Kunstkamera

Dopiero niedawno z mebla służącego pracownikom muzealnym stała się obiektem wciągniętym do muzealnego inwentarza. Komoda z plecionką, która powstała w 1971/1972 roku w Spółdzielni Meblostyl w Czersku w subtelny sposób łączy odwołania do tradycji ludowej z nowoczesnym myśleniem o funkcjonalności i estetyce.

Zespół XVI i XVII wiecznych, metalowych sarkofagów rodziny von Promnitz odkryty został w 1996 roku, podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele Wszystkich Świętych w Pszczynie. Dekadę później rozpoczęły się prace konserwatorskie, które pozwoliły poznać urodę tych obiektów.

"Malarstwo to ciągła pieszczota z iluzjami optycznymi" - mówił Wojciech Fangor. W latach 60. i na początku lat 70. artysta malował obrazy, które stanowią jego oryginalny wkład w minimal art i op-art. Jeden z najwybitniejszych polskich twórców drugiej połowy XX wieku zmarł jedenaście lat temu - 25 października 2015 roku.

Zygmunt Chamiec otrzymał ten portret w 1935 roku, na pożegnanie z Polskim Radiem - instytucją, którą współtworzył i którą kierował przez dekadę. Obraz zamówili pracownicy rozgłośni, wybierając jako autora modnego portrecistę bohemy i elit władzy - Stefana Norblina. Czy wiedzieli, że ich prezent będzie podwójną niespodzianką dla Zygmunta Chamca?

Obraz "Odważna leniwa" to autoportret z cyklu inspirowanego snami, wpisujący się w długi historyczny ciąg nagich przedstawień kobiet. Jest zarazem manifestem wolności i odwagi. Dzieło powstało 60 lat temu, w 1966 roku. Maria Anto miała wtedy 30 lat, a jej kariera artystyczna nabierała tempa.

Kobieta spacerująca wokół fontanny w ogrodzie zdrojowym w Kissingen. Adolf Menzel był artystą zaangażowanym społecznie, malarzem industrializującej się Europy, kronikarzem historycznych wydarzeń. Ale w jego olbrzymiej spuściźnie są też kameralne niewielkie prace, które, niczym fotografie, zatrzymują wyjątkową chwilę. Przed taki obraz zaprosimy Państwa w audycji. "Nic nie umknęło uwadze artysty – ani gruszki dojrzewające na drzewie w lewym dolnym rogu, ani wróble na alejce biegnącej po przekątnej" - mówi Piotr Borusowski kurator wystawy "Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator". Wystawę można oglądać w Muzeum Narodowym w Warszawie do 13 grudnia.

Bardzo niewiele zachowało się obiektów, z działającej zaledwie przez dziesięć lat, Królewskiej Fabryki Farfurowej w Belwederze. Jej działalność związana jest z fascynującą historią poszukiwania polskiej porcelany, a naczynia, które z niej wychodziły, wykwintnością dekoracji konkurowały z najlepszym w Europie.

Od 1802 roku znajduje się w zbiorach Radziwiłłów wyjątkowa rzeźba, antyczna głowa Niobe. To dar carycy Katarzyny II dla Heleny Radziwiłłowej, która, utożsamiając się z królową Teb, umieściła głowę w centralnym miejscu Świątyni Diany w Arkadii. Od dziesięcioleci Niobe stoi w sieni Pałacu w Nieborowie i to tam spotykał ją Konstanty Ildefons Gałczyński. Dziś patrzymy na Niobe przez filtr poematu Gałczyńskiego, ale jej prawdziwa historia, także ta dopisana w 2005 roku, warta jest przypomnienia.

"Powiem Panu w zaufaniu, że tutaj 3 osoby, wśród nich znany amator sztuki, chciały go ode mnie kupić, ale dla malarza portret to rzecz święta, zdaje Pan sobie sprawę, że nie mogłabym tego zrobić, za żadną cenę" - pisała w 1802 roku francuska malarka do Michała Hieronima Radziwiłła, ponaglając go przy odbiorze portretu córki. Całe szczęście arystokrata zdecydował się portret zakupić i od tego czasu znajduje się w Pałacu Radziwiłłów w Nieborowie. O portrecie opowiadają kuratorki opowieści Monika Antczak oraz Iwona Danielewicz.

Pierwsza pozycja w katalogu zbiorów wilanowskich z XIX w. to: "Portret na koniu wielkości naturalnej hr. Stanisława Potockiego (...) uważany jako jedno z najlepszych dzieł autora Davida". Legendane płótno przyciąga kolejnych badaczy - rekonstruują jego historię na podstawie dokumentów, materiałów ikonograficznych, badań fizyko-chemicznych. Każde odkrycie przynosi odpowiedzi, ale i pytania. O Obrazie mówią autorki publikacji nt. dzieła: Dominika Walawender-Musz i dr Anna Guzowska.