Að finna taktinn: Breytingaskeiðið

Í þessum hætti spjalla ég við dr. Rebecca Lewis sem er læknir og sérfræðingur í breytingaskeiði kvenna á Newson Health Clinic í Bretlandi. Við töluðum meðal annars um af hverju konur (og læknar) eru svona hrædd við hormónauppbótameðferð, verndandi áhrif hormóna á heilsu kvenna, hormónanotkun og líkur á brjóstakrabbameini og hvort að konur með BRCA genið geti skoðað hormón þegar að þær fara á breytingaskeiðið. Töluðum líka aðeins um testesterón. Hún mældi með Balace appinu og að konur geti treyst á að finna nýjar og sannreyndar upplýsingar um breytingaskeiðið og hormónauppbótameðferð hér.

Ásdís Ragna, grasalæknir og lýðheilsufræðingur, kom til mín að þessu sinni. Við ræddum að sjálfsögðu allskonar og þar á meðal breytingaskeiðið, mataræði og jurtir sem geta hjálpað konum að takast á við breytingar. Ásdís vissi ung að árum að hún ætlaði að verða grasalæknir og útskrifaðist sem slíkur 2005, sem þýðir að hún hefur unnið með fólki (mest konum) að því að bæta heilsu sína og lífsstíl í 18 ár! Markmið hennar er að hvetja og leiðbeina fólki í að efla heilsu sína með heilsusamlegu mataræði, góðum lífsvenjum og notkun lækningajurta og vinna markvisst í átt að bættri heilsu og orku til frambúðar. Arctic root, Burnirót eða Rhodiola rosea á sér langa sögu sem lækningajurt en hún hefur um aldir verið notuð til að auka orku og efla einbeitingu.Hún er besti vinur margra námsmanna sem taka hana á álagstímum eins og yfir prófatörn. Jurtin getur hjálpað þér að halda einbeitingu, muna betur og mörgum finnst hún meira að segja draga úr prófkvíða. Ashwaganda styður líkamann við að halda kortisóli í jafnvægi og hjálpar okkur að aðlagast og höndla streituvaldandi aðstæður betur. Ég mæli með að kíkja á heimasíðu Ásdísar og glöggva sig betur á hvernig megi stuðla að bættum lífsstíl og góðum venjum sem stuðla að orku og gleði í hversdagsleikanum.

Þorbjörg Hafsteinsdóttir er gestur minn í þessum þætti nr. 24, en hún starfar sem næringaþerapisti og lífsstílsþjálfari, auk þess sem hún hefur skrifað þó nokkrar bækur (þið þekkið líklegast "10 árum yngri á 10 vikum"!). Hún menntaði sig snemma sem hjúkrunarfræðingur, en lærði fljótlega til næringaþerapistans, enda var það áhrif næringar á heilsu og líðan sem vakti áhuga hennar. Það var eigin reynsla hennar af óhóflegri sykurneyslu og að finna lausn undan henni með breyttu mataræði og lífsstíl sem vakti áhuga hennar og markaði það stefnu hennar snemma í lífinu. Hún hefur skrifað þó nokkrar bækur um mataræði og lífsstíl sem má tileinka sér til að leggja grunn að góðri heilsu, líðan og sjálfsmynd fyrir konur. Þar að auki er hún komin heil á höldnu í gegnum breytingaskeiðið, þannig að hún veit heldur betur hvað hún er að tala um!  Þorbjörg er skemmtileg og lífleg, einstaklega hress og geislar af henni gleði og orka, og ber spjallið okkar þess merki. Við fórum að venju vítt og breytt, en hún hélt okkur vel við efnið og konur ættu að vera töluvert fróðari um leiðir til að mæta sér betur með  m.a. réttu mataræði.  Fyrir ykkur sem eru sleipar í dönskunni þá er danska heimasíða Þorbjargar hér. Svo er hún með íslenska heimasíðu um Ketoflex og er þar líka yfirlit yfir þær bækur sem hún hefur skrifað, og er hún hér.  Góða skemmtun við að hlusta og læra meira um breytingaskeiðið!

Bjargey Ingólfsdóttir og Hanna Lilja Oddgeirsdóttir voru gestir þáttarins að þessu sinni.  Bjargey er menntaður félagsráðgjafi, craniosacral meðferðaraðili og dúla, auk þess að vera fyrirlesari og námskeiðshaldari. Hún hefur mikinn áhuga á kvenheilsu og öllu sem viðkemur konum, með að leiðarljósi að efla konur til að frelsa kraftinn sem býr innri með þeim.   Hönnu Lilju þekkja mörg ykkar, enda hefur hún komið í þáttinn áður, en hún er stofnandi Gynamedica og læknir sem hefur sérhæft sig í breytingaskeið kvenna og kvenheilsu.  Að venju þá ræddum við allskonar, m.a. mikilvægi þess að við konur getum deilt reynslu okkar öðrum konum til styrktar, að elska sjálfa sig, að taka sér plássið sitt og setja sjálfa sig í fyrsta sæti. Heilsupúslið kom til tals, en það samanstendur af svefn, heilbrigð streita, mataræðið, hreyfingin, hormónin - þurfum að hugsa um þetta allt sem eina heild til að fyrirbyggja heilsubrest hjá konum þegar að þær fara inn á breytingaskeiðið. Auk margt annað!  Góða hlustun og deilið að vild

Í þessum þætti fékk ég til mín Kristborgu Bóel, en hún hefur reynslu af breytingaskeiðið, ADHD og burnout. Vegna þess hve keimlík einkennin eru á milli þessara ástanda þá getur einmitt reynst flókið að átta sig á hvað er í raun hvað! Hún deilir með okkur persónulegri reynslu sinni og bjargráðum, sem eru m.a. að taka út áfengi og rækta tenglsin við vinkonur sínar.  Hlaðvarpið sem Kristborg vísaði í: No more Fu*#s to Give: The Midilife Woman's Anthem Annað áhugavert: The Dr Louise Newson Podcast HRT: The history Stutt fræðsla frá Gynamedica um áfengi og breytingaskeiðið.

Sigrún Jónsdóttir, ADHD coach með diplóma í hugrænni atferlismeðferð og yoga nidra kennari, kom til mín að þessu sinni. Að venju ræddum við allt milli himins og jarðar, þar á meðal konur, ADHD og breytingaskeiðið. Sem ADHD coach hefur hún sérhæft sig í að vinna með fólki sem er með ADHD og á einhverfurófinu. Sigrún deilir persónulegri reynslu sinni af því að vera kona með ADHD og að átta sig seint á að vera á breytingaskeiðinu. Sigrún er lífsglöð, opin og með smitandi og skemmtilega orku sem fer ekki framhjá neinum og kemur svo sannarlega til dyranna eins og hún er klædd.  Njótið þess að hlusta og deilið að vild! FB síðan fyrir markþjálfun hennar, Miro coach, má finna ⁠⁠hér⁠⁠: https://www.facebook.com/miromarkthjalfunogradgjof

Í þessum þætti kom Erla Gerður, yfirlæknir kvenheilsuteymis innan Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins til mín og ræddi við mig um allskonar varðandi kvenheilsu og breytingaskeiðið. Hlutverk teymisins sem Erla Gerður leiðir, er að veita fræðslu og ráðgjöf en einnig sinna sjúkdómum og heilsufarsvanda sem eingöngu eru til staðar hjá konum. Teymið er hugsað sem viðbót við núverandi þjónustu. Nálgun Erlu í starfi sínu sem læknir vakti athygli mína og áhuga, en hún nálgast heilsuna heildrænt. Hún líkir líkama okkar við sinfoníuhljómsveit - ef hún er ekki að spila saman þá eru læti og óþægindi, en um leið og öll kerfin stilla sig saman að þá verður hreinn unaður úr því. Mér fannst það æðislega falleg myndlíking og tengi mjög við hana. Kjarninn í þessu öllu saman að hennar mati er að við berum virðingu fyrir líkamanum okkar og hvað hann er að segja. Finnum hvað við getum gert sjálfar og hvað við þurfum aðstoð með og hikum ekki við að þiggja aðstoð. Ég nýtti tækifærið og spurði Erlu nánar út í hormónameðferð, af því að ég finn að þrátt fyrir að hafa talað við margar konur og aflað mér upplýsinga um að þá er enn e-ð óskýrt fyrir mér varðandi áhættu af henni. Með fyrirvara um að ekki mætti vitna í hana þar sem hún var ekki með nákvæma tölfræði á takteinununum, að þá gat hún útskýrt þetta nokkuð vel fyrir mér (þið afsakið hringlið í mér fyrirfram!).  Um hormónauppbótameðferðar ruglinginn má lesa nánar t.d. hér  og í fræðslu hjá Gynamedica má finna góða samantekt og rannsóknir sem gerðar hafa verið. 

Að þessu sinni kom til mín Ingeborg Andersen, grasalæknir. Hún er ung að árum og gefur sig ekki út fyrir að vera vera sérfræðingur í breytingaskeiðinu, en hún hefur haft alveg sérstakan áhuga og þar af leiðandi þekkingu á hormónakerfi kvenna. Forvitnin hefur drifið hana áfram í að afla sér upplýsinga og kynna sér til hlýtar hvaða áhrif hormón hafa á konur. Hún nálgast konur með því að fræða þær þannig að þær þekki líkama sinn og læri að heyra í honum og skilja hann til þess að geta mætt honum. Að venju töluðum við um allskonar, meðal annars um hvernig samfélagið myndi vera uppbyggt ef það væri að mæta þörfum kvenna út frá tíðarhring okkar. En það er nú byggt upp út frá þörfum karla þar sem hringurinn þeirra er aðeins sólarhrings á meðan kvenna er um það bil mánuður. Þá setti Ingeborg breytingaskeiðið í skemmtilegt samhengi þess að þegar að konur eru ekki lengur að bera börn verða þær viskuberar og fá þannig nýtt hlutvert í samfélagi okkar. Þetta er tíminn til þess að hægja á og einfalda lífið, að vinna með sköpunarkraftinn frekar en að vera á hamsturshjólið og endurhugsa við hvað við erum að eltast.  Xeno estrogen - gervi estrogenið sem Ingeborg talaði um að væri hægt að googla til að átta sig betur á hvar það er í umhverfi okkar. Instagram reikningurinn sem Nærðar konur eru með má finna hér. https://www.instagram.com/naerdarkonur/

Sigga Dögg, kynfræðingur, rithöfundur, sjónvarpsþáttahöfundur og svo margt fleira, kom til mín að þessu sinni. Við ræddum margt, m.a. mildið sem þarf að fá að fylgja breytingaskeiðinu, að vera kona, pólariseringunni sem einkennir svo oft umræðuna og allskonar annað.  Það var svo hressandi að ræða við Siggu af því að hún er svo mikil fyrirmynd í hvernig hún nálgast umræðuefnið hverju sinni með opin huga og gefur rými fyrir að öll sjónarhorn séu rædd. Hún lýsir breytingaskeiðinu sem tími til að taka pláss, breiða úr fallegum vængjum sínum og finna rónna sína, sem snerti hjarta mitt. “Þarmar með sjarma” - bókin sem Sigga talaði um að hafi breytt lífinu hennar. Þá mæli ég með nýjustu bókina hennar, Litla bókin um blæðingar (sem er alls ekki lítil!) sem kom út í fyrra fyrir allt fólk sem fer á túr. Fyrirlesturinn sem Sigga vísar í er aðgengilegur hér til 8.febrúar 2023.

Í þessum þætti spjalla ég við þær Sirrý Svöludóttir og Rakel Guðmundsdóttir en þær eru konurnar á bakvið Venja, bætiefnalína fyrir konur á mismunandi lífsskeiðum. Sirrý er markaðsmanneskja sem er með ástríðu fyrir að hjálpa fólki að gera upplýst kaup og Rakel er rekstarmanneskja sem áttaði sig snemma á að bætiefnaflokkurinn væri það flókin að næstum ógerlegt væri fyrir fólk að gera upplýst kaup án aðstoðar. Þær áttu ekki von á að þær myndu fara í að þróa bætiefnalínu, enda gerðu þær ráð fyrir að nóg væri til af bætiefnum. En fljótlega kom í ljós að meirihluti bætiefna sem eru á markaðnum eru þróuð út frá þörfum karla en markaðsset fyrir allt fólk. Þörfin fyrir bætiefni sérstaklega ætlað konum á mismunandi lífsskeiðum var því augljós að þeirra mati og þær urðu bara að stíga inn í það verkefni. Ástríða þeirra er að hjálpa konum að nærast með réttum hætti, hvorki með of miklum eða of litlum bætiefnum, heldur akkúrta það sem konur þurfa á hverju lífsskeiði. Heimasíða þeirra er https://venja.is