees, denk ik: hier hadden 100 pagina’s uit gekund. Ik heb graag veel op korte tijd.” “En het werkt wel”, beaamt boekhandelaar en columnist Steven Van Ammel. “Je leest het boekje in één zitting uit en tipt het bij een volgende gelegenheid aan iemand anders.” Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon CREDITS Gasten Steven Van Ammel, Heleen Debruyne | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Alexander Lippeveld | Audioproductie Niels De Keukelaere | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

“Wanneer ik voorzichtig de deur een stukje openduw, zie ik haar in de keuken staan. Een vrouw van een jaar of dertig, op kousenvoeten.” Zo begint ‘Als de dieren’, van Lieselot Mariën. Het is één van de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs.  Zeven poorten. Dat zijn twee poorten minder dan in Dante’s Inferno. Maar niettemin zeven poorten. De vrouw in Lieselot Mariëns debuutroman gaat ze een voor een binnen en waar ze als prille moeder dacht de hemel te vinden, beleeft ze een nachtmerrie. Ouder zijn van een huilbaby blijkt een repetitieve uitputtingsslag, ze voelt zichzelf wegzinken in een postnatale depressie en vervreemdt van iedereen: van zichzelf, haar partner, haar kind, en stelt vast: ik kom niet meer thuis. Mariën schrijft het in poëtisch proza, heel intuïtief, met een bladspiegel die haar verscheurdheid weerspiegelt. “Op de eerste pagina wist je dat dit een bijzonder debuut was”, zegt auteur Peter Verhelst in de nieuwe aflevering van DS Letteren. “Je voelt onmiddellijk dat het iemand is die op iets gebroed heeft en plots de goede vorm vindt. Dat is een heel goed boek.” “Ik ken Lieselot van op school”, zegt redacteur en auteur Jozefien Van Beek. “En in alles wat ze doet is ze belachelijk getalenteerd.” Dat belooft dus. Maar maakt Lieselot Mariën ook kans op de Boon Literatuurprijs? Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon CREDITS Gasten Peter Verelst, Jozefien Van Beek | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eva Koning ligt in de bosjes. Tegenover de apotheek aan de Bilderdijkstraat in Amsterdam. Het is droog, niemand kan haar zien. Haar dagboek heeft ze bij zich, zoals altijd. Zo begint ‘De mensheid zal nog van mij horen’, van Joris Van Casteren. Het is één van de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs. ­ We vertellen onze geschiedenis doorgaans aan de hand van vorsten, veldslagen en Zeer Grote Gebeurtenissen. Maar de meeste mensen houden zich in hun leven bezig met volstrekt onbelangrijke dingen. En zij belanden niet in documentaires of geschiedenisboeken. Nochtans, al die ‘nietige levens’ samen vormen misschien wel de eigenlijke geschiedenis van de mensheid. ­ Journalist Joris van Casteren ontdekte in Amsterdam het Nederlands Dagboekarchief, dat dagboeken van gewone mensen verzamelt. Alle 622 dozen maakt hij er open, en in de vijf jaar dat hij aan dit boek werkt, leest hij meer dan 2.000 schriften. Uiteindelijk selecteert hij zorgvuldig 9 personages. Die 9 levens volgen we in dit boek, aan de hand van hun dagboeken, met Joris van Casteren als verteller. ­ “Het is een verpletterend eerlijk boek”, zegt auteur Lies Gallez in een nieuwe aflevering van DS Letteren. Samen met redacteur Lieve Van De Velde en chef Letteren Sarah Vankersschaever duikt ze in het boek. ­ Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon ­ CREDITS Gasten Lies Gallez, Lieve Van De Velde | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld ­See omnystudio.com/listener for privacy information.

De podcast DS Letteren is terug! Zoals elk jaar overloopt chef Letteren Sarah Vankersschaever samen met haar gasten de genomineerden voor de Boon Literatuurprijs. Aftrappen doet ze met de Boon voor kinder- en jeugdliteratuur. Samen met Veerle Vanden Bosch en Sylvie Moors ontdekt ze de vijf kandidaten. Eén ding is zeker: de topfavoriet is volgens het Annet Schaap met haar sprookjesachtige ‘Krekel’. Maar haalt de topfavoriet het ook? Dit zijn de vijf genomineerden. • ‘De vrouw en zijn hoofd’ — Benny Lindelauf & Ingrid Godon (Querido) • ‘De wonderverteller’ — Lida Dijkstra & Djenné Fila (Luitingh-Sijthoff) • ‘Krekel’ — Annet Schaap (Querido) • ‘Metamorfose’ — Geert-Jan Roebers & Merlijne Marell (Lannoo) • ‘Peer’ — Mohana van den Kroonenberg & Karst-Janneke Rogaar (Querido) Ook jij hebt een stem: kies mee wie de Boon Publieksprijs wint en maak zelf kans op een weekendje Mechelen. Stemmen kan op standaard.be/deboon CREDITS Gasten Veerle Vanden Bosch, Sylvie Moors | Presentatie Sarah Vankersschaever | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld ­See omnystudio.com/listener for privacy information.

In juni won stripkunstenaar Brecht Evens al de 25ste Bronzen Adhemar, de belangrijkste stripprijs in Vlaanderen. Nu maakt hij met 'De bondgenoten' ook kans op de literatuurprijs de Boon. 'De bondgenoten' is een donkere, visueel verbluffende fabel over de paranoïde wereld van complotdenkers. Het verhaal? Alles lijkt kalm aan de Bretonse kust, maar Arthur en zijn vader geloven dat ze op de frontlijn leven van de onverbiddelijke oorlog tussen Goed en Kwaad. Ze worden begluurd door vermomde vijanden en ontvangen boodschappen van mysterieuze medestanders. Ze bouwen hun huis om tot een versterkte bunker en vormen hun lichaam en geest in de vaardigheden van het ondergronds verzet. Wanneer zijn vader niet thuiskomt van een geheime vergadering, schiet de tienjarige Arthur in actie. Bij de Boon hoort ook een publieksprijs. U kunt stemmen voor uw favoriete boek via deze link.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amsterdamse Safae el Khannoussi debuteerde met Oroppa, een vertelling over de kant van Europa die voor de meesten onzichtbaar blijft. Oroppa gaat over hoe macht mensen dingen kan laten doen waarvan ze niet wisten dat ze ertoe in staat waren. En over degenen die weigeren nog deel te nemen aan dat systeem. In onze letterenbijdrage schreef onze recensent : "Want wát een daverende debuutroman is het, waarmee Safae el Khannoussi nu de Nederlandse letteren binnenstormt, eigenzinnig en soeverein – niet zozeer met een ambitie waarvan je je nog maar afvraagt of ze die waarmaakt, maar alsof deze schrijver nooit anders heeft gedaan. Oroppa is een boek dat op geen ander boek lijkt. Het doet hoogstens denken aan de narratieve fragmentatiebommen van Salman Rushdie." Bij de Boon hoort een publieksprijs. U kunt hier stemmen voor uw favoriete boek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een opvallende genomineerde voor de Boon 2025 is de essaybundel  'De wereld een lichaam' van Melani Reumers. Een boek dat, zo zegt de website van de literaire prijs, "het lichaam centraal zet, het wordt uit elkaar gehaald, geanalyseerd, verlengd, weer in elkaar gezet, en soms zelfs gewichtloos gemaakt." Melani Reumers is een unieke nieuwe stem in de vaderlandse essayistiek en bezorgt de lezer bij vlagen ongemak, aldus nog de jury die haar essaybundel nomineerde. In deze podcast vertellen recensente Jozefien Van Beek en regisseur/choreograaf Alain Platel wat zij zo goed (of niet goed) vinden aan de essays. Bij de Boon 2025 hoort ook een publieksprijs. Wie die krijgt, beslist u. Stemmen voor uw favoriete boek kunt u hier doen.See omnystudio.com/listener for privacy information.