Chi es quai? - Ün gö auditiv (vallader)

La bes-cha vain oriundamaing da lAmerica dal Süd e da lAustralia. Hozindi es ella dachasa sün bod tuot il muond. Ella ha fin 15 pitschens. In ögl dan las chommas davo. Quellas sun plü lungas co quellas davant, e perquai po nossa bes-cha cuorrer fich svelt e far sigls a travers. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha viva al nord. Il meglder in gods ümids. Nossa bes-cha es gronda, ha ün vainterun ed ün corp cun musclas fermas e chommas lungas. Ella ha cornas chi pon esser fin 2 meters largias. Üna jada lon ha nossa bes-cha però avuonda da seis ornamaint e til bütta giò. Bainbod crescha lura ün nouv. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha es uschè pitschna sco üna balla. Cur chi vain s-chür, va ella a tscherchar nudritüra. Cun seis nasin lung e fin chatta ella verms, insects e lindornas. E scha nossa bes-cha es in privel, lura fuorma ella üna culla e lura zoppa ella tuot seis corp suot üna cuverta daguoglias. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha han ün pêr eir sco bes-cha da chasa. Però ils plü pacs voluntariamaing. Blers umans han s-chif, schi tilla vezzan. Ella ha ün gnif a piz cun 16 daints. Nossa bes-cha es cuntschainta per sia abiltà da sadattar, perche chella imprenda fich svelt: ella es furbra, però eir tmücha. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha ha pennas, alas ed ün pical. Ella es ün utschè, però ün chi nu sa svolar. Però nodar sa el fich vain. Peschs sun la nudritüra preferida da nossa bes-cha. Sün terra ferma va ella be per cuar oura seis övs e per müdar las pennas. Ed ella surviva illa Antarctica cun seis invierns extrems. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha ha seis nom tudais-ch dünotra bes-cha cun quatter chommas, e sün quella as poja ir a sella. Parainta es ella però cun la balena, eir schella nu viva aint il mar – dimpersè in Africa. Dürant il di sta ella intuorn o chella dorma o chella va aint illaua. Star pachific e nodar ün pa. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR.

La bes-cha cha viva sün terra. Seis pitschens naschan però aint illaua, e perquai vain ella nomnada: amfibi. Las femnas sun il dubel plü grondas e plü greivas cols mas-chels. Listess vessan ellas lö sün teis man, schi stessan salda. Però quai nu fan ellas jent.  E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha cha nus tscherchain es pitschna, mütta e pel solit invisibla. Ella nu disch pled es muossa fich dinrar. Ella schaschina uras a la lunga: suot terra. Là as poja scuvrir üna pruna tunnels chella ha fabrichà. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai.  Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha cha es pitschna sco ün giat, ha ün pail grisch cler e striblas sblachidas. Ad ella plascha schid es fich süt, sco al süd da lAfrica. Ella voul adüna savair che chi capita, adüna. Per pudair verer meglder as metta ella süllas chommas davo e fa guardgia per proteger sia famiglia. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR. 

La bes-cha vala sco magliaglieud, e pustüt in films vegn ella muossada sco attachadra brutala. Ella es però eir üna bes-cha plain misteris. Il plü remarchabel sun seis daints e da quels ha ella üna pruna in sia boccuna chi fa temma. Ils daints sun agüzs e creschan adüna darcheu davo. E lura? Sast tü quai? Chenüna bes-cha tscherchaina? Eu di a tai. Üna producziun da Viertausendhertz. Traducziun e realisaziun per rumantsch da RTR.