PODCAST με τον Σταύρο Θεοδωράκη

«Γιατί γελάτε δυνατά;», ρώτησα τον Κωνσταντίνο Τζούμα. «Ναι, πολύ συχνά γελάω δυνατά, έχεις δίκιο. Ποιος ξέρει τι ξορκίζω. Ίσως γιατί θέλω να παρασύρω και τους άλλους να γελάσουν κι αυτοί». Μετά μιλήσαμε για τον γάμο του στην Νέα Υόρκη. «Είχε πλάκα. Στο δημαρχείο της Νέας Υόρκης ντυμένοι στα λευκά και βγαίνοντας έξω πέσαμε πάνω σε μία διαδήλωση νοσοκόμων. Λευκά και αυτοί. Ε είχε πολλή πλάκα!». Για τη μοναξιά του. «Θέλω να βγαίνω από το ντους χωρίς να σκουπίζομαι και να μην φωνάζει κάποιος ΄΄θα γεμίσεις το σπίτι νερά΄΄, ΄΄μη - μη θα βρέξεις τα σεντόνια’’». Για την πρώτη περιπέτεια του με τον καρκίνο: «Τι ζωή θα ήταν αυτή χωρίς μια σοβαρή ασθένεια. Για να αισθανθείς ότι επιβίωσες κιόλας».  Για τον πόνο: «Μπαινόβγαινα για κανένα τετράμηνο στον Ευαγγελισμό για χημειοθεραπείες, παρακεντήσεις κλπ. ΄΄Πονάτε;΄΄ με ρωτούσαν. ΄΄Και να πονάω θα στο δείξω;΄΄». Για το γυναικείο σώμα: «Το κόκαλο των ώμων μ’ αρέσει πάρα πολύ, γιατί πέφτουν πολύ ωραία τα ρούχα επάνω του». Για το αντρικά ρούχα. «Το τζάκετ του ταυρομάχου είναι από τα πιο γοητευτικά αντρικά ρούχα που έχω δει ποτέ μου». Για τα ανεκπλήρωτα όνειρα: «Ήθελα να ιππεύσω άλογα. Όπως στο σινεμά. Με μπότες και σπιρούνια. Και να με πηγαίνει μέχρι την κρεβατοκάμαρα». Και κάπου εκεί ρώτησα τον Κωνσταντίνο Τζούμα – άγνωστο γιατί – πώς θέλει να είναι η κηδεία του. «Θα είχε πλάκα ένα τραγούδι του  Ντύλαν», μου απαντά. «΄΄Knockin’ on Heaven’s Door΄΄. Και μετά σκέφτηκα… τι σημασία έχει βρε, αφού δεν πρόκειται να το χαρείς, μήπως θα το πάρεις χαμπάρι; Εδώ δεν έχω πάρει χαμπάρι – Σταύρο μου - πώς πέρασαν όλα αυτά τα χρόνια. Δηλαδή καμιά φορά σκέφτομαι ΄΄είναι δυνατόν΄΄; ΄΄Έλα ρε συ΄΄! Ο χρόνος είναι πολύ περίεργο πράγμα. Διότι, δεν φτάνει που είναι δική μας εφεύρεση, μας καταπιέζει κιόλας. Αυτό πάλι, τι σου λέει ας πούμε. Ο χρόνος…». Κάπου εκεί τέλειωσε η βόλτα μου με τον Κωνσταντίνο Τζούμα εκείνο το φθινόπωρο του 2007.  Τελευταία φορά που τον είδα ήταν πριν λίγες μέρες στην ανηφόρα του Λυκαβηττού. Φορούσε πάλι λευκά. Κάτι ανάμεσα σε πιτζάμες και φόρμες. Στηριζόταν στον τοίχο και με μικρά μικρά βήματα πλησίαζε την Σκουφά. Να περάσει απέναντι και να καθίσει στην αγαπημένη του ψάθινη πολυθρόνα του Φίλιον.  Και ναι, τώρα που το σκέφτομαι ξανά, ήταν και ο Ντύλαν εκεί. Με την κιθάρα του να του τραγουδά…

Οι νεκροί στην Ελλάδα χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Οι νεκροί οι δικοί μας, οι νεκροί των άλλων και οι αταξινόμητοι νεκροί. Για τους δικούς μας θα φωνάξουμε εμείς. Για τους νεκρούς των άλλων θα φωνάξουν οι άλλοι. Και για τους αταξινόμητους νεκρούς - τους αδέσποτους και ανένταχτοyς - δεν θα φωνάξει κανείς. Μείνε λοιπόν στην αφάνεια, νεκρέ της Μαρφίν. Το κλάμα μας μπορεί να είναι καθημερινό για κάθε κατατρεγμένο αυτής της γης, αλλά για σένα δεν περισσεύει. Ο Σταύρος Θεοδωράκης σε ένα επετειακό επεισόδιο για το δράμα που συμπλήρωσε θλιβερή επέτειο 12 χρόνων.

Δεν ξέρω γιατί οι νεαροί Γάλλοι, αγαπούν τόσο να ζωγραφίζουν μουστάκια. Στις ελάχιστες αφίσες που θα δεις στο Παρίσι η Λεπέν έχει τσιγκελωτό μουστάκι, τσαρικής μάλλον αισθητικής, και ο Μακρόν ένα μικρό μύστακα που δίνει μια εσάνς αυταρχισμού στο καλοδουλεμένο προεδρικό πορτραίτο. Οι εικαστικές παρεμβάσεις όμως των νέων με τους μαρκαδόρους στις αφίσες της Λεπέν δεν σταματούν εδώ. Η λέξη που συνοδεύει το πρόσωπό της είναι: «Πούτιν», πότε με αγκυλωτό σταυρό και πότε με σφυροδρέπανο. Ένα podcast του Σταύρου Θεοδωράκη από το Παρίσι, λίγες μέρες πριν τον β' γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών.

Πως σταματάει ένας πόλεμος; Ή για να το πούμε διαφορετικά πως σταματάς τον νταή Πούτιν που μετέτρεψε μια συνοριακή διαφορά – από αυτές που υπάρχουν εκατοντάδες στον κόσμο – σε έναν κανονικό πόλεμο. Με ισοπεδωμένες πόλεις, χιλιάδες νεκρούς – και Ουκρανούς και Ρώσους - και εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες… Ο Σταύρος Θεοδωράκης με ένα αλληγορικό κείμενο παρεμβαίνει στην συζήτηση των ημερών: Τραγουδάμε για την ειρήνη, γενικώς και αορίστως, ή τραγουδάμε για να καταδικάσουμε την εισβολή και να συμπαρασταθούμε στα θύματα της; 

Είναι λοιπόν και ο Τζόκοβιτς ένας ψεκασμένος αρνητής; Και τι είναι αυτό που «τρελαίνει» τους υπεραθλητές; Η δόξα ή το χρήμα; Ο Σταύρος Θεοδωράκης υποστηρίζει ότι οι ζητωκραυγές και τα εκατομμύρια δημιουργούν σε κάποιους την ψευδαίσθηση ότι είναι Θεοί. Και τους σπρώχνουν να παραβιάζουν τους κανόνες των «θνητών» για να επιβεβαιώσουν την θεότητα τους.

«Η Τέχνη είναι για όλους» λέει ο Άρης Σερβετάλης. Λάθος βέβαια. Ή μάλλον ψέμα. Τίποτε δεν είναι για όλους Άρη και το ξέρεις. Αν εξαιρέσεις ίσως τον αέρα. Αλλά και εκεί υπάρχουν διαβαθμίσεις. Καθότι άλλος αέρας στα υπόγεια και άλλος στα ρετιρέ. Ακόμη και το Όρος που συχνά καταφεύγεις, το Άγιο Όρος, δεν είναι για όλους. Δεν είναι για τις γυναίκες. Ένα podcast με άγνωστες λεπτομέρειες από την ζωή του πιο πολυσυζητημένου πρωταγωνιστή.

Έχει όντως ελληνική ρίζα η διεθνής λέξη Gypsy; Πως ήταν η ζωή στους καταυλισμούς των τσιγγάνων την δεκαετία του ΄80; Πως επηρέασε την ζωή των Ελλήνων τσιγγάνων η πτώση του «Τείχους». Γιατί οι Έλληνες έχουν για βρισιά το «γύφτος» και οι Ισπανοί το «τσιγγάνος». Είναι αλήθεια ότι κάποιοι «σχολιαστές» αποκαλούσαν τον Μανώλη Αγγελόπουλο «δασύτριχο βάρδο» και «τουρκόγυφτο»; Τι λάθη έγιναν  και ο αναλφαβητισμός στους τσιγγάνους φτάνει το 90%; Και τι σημαίνει η «κραυγή» «Μαγκάβ τουτ Μπαλαμό»;Ο Σταύρος Θεοδωράκης διηγείται την ιστορία των Ελλήνων τσιγγάνων από τον 12ο αιώνα μέχρι σήμερα ξεκινώντας από τον δικό του παιδικό έρωτα με μια τσιγγάνα στην Αγία Βαρβάρα στην δεκαετία του ’70. 

Ο Στέφανος Τσιτσιπάς θα κατακτήσει κάποια στιγμή την κορυφή του Ολύμπου. Θα γίνει ο Θεός του τένις. Όμως οι δηλώσεις του για τα εμβόλια είναι μια μαύρη σελίδα. Μετά τον σάλο που δημιουργήθηκε όταν είπε «μέχρι να γίνει υποχρεωτικό το εμβόλιο, δεν πρόκειται να το κάνω», έκανε μια ακόμη χειρότερη δήλωση: «Για εμάς τους νέους είναι καλό να περάσουμε τον ιό, για να χτίσουμε ανοσία. Δεν το βλέπω σαν κάτι κακό». Μπούρδες! Μια μόλυνση από κορονοϊό μπορεί να τον βγάλει από την κούρσα του πρωταθλητισμού. Το 27% των νέων (16-24 ετών) που κόλλησαν τον ιό, ανεξαρτήτως αν μπήκαν ή όχι σε νοσοκομείο, θα υποφέρουν από το σύνδρομο «μακροχρόνια covid». Δύσπνοιες, παρατεταμένη κόπωση, αδυναμία συγκέντρωσης για μήνες, ίσως και για χρόνια, ακόμη δεν ξέρουμε. Ο Σταύρος Θεοδωράκης του προτείνει λοιπόν να εμβολιαστεί. Να βγάλει και μια σέλφι και να πει απλά «το ξανασκέφτηκα». 

Πώς διαλέγετε βιβλία για τις διακοπές; Ο Σταύρος Θεοδωράκης αναζητά πρώτα, ως λαθραναγνώστης στα βιβλιοπωλεία, μια φράση, μια παράγραφο, που θα τον συναρπάσει. Και για το καλοκαίρι του ’21 προτείνει τα βιβλία: «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» της Ντέλια Όουενς. «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» του δημοσιογράφου Ηλία Μαγκίνη. «Μην πεις λέξη - Βία και Προδοσία στη Βόρεια Ιρλανδία»» του Πάτρικ Ράντεν Κίφ. «Το οχυρό», του Καντέν Λαφαί, πρώην συμβούλου του Μακρόν. «Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» του αρχαιολόγου Θοδωρή Παπακώστα. «Σικελικό ειδύλλιο» της τολμηρής Σώτης Τριανταφύλλου. Και μερικά τσαλακωμένα Μπλεκ. Το κόμικς που εξέδωσε στην Ελλάδα ο Στέλιος Ανεμοδουράς ο δημοσιογράφος και συγγραφέας του Μικρού Ήρωα.

Τα κουτάβια όλοι τα λατρεύουν. Να τα χαϊδέψουν, να τα πάρουν αγκαλιά, ακόμη και να τρίψουν τις μύτες τους με τις μουσούδες τους. Και τους μήνες της καραντίνας οι πόλεις γέμισαν κουτάβια. Κάποιοι τα πήραν για να βολτάρουν εύκολα και κάποιοι άλλοι για να παρηγορήσουν τα παιδιά τους που δεν μπορούσαν ούτε στην παιδική χαρά να πάνε. Πού είναι τώρα όλα αυτά τα σκυλιά; Όποιοι βολτάρουν στα πάρκα και στα δάση της Αττικής, έχουν την απάντηση. Τα σκυλιά είναι εκεί! Εκατοντάδες μικρά σκυλιά εγκαταλειμμένα από τους εποχικούς φιλόζωους. Ο Σταύρος Θεοδωράκης αναρωτιέται αν όλα αυτά θα αλλάξουν όταν τις επόμενες εβδομάδες ψηφιστεί ο νόμος που θα κάνει κακούργημα την κακοποίηση των ζώων.