Odkryj USA

W środę opowiadałem o wynikach wyborów na gorąco. Dziś przychodzi czas na dogłębną analizę. Sprawdzam, kogo naprawdę wybrali Amerykanie, co proponuje lewe skrzydło Demokratów z Berniem Sandersem na czele i jak miałoby działać Medicare for All. Największym zaskoczeniem tych wyborów była sztuczna inteligencja. W 40 z 41 lokalnych głosowań ludzie powiedzieli „nie” centrom danych, Teksas wybrał gubernatorkę, która chce je wstrzymać, a giełda w trzy dni przeszła od ulgi przez panikę do odbicia. Na koniec scenariusze na 2028, 2030 i 2032 rok,

Filadelfia, 17 września 1787 roku. Po czterech miesiącach tajnych obrad w dusznej sali, 39 delegatów podpisuje Konstytucję Stanów Zjednoczonych – słynne „We the People”. Dokument trójpodziału władzy dał fundament pod przyszłe mocarstwo, ale podręcznikowy obraz idealnej jedności Ojców Założycieli to mit.W rzeczywistości reprezentowali oni 13 skłóconych stanów o różnych religiach i interesach. Trzech delegatów odmówiło podpisu, Rhode Island zbojkotowało obradowanie, a Patrick Henry uznał projekt za zagrożenie. Dokument mówił o wolności, ale niewolnika traktował jako 3/5 człowieka. Była to już druga próba zjednoczenia – pierwsza zakończyła się chaosem, buntami i wojną celną między stanami. Konstytucja była więc panicznym ratunkiem w ostatniej chwili. O tej trudnej drodze opowiem w dzisiejszym odcinku.

Demokraci przejęli obie izby Kongresu i odebrali Republikanom pięć stanów, w tym Teksas, gdzie nie wygrali wyborów na gubernatora od 1990 roku. W Izbie mogą skończyć z około 258 mandatami, czyli wyraźnie powyżej nawet najbardziej optymistycznych prognoz. W Senacie odbili siedem miejsc, od Maine po Kansas, gdzie Demokrata wygrał pierwszy raz od 1932 roku. Trump gratuluje zwycięzcom, a jednocześnie zapowiada, że zostanie „Panem Weto”. Sprawdzam, jak duże jest to zwycięstwo na tle historii i dlaczego najlepiej porównać je z rokiem 2006. Pokazuję też, co Demokraci mogą realnie zatrzymać: budżet na 2027 rok, wojnę z Iranem, ceny paliw, impeachment. I ilu Republikanów musiałoby głosować razem z nimi, żeby przełamać weto prezydenta.

Ostatnie dni przed wyborami połówkowymi w USA przyniosły kilka zaskoczeń. W Kansas faworytem do Senatu jest dziś Demokrata, choć Demokraci nie wygrali tam od 1932 roku. W Michigan demokratyczna kongresmenka poparła Republikanina. Rynki predykcyjne dają Demokratom ok. 72% szans na Senat i ok. 94% na Izbę Reprezentantów.W tym odcinku pokazuję, jak zmieniły się prognozy w wyścigach, o których mówiłem w poprzednim filmie. Sprawdzam też, czy rekordowe wczesne głosowanie naprawdę coś przesądza. Na koniec opowiadam, o co toczą się spory w sądach, jeszcze zanim policzono pierwszy głos. Do każdego tematu przedstawiam, co mówią Demokraci, co mówią Republikanie i jak oceniają to eksperci.

Na ostatniej prostej przed wyborami 3 listopada pracę Donalda Trumpa dobrze ocenia już tylko 30% Amerykanów. Rynki predykcyjne dają Demokratom 91% szans na przejęcie Izby Reprezentantów i 67% na przejęcie Senatu. Żeby jednak odebrać Republikanom Senat, Demokraci muszą wygrać w stanach, które Trump dwa lata temu wziął czasem nawet kilkunastoma punktami. Wyjaśniam, o co toczy się gra w Izbie, w Senacie i w 36 stanach, w których wybiera się gubernatorów. Potem przechodzę przez wszystkie kluczowe wyścigi: od Michigan i Teksasu, przez Maine, Ohio i Alaskę, po Kansas, który nie wybrał demokratycznego senatora od 1932 roku, i Nebraskę, gdzie o mandat walczy kandydat niezależny. Pokazuję, kto prowadzi w sondażach, a kogo faworyzują rynki, oraz dlaczego w obu partiach górę biorą kandydaci spoza głównego nurtu. Na koniec sprawdzam, co naprawdę zmieni wygrana Demokratów i dlaczego będzie raczej hamulcem dla Trumpa niż zwrotem o 180 stopni.

Appalachy od pokoleń słyną z mrocznych historii o zaginięciach, duchach i potworach, ale za wieloma z nich kryją się prawdziwe akta, wyroki sądów i artykuły w gazetach. W tym materiale prześledzimy zaginięcie sześcioletniego Dennisa Martina w Great Smoky Mountains, pożar, po którym pięcioro dzieci Sodderów zniknęło bez śladu, proces, w którym zeznania ducha pomogły skazać mordercę, a także historie Mothmana, świateł nad Brown Mountain i potwora z Flatwoods. Przy każdej sprawdzimy, ile jest w niej prawdy, ile legendy, a ile zwykłego fałszu, i zapytamy, czy te stare, zamglone góry są naprawdę wyjątkowe, czy może ludzie po prostu opowiadają tu historie inaczej niż gdzie indziej.

Dwa tygodnie przed wyborami do Kongresu pracę Donalda Trumpa dobrze ocenia 30% Amerykanów, prawie tyle samo co po szturmie na Kapitol w 2021 roku. Najszybciej odchodzą od niego ci, którzy dwa lata temu dali mu zwycięstwo, czyli młodzi i Latynosi. Tyle że rozczarowani wyborcy Trumpa wcale nie przechodzą do Demokratów. Zostają w domu. Zestawiam dwa duże badania Pew Research Center, z lipca i z października, i sprawdzam, co się przez te trzy miesiące zmieniło. Pokazuję, dlaczego gospodarka po raz pierwszy od lat nie jest atutem Republikanów, jak drożejąca benzyna i ochrona zdrowia zmieniają nastroje, dlaczego Republikanie przestali martwić się cenami jedzenia, gdy zmienił się prezydent, choć same ceny się nie zmieniły, i dlaczego w wyborach połówkowych frekwencja znaczy więcej niż sondaże. Na koniec mówię o czarnym koniu tych wyborów, czyli demokratycznych socjalistach z DSA. Mają około 70 tysięcy członków, a rządzą już Nowym Jorkiem.

DOŁĄCZ DO MOJEGO NEWSLETTERA: https://odkryjusa.pl/syntezaWESPRZYJ KANAŁ: https://odkryjusa.pl/wsparcie/ lMediana oszczędności emerytalnych Amerykanów po 60. roku życia to 100 000 dolarów, a średnia aż 639 000. 15% seniorów w USA żyje w ubóstwie, a fundusz Social Security ma się wyczerpać w 2032 roku. Jedni grają w golfa na Florydzie, inni kosią trawniki po siedemdziesiątce i liczą każdego dolara. Jak naprawdę wygląda emerytura w USA: Social Security, 401(k), FIRE i wiek emerytalny?

Spółki od chipów straciły w półtora tygodnia około półtora biliona dolarów, a najmocniej spadały firmy, które budują centra danych na kredyt. Najwięksi gracze, czyli Microsoft, Google, Amazon i Meta, są zdrowi, ale na obrzeżach boomu AI powstał łańcuch, w którym każde piętro spłaca swoje długi pieniędzmi z następnego. To coraz mniej przypomina rok 2000, a coraz bardziej rok 2007. Pokazuję, jak finansuje się budowę AI, dlaczego inwestorzy żądają od CoreWeave ponad 15% rocznie, skąd na to wszystko biorą się pieniądze i dlaczego coraz więcej ludzi porównuje Nvidię do AIG, ubezpieczyciela, którego w 2008 roku ratował rząd. Sprawdzam, które z czterech wzmacniaczy kryzysu z 2008 roku już tu są i czego rynek wciąż nie wycenił. Na końcu odwracam pytanie: co musiałoby się stać, żeby ta piramida jednak nie pękła.

Dziś opowiem o tym jak żyje się w mieście gdzie jeżdzą tysiące robotaksówek, dlaczego takie auta jeżdżą po USA, a nie w Europie i jakie są obecnie największe kontrowersje z tym związane.