Garden whiisper 🍃 گفتگو در باغ

به قسمت یازدهم، اولین قسمت از فصل دوم گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که  در فصل اول کوشیدیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.اکنون شما به فصل دوم گوش می‌کنید، به کنجکاوی ما در جستجوی کلمه، میانِ صفحاتِ کتاب‌ها و لابلای قاب‌های سینمایی. به شوقِ تماشا و داناییقسمت یازدهم: غربت در تماماً مخصوص و حاجی واشنگتنپوستر این قسمت برگرفته است از تابلوی نقاشی "اتاق هتل" اثر نقاش آمریکایی ادوارد هاپر، 1931، رنگ روغن روی بوم، محل نگهداری: موزه تیسن-بورنمیسا، مادریددر این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:دایره‌المعارف فارسی، به سرپرستی غلامحسین مصاحب، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی وابسته به مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ ششم، 1391، جلد اول، صفحه‌ی 68 (ذیل «اخفش»)؛ری، پیر-لوئی، تفسیری بر بیگانه‌ی کامو، ترجمه‌ی محمدتقی غیاثی، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ اول، 2535 (1355)، صفحه‌ی 62؛عهد عتیق: کتاب‌های شریعت یا تورات بر اساس کتاب مقدس اورشلیم، ترجمه‌ی پیروز سیار، انتشارات هرمس، تهران، چاپ دوم، 1394، صفحه‌ی 171 (فصل 11، آیات 8 و 9)؛معروفی، عباس، تماماً مخصوص، نشر گردون، برلین، چاپ پنجم (ورژن جدید، چاپ یکم)، پاییز 1392 (2013)، صفحات 33، 58،  88، 96-97، 104، 170، 177، 198، 200، 201-202، 257.

به قسمت دهم و آخرین اپیزود از فصل اول گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.قسمت دهم: مسکوب، صداقت و دشمن مردمپوستر این قسمت برگرفته از تابلوی نقاشی "خودنگاره با گوش باندپیچی شده" اثر ونسان ون گوگ، 1889، رنگ روغن روی بوم، محل نگهداری: گالری کورتالد، لندندر این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:اخوت، محمد رحیم، «روزها در راه و سفر در خواب: در خویشکاری سیاوشانه‌ی شاهرخ مسکوب»، اقلیم حضور: یادنامه‌ی شاهرخ مسکوب، به کوشش علی دهباشی، نشر دیدآور، تهران، چاپ دوم، زمستان 1403، صفحه‌ی 161؛   ایبسن، هنریک، دشمن مردم[نمایشنامه]، ترجمه‌ی بهزاد قادری، نشر بیدگل، تهران، چاپ اول، 1396، صفحات 129، 162؛   ایبسن، هنریک، دشمن مردم [نمایشنامه ی صوتی] صوتی، هنریک ایبسن، ترجمه‌ی بهزاد قادری، نشر بیدگل، ناشر صوتی: آوانامه، کارگردان: آرمان سلطان زاده؛بیضایی، بهرام، سخنرانی در بزرگداشت شاهرخ مسکوب و شاهنامه، دانشگاه استنفورد، 2020؛شایگان، داریوش، «مسکوب، اقلیم حضور بود»، اقلیم حضور: یادنامه‌ی شاهرخ مسکوب، به کوشش علی دهباشی، نشر دیدآور، تهران، چاپ دوم، زمستان 1403، صفحه‌ی 17؛کامشاد، حسن، حدیث نفس، نشر نی، تهران، چاپ دوم، 1392، جلد 2، صفحه‌ی 253؛مسکوب، شاهرخ، روزها در راه، انتشارات خاوران، پاریس، چاپ اول، زمستان 1379، صفحات-         ، 146-147، 193، 326، 469، 557، 558، 567،مسکوب، شاهرخ، سفر در خواب، انتشارات خاوران، پاریس، چاپ اول، بهار 1377 (1998)، صفحه‌ی 31؛مسکوب، شاهرخ، کارنامه‌ی ناتمام درباره‌ی سیاست و فرهنگ: علی بنوعزیزی در گفت‌وگو با شاهرخ مسکوب، انتشارات نیلوفر، تهران، چاپ اول، زمستان 1378، صفحات 165، 166؛مسکوب، شاهرخ، مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار؛ همراه داستان رستم و اسفندیار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چاپ هشتم، 1394، صفحه‌ی 1.مسکوب، شاهرخ، «ملاحظاتی درباره خاطرات مبارزان حزب توده ی ایران»،  ایران نامه، ویژه ی خاطره نگاری در ایران. ، سال چهاردهم، شماره ی 4،  پاییز 1375 ؛ Vincent van Gogh, Self-Portrait with Bandaged Ear By Ben Pollitt:  https://smarthistory.org/van-gogh-self-portrait-with-bandaged-ear/

به قسمت هشتم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.ناصرالدین شاه، هرزگی و اسدالله میرزاپوستر این قسمت برگرفته از تابلوی "المپیا" اثر نقاش فرانسوی "ادوارد مانه"، رنگ روغن روی بوم،  1863، محل نگهداری: موزه اورسی پاریسدر این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:امانت، عباس، قبله ی عالم، ترجمه ی حسن کامشاد، نشر کارنامه، تهران، چاپ اول، 1383،  صفحه ی 573؛پزشکزاد، ایرج، دایی جان ناپلئون، بنگاه مطبوعاتی صفی علی شاه، تهران، چاپ دوم، 1352، صفحه ی 135؛ ترقی، گلی، جایی دیگر، انتشارات نیلوفر، تهران، چاپ چهارم، تابستان 1384، صفحه ی 127-128؛تقوایی، ناصر (کارگردان)، دایی جان ناپلئون [سریال]، رادیو و تلویزیون ملی ایران، 1355؛ذکاء، یحیی، تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چاپ اول، 1376، صفحه ی 26؛معتمدی، نازنین (کارگردان)؛ گفت و گو با ایرج پزشکزاد، خالق دایی جان ناپلئون، بی بی سی فارسی، 2013؛معیرالممالک، دوستعلی خان، یادداشت هایی از زندگی خصوصی ناصرالدین شاه، نشر تاریخ ایران، کتاب نهم (قاجاریه)، تهران، چاپ اول، 1361، صفحات 24 و 88؛Édouard Manet, Olympia, by Dr. Thomas Folland: https://smarthistory.org/edouard-manet-olympia/

به قسمت هفتم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.فروغی، نجابت و مردی برای تمام فصولپوستر این قسمت برگرفته از تابلوی نقاشی "مرگ سقراط" اثر ژاک لوئی داوید، 1787، محل نگهداری: موزه متروپولیتن نیویورکدر این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:-        بلت، رابرت، مردی برای تمام فصول، ترجمه‌ی فرزانه طاهری، نشر قطره، تهران، چاپ هفتم، 1403؛ صفحات 90-91؛-        جهانبگلو، رامین، [اپیزود] «فصل ایده‌ی ایران – نشست ششم: محمدعلی فروغی»، انجمن فلسفی آگورا (پادکست)؛-        سعدی، کلیات، از روی نسخه‌ی تصحیح‌شده‌ی محمدعلی فروغی «ذکاء‌الملک» و استاد عبدالعظیم قریب، با مقدمه‌ی عباس اقبال آشتیانی، سازمان انتشارات جاویدان، تهران، [بی‌تاریخ]، صفحه‌ی 155؛-         سیاست‌نامه ذکاءالملک-مقاله ها، نامه ها، و سخنرانیهای سیاسی محمدعلی فروغی،  به اهتمام ایرج افشار و هرمز همایون‌پور- نشر کتاب روشن، تهران، چاپ اول، 1389،  ص۷۳-        فرهنگ بزرگ سخن، به‌سرپرستی دکتر حسن انوری، انتشارات سخن، تهران، چاپ دوم، تابستان 1382، جلد 8، صفحه‌ی 7749؛-       فصلنامه پژوهش های فرهنگی آرمان، نشریه بنیاد فرهنگی آرمان،  شماره 16،  زمستان 1399-        واردی، احمد، زندگی و زمانه‌ی محمدعلی فروغی، ترجمه‌ی عبدالحسین آذرنگ، نشر نامک، تهران، چاپ سوم، 1403، صفحات 61-62، 76-77، 85، 90-91، 93، 95-96، 99، 144، 176. -     70 سال پس از فروغی نویسندگان : علی قیصری( استاد تاریخ دانشگاه سن دیه گو )، عبدالحسین آذرنگ ، صادق زیباکالم ، فرزانه ابراهیم زاده ، جالل الدین کزازی ، کوروش کمالی ، علی افتخاری روزبهانی،  جمع آوری و تدوین : امیرقربانی ، منبع : سایت تاریخ ایرانی ، تاریخ انتشار : 1394/11/13- https://artincontext.org/the-death-of-socrates-by-jacques-louis-david/- https://smarthistory.org/jacques-louis-david-the-death-of-socrates/

به قسمت ششم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.اتابک اعظم، ولخرجی و گتسبی بزرگپوستر این قسمت برگرفته از تابلوی نقاشی "تاب" اثر هنرمند فرانسوی ژان اونوره فراگونار، سال 1767، رنگ روغن روی بوم، محل نگهداری: مجموعه ی "والاس"، لندندر این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:-        اتحادیه، (نظام مافی)، منصوره، پیدایش و تحول احزاب سیاسی مشروطیت (دوره‌های یکم و دوم مجلس شورای ملی)، کتاب سیامک، تهران، چاپ یکم، زمستان 1381؛ صفحه‌ی 166؛- اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان، خلسه (مشهور به خوابنامه) پ، به کوشش محمود کتیرایی، انتشارات زبان و فرهنگ ایران، تهران، 1348؛- اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان، روزنامه ی خاطرات اعتماد السلطنه، به کوشش ایرج  افشار، موسسه ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ اول، 1390؛-        پاپر، کارل، درس این قرن (همراه با دو گفتار درباره‌ی آزادی و حکومت دمکراتیک)، گفتگوی جیانکارلو بوزتی با کارل پاپر، ترجمه‌ی علی پایا، انتشارات طرح نو، تهران، چاپ دوم، 1378، صفحات 123-124؛-        شاملو، احمد، مجموعه‌ی آثار، دفتر یکم: شعرها، تهران، مؤسسه‌ی انتشارات نگاه، چاپ ششم، 1384، صفحات 606-607؛-        فیتس‌جرالد، اسکات، گتسبی بزرگ، ترجمه‌ی کریم امامی، انتشارات نیلوفر، تهران، چاپ پنجم، 1385، صفحات 63-61،  117، 127-        کسروی، احمد، تاریخ مشروطه‌ی ایران، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ شانزدهم، 1363، جلد 1، صفحات 10، 446-447؛-        مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من – تاریخ اجتماعی و اداری دوره‌ی قاجاریه، نشر کتاب هرمس، تهران، 1386، جلد 1، صفحات 714، 719-720.- Calmard, J.,  “Atabak-e-azam, Amin-al-soltan”, Encyclopedia Iranica,, Last Updated: January 5, 2017, Print Detail: Vol. II, Fasc. 8, pp. 878-890, Published: December 15, 1987- Jean-Honoré Fragonard, The Swing, by Dr. Ashley Bruckbauer, https://smarthistory.org/jean-honore-fragonard-the-swing/

به قسمت پنجم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.فتحعلی‌ شاه، خِسَت و حاجی آقاپوستر این قسمت برگرفته از تابلوی نقاشی "مرگ و خسیس" اثر "هیرونیموس بوش، 1490-1516، محل نگهداری: گالری ملی هنر؛ واشنگتن دی سیHieronymous Bosch "Death and the Miser," c. 1490-1516.در این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:-      آوری، پیتر، تاریخ معاصر ایران: از تأسیس تا انقراض سلسله‌ی قاجاریه، ترجمه‌ی محمد رفیعی مهرآبادی، مؤسسه‌ی مطبوعاتی عطائی، تهران، چاپ اول، 1363، ص 73؛-      مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من – تاریخ اجتماعی و اداری دوره‌ی قاجاریه، نشر کتاب هرمس، تهران، 1386، جلد اول، صفحه‌ی 57؛-     ناتل خانلری، پرویز، «خاطرات ادبی درباره‌ی صادق هدایت»، یاد صادق هدایت، به کوشش علی دهباشی، نشر ثالث، تهران، چاپ اول، 1380، ص 239؛-    نفیسی، سعید، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره‌ی معاصر (جلد اول)، مؤسسه‌ی مطبوعاتی شرق، تهران، 1335، صفحه‌ی 80؛-   نفیسی، سعید، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره‌ی معاصر (جلد دوم)، ، انتشارات بنیاد، تهران، 1344، صفحه‌ی 38، 39؛-    هدایت، صادق، بوف کور، انتشارات جاویدان، تهران، چاپ جدید، 2536 [1356]، صفحه‌ی 52؛-    هدایت، صادق، حاجی‌آقا، مؤسسه‌ی مطبوعاتی امیرکبیر، تهران، چاپ دوم، 1330، صفحات 42، 45، 48-49، 111، 113، 126، 128-129، 133، 140.

به قسمت سوم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.قسمت سوم: قطب‌زاده، تَهَوُّر و پدرخواندهپوستر این قسمت برگرفته از تابلو "سقوط ایکاروس"، اثر هنرمند فلاندری "پیتر بروگل" است.Landscape with the Fall of Icarus, Pieter Bruegel the Elder, 1560.در این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع:بیان، فرشاد، فرزند انقلاب (مستند ویدیویی)، بی بی سی فارسی، 2020؛پوزو، ماریو، پدرخوانده، ترجمه ی منیژه اذکایی، تهران، انتشارات نیلوفر، چاپ سوم، زمستان 1401، ص 154، 457؛عظیمایی، محمود، رادیو دستنوشته ها (پادکست)؛فرخزاد، فروغ، مجموعه اشعار، آلمان غربی، انتشارات نوید، چاپ اول، فروردین 1368 (آوریل 1989)، ص 401؛کاپولا، فرانسیس فورد (کارگردان)،  پدرخوانده ۳ (فیلم)، پارامونت پیکچرز، 1990؛کامو، آلبر، چند نامه به دوست آلمانی، ترجمه ی رضا داوری، انتشارات حوزه ی هنری سازمان تبلیغات اسلامی، تهران، چاپ اول، 1372، ص 63.نیچه، فریدریش ، فراسوی نیک و بد، ترجمه داریوش آشوری ،تهران، انتشارات خوارزمی، چاپ اول، ۱۳۷۵؛

به قسمت چهارم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدیدما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم.محمود افشار، سخاوت و فهرست شیندلِرپوستر این قسمت برگرفته از تابلو "هفت کردار نیک"، اثر هنرمند ایتالیایی"کاراواجیو" است.References.  Seven works of mercy, oil on canvas, Caravaggio, 1607مشخصات تابلو: هفت کردار نیک، رنگ روغن روی بوم، کاراواجیو، 1607در این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید🍃منابع: آشوری، داریوش، پرسه‌ها و پرسش‌ها (مجموعه‌ی مقاله)، نشر آگه، تهران، چاپ دوم، تابستان 1389، صفحه‌ی 250؛ افشار، ایرج و کریم اصفهانیان (به کوشش)، نامواره‌ی دکتر محمود افشار، مجموعه‌ی انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، تهران، 1366، جلد 3، صفحه‌ی 13-15؛افشار یزدی، محمود، پنج وقفنامه، مجموعه‌ی انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، تهران، 1362، صفحه‌ی 21-22، 23؛افشار یزدی، محمود، سیاست اروپا در ایران: اوراقی چند از تاریخ سیاسی و دیپلماسی، ترجمه‌ی سید ضیاء‌الدین دهشیری، مجموعه‌ی انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، تهران، 1358، صفحه‌ی 19-20؛افشار یزدی، محمود، گنجینه‌ی مقالات، مجموعه‌ی انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، تهران، چاپ اول، 1368، صفحه‌ی 27-28، 59؛بروجردی، مهرزاد، روشنفکران ایرانی و غرب: سرگذشت نافرجام بومی‌گرایی، ترجمه‌ی جمشید شیرازی، نشر فرزان روز، تهران، چاپ اول، 1377، صفحه‌ی 43؛دریاگشت، محمد‌رسول، «افشار، بنیاد موقوفات»، دانشنامه‌ی ایران، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران، 1393، جلد 4، صفحه‌ی 632-633؛کازانتزاکیس، نیکوس، سرگشته‌ی راه حق، ترجمه‌ی منیر جزنی (مهران)، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ دوم، 1363، صفحه‌ی 234؛مصاحب، غلامحسین (به سرپرستی)، دایره‌المعارف فارسی، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی (وابسته به مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ ششم، 1391، جلد 1، صفحه‌ی 1085-1086؛میرانصاری، علی، «افشار، محمود»، دانشنامه‌ی ایران، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران، 1393، جلد 4، صفحه‌ی 631؛Keneally, Thomas, Schindler's Ark, Hodder and Stoughton, 1982, Australia https://www.kellybagdanov.com/2021/01/21/caravaggios-seven-works-of-mercy/

به قسمت دوم از گفتگو در باغ 🍃 خوش آمدید. ما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم. قسمت دوم: مهندس بازرگان، ترس و آقای هالو پوستر این قسمت برگرفته از تابلو مشهور جیغ اثر هنرمند نروژی، ادوارد مونش است. Der Schrei der Natur (The Scream of Nature),  Edvard Munch - 1893 🍃 در این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید. منابع: آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه‌ی احمد گل محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، چاپ سیزدهم، 1387، صفحه‌ی 563؛ اسوندسن، لارس، فلسفه‌ی ترس، ترجمه‌ی خشایار دیهیمی، تهران، نشر گمان، چاپ پنجم، 1395، صفحه‌ی 24،133-135، 183-184؛ بختیار، شاپور، یکرنگی، ترجمه‌ی مهشید امیرشاهی، چاپ چهارم، صفحه‌ی 81؛ بروجردی، مهرزاد، روشنفکران ایرانی و غرب: سرگذشت نافرجام بومی‌گرایی، ترجمه‌ی جمشید شیرازی، تهران، نشر فرزان روز، چاپ هفتم، 1396، صفحه‌ی 139؛ راسل، برتراند، تاریخ فلسفه‌ی غرب (و روابط آن با اوضاع سیاسی و اجتماعی از قدیم تا امروز)، ترجمه‌ی نجف دریابندری، تهران، شرکت سهامی افست، چاپ دوم، 1347، جلد 1، صفحه‌ی 334؛ عهد عتیق: کتابهای شریعت یا تورات بر اساس کتاب مقدس اورشلیم، ترجمه‌ی پیروز سیار، انتشارات هرمس، جلد 1، صفحه‌ی 141-144؛ فروغی، محمدعلی، سیر حکمت در اروپا، تهران، انتشارات کتابفروشی زوّار، تهران، 1344، جلد 1، صفحه‌ی 44-45؛ کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ترجمه‌ی سیدجلال الدین مجتبوی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی و انتشارات سروش، چاپ سوم، 1375، صفحه‌ی 383-386؛ مسکوب، شاهرخ، خواب و خاموشی، لندن، دفتر خاک، مارس 1994، صفحه‌ی 30-31. Stańska, Zuzanna, “The Mysterious Street from Edvard Munch’s The Scream”, Dailyart Magazine, 12 December 2024, https://www.dailyartmagazine.com/the-mysterious-road-of-the-scream-by-edvard-munch/

به قسمت اول از گفتگو در باغ 🍃 که به احترام شاهرخ مسکوب در زادروز او منتشر شده، خوش آمدید ما دو امیریم و یک پیمان که اینجا می‌کوشیم با تک‌گویی‌هایی مستقل یک فضیلت یا رذیلت را در آیینه‌ی شخصیت‌های واقعی و در ادبیات و هنر تماشا کنیم قسمت اول: نیکا، شجاعت و گاوروش آزادی هدایتگر مردم؛ یکی از تأثیرگذارترین آثار هنری انقلاب فرانسه، را برای قاب پوستر این قسمت انتخاب کرده‌ایم. La Liberté guidant le peuple,  Eugène Delacroix - 1830 🍃 در این باغ به روی همگان گشوده است. شما نیز برای ما بنویسید منابع: شاملو، احمد، مجموعه‌ی آثار (دفتر یکم: شعرها)، مؤسسه‌ی انتشارات نگاه، تهران، چاپ ششم: 1384، صفحه‌ی 232-233 فروغی، محمدعلی، سیر حکمت در اروپا، چاپ تهران مصور، تهران، 1344، جلد 1، صفحه‌ی 45 کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، جلد یکم: یونان و روم، ترجمه‌ی سید جلال الدین مجتبوی، شرکت انتشارات علمی فرهنگی و انتشارات سروش، تهران، چاپ سوم: 1375، صفحه‌ی 383-386 هوگو، ویکتور، بینوایان، ترجمه‌ی حسینقلی مستعان، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ سیزدهم: 1363، جلد 1، صفحه 448 و  جلد 3، صفحه 796 Brombert, Victor, "Les  Misérables: Salvation from Below," in Harold Bloom, ed., Modern Critical Views: Victor Hugo, Chelsea House, 1988, p. 215 Vargas Llosa, Mario, The Temptation of the Impossible: Victor Hugo and Les Misérables. Princeton University Press. pp. 80–2, 97. ISBN 9780691131115.